๓. อนิจจสูตร เล่ม ๑๗

๒. มารธรรมสูตร

ว่าด้วยธรรมของมาร

[๓๗๘] กรุงสาวัตถี. ท่านพระราธะนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้ว ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ที่เรียกว่ามารธรรม มารธรรม ดังนี้ มารธรรมเป็นไฉนหนอ ?

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า ดูก่อนราธะ รูปเป็นมารธรรมเวทนาเป็นมารธรรม สัญญาเป็นมารธรรม สังขารเป็นมารธรรม วิญญาณเป็นมารธรรม ดูก่อนราธะ อริยสาวกผู้ได้สดับแล้ว เห็นอยู่อย่างนี้ ฯลฯ

ย่อมรู้ชัดว่า กิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้มิได้มี.

จบ มารธรรมสูตร

อรรถกถามารธรรมสูตร

ในสูตรที่ ๒ คำว่า มารธรรม ได้แก่ มรณธรรม. อรรถทั้งปวงพึงทราบโดยอุบายนี้ ดังนี้.

จบ อรรถกถามารธรรมสูตร

๓. อนิจจสูตร๑

ว่าด้วยสิ่งที่เป็นอนิจจัง

[๓๗๙] กรุงสาวัตถี. ท่านพระราธะนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้ว ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ที่เรียกว่าอนิจจัง อนิจจัง ดังนี้อะไรหนอ เป็นอนิจจัง ?

๑. ตั้งแต่สูตรที่ ๓ - ๑๒ ในทุติยวรรคนี้ ไม่มีอรรถกถาแก้ไว้

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า ดูก่อนราธะ รูปเป็นอนิจจังเวทนาเป็นอนิจจัง สัญญาเป็นอนิจจัง สังขารเป็นอนิจจัง วิญญาณเป็นอนิจจัง ดูก่อนราธะ อริยสาวกผู้ได้สดับแล้ว เห็นอยู่อย่างนี้ ฯลฯ

ย่อมรู้ชัดว่า กิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้มิได้มี.

จบ อนิจจสูตร

๔. อนิจจธรรมสูตร

ว่าด้วยสิ่งที่เป็นอนิจจธรรม

[๓๘๐] กรุงสาวัตถี. ท่านพระราธะนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้ว ได้ทูลถามคำนี้กะพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญที่เรียกว่า อนิจจธรรม อนิจจธรรม ดังนี้ อะไรหนอ เป็น อนิจจธรรม ?

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า รูปเป็นอนิจจธรรม เวทนาเป็นอนิจจธรรม สัญญาเป็นอนิจจธรรม สังขารเป็นอนิจจธรรม วิญญาณเป็นอนิจจธรรม ดูก่อนราธะ อริยสาวกผู้ได้สดับแล้ว เห็นอยู่อย่างนี้ ฯลฯ

ย่อมรู้ชัดว่า กิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้มิได้มี.

จบ อนิจจธรรมสูตร

๕. ทุกขสูตร

ว่าด้วยสิ่งที่เป็นทุกข์

[๓๘๑] กรุงสาวัตถี. ท่านพระราธะนั่ง ณ ที่สมควรส่วนข้างหนึ่งแล้ว ได้ทูลถามคำนี้กะพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ที่เรียกว่า ทุกข์ ทุกข์ ดังนี้ อะไรหนอเป็นทุกข์ ?