๘. อานันทสูตร เล่ม ๒๕

๕. โสณวรรค ๘. อานันทสูตร

๗. กังขาเรวตสูตร

ว่าด้วยการละความสงสัยได้ทั้งหมด

{๑๒๓} [๔๗] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็ครั้งนั้นแล ท่านพระ กังขาเรวตะนั่งขัดสมาธิตั้งกายตรง พิจารณากังขาวิตรณวิสุทธิของตนอยู่ ในที่ไม่ไกลพระผู้มีพระภาคเจ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทอดพระเนตรเห็นท่านพระกังขาเรวตะนั่งขัดสมาธิตั้งกายตรง พิจารณากังขาวิตรณวิสุทธิของตนอยู่อย่างนั้นลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบเนื้อความนั้นแล้ว จึงทรง เปล่งพระอุทานนี้ในเวลานั้นว่า

ความสงสัยในอัตภาพนี้หรือในอัตภาพอื่น ในความรู้ของตนหรือในความรู้ของผู้อื่น บุคคลผู้เพ่งพินิจ มีความเพียรประพฤติพรหมจรรย์ ย่อมละได้ทั้งหมด

๘. อานันทสูตร

ว่าด้วยคนดีทำชั่วได้ยาก

{๑๒๔} [๔๘] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวัน อัน เป็นสถานที่พระราชทานเหยื่อแก่กระแต ใกล้พระนครราชคฤห์ ก็ครั้งนั้นแล

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน

เป็นเวลาเช้าวันอุโบสถ ท่านพระอานนท์ครองอันตรวาสกแล้ว ถือบาตรจีวรเข้าไปบิณฑบาตในพระนครราชคฤห์

ฝ่ายพระเทวทัตได้เห็นท่านพระอานนท์กำลังเที่ยวบิณฑบาตอยู่ในพระนครราชคฤห์ จึงตรงเข้ามาหาแล้วกล่าวกับท่านว่า

“ดูก่อนท่านอานนท์ นับแต่วันนี้เป็นต้นไป ผมจะทำอุโบสถ จะทำสังฆกรรมแยกจากพระผู้มีพระภาคเจ้า แยกจากภิกษุสงฆ์”

ครั้นท่านพระอานนท์เที่ยวบิณฑบาตในกรุงราชคฤห์ กลับจากบิณฑบาต หลังฉันภัตตาหารแล้วเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประท้บ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง นั่งเรียบร้อยแล้วได้กราบทูลว่า

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอประทานพระวโรกาส เมื่อเช้านี้ ข้าพระองค์ครองอันตรวาสกแล้วถือบาตรจีวร เข้าไปบิณฑบาตในพระนคร ราชคฤห์ พระเทวทัตได้เห็นข้าพระองค์กำลังเที่ยวบิณฑบาตอยู่ในพระนครราชคฤห์ จึงเข้ามาหาแล้วกล่าวกับข้าพระองค์ว่า “ดูก่อนท่านอานนท์ นับแต่วันนี้เป็นต้นไป ผมจะทำอุโบสถ จะทําสังฆกรรมแยกจากพระผู้มีพระภาคเจ้า แยกจากภิกษุสงฆ์ วันนี้พระเทวทัตจะทำลายสงฆ์ จะแยกทำอุโบสถทำสังฆกรรม พระพุทธเจ้าข้า”ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบเนี้อความนั้นแล้ว จึงทรง เปล่งพระอุทานนี้ในเวลานั้นว่า

ความดีคนดีทำได้ง่าย ความดีคนชั่วทำได้ยาก ความชั่วคนชั่วทำได้ง่าย ความชั่วพระอริยะทั้งหลายทำได้ยาก

๕. โสณวรรค ๑๐. จูฬปันถกสูตร

๙. สธายมานสูตร

ว่าด้วยการพูดเพ้อเจ้อ

{๑๒๕} [๔๙] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จจาริกไปในแคว้นโกศลพร้อมด้วย ภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ ก็ครั้งนั้นแล ชายหนุ่มหลายคนเดินคุยกันส่งเสียงดัง ผ่านพระผู้มีพระภาคเจ้าไปไม่ไกลนัก พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทอดพระเนตร เห็นพวกชายหนุ่มที่เดินคุยกันไปอย่างนั้นลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบเนื้อความนั้นแล้ว จึงทรงเปล่งพระอุทานนี้ในเวลานั้นว่า

พวกคนที่หลงลืมสติ ยกตนว่าฉลาด ช่างพูด

เจ้าคารม ยื่นปากพูดไปตามที่ตนปรารกนา แต่ไม่รู้ว่า

เหตุชักพาไปสู่ความไร้ยางอายเป็นต้นมาจากคำพูดของตน

๑๐. จูฬปันถกสูตร

ว่าด้วยการตั้งสติ

{๑๒๖} [๕๐] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่งพระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวันอาราม ของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็ครั้งนั้นแล ท่านพระ จูฬปันถกะนั่งขัดสมาธิตั้งกายตรง ดำรงสติมั่นอยู่ในที่ไม่ไกลพระผู้มีพระภาคเจ้า