๖. มหากัสสปสูตร เล่ม ๒๕

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน

พระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทอดพระเนตรเห็น ท่านเหล่านั้นกำลังมาแต่ไกล จึงตรัสกะภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุ ทั้งหลาย พราหมณ์เหล่านั้นกำลังมา ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พราหมณ์เหล่านั้นกำลังมา” เมื่อพระองค์ตรัสอย่างนี้แล้ว ภิกษุเชื้อสายพราหมณ์รูปหนึ่ง ได้กราบทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “บุคคลชื่อว่าเป็นพราหมณ์ด้วยเหตุเพียงไรหนอ ก็แลธรรมประเภทไหนที่ทำบุคคลให้เป็นพราหมณ์”ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบเนื้อความนั้นแล้ว จึงทรง เปล่งพระอุทานนี้ในเวลานั้นว่า

ชนทั้งหลายผู้ลอยบาปธรรมได้ แล้วมีสติเที่ยวไป ทุกเมื่อ สิ้นสังโยชน์แล้ว ตื่นแล้ว ชื่อว่าเป็นพราหมณ์ในโลก

๖. มหากัสสปสูตร

ว่าด้วยพระมหากัสสปะบิณฑบาต

{๔๓} [๖] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวัน อัน เป็นสถานที่พระราชทานเหยื่อแก่กระแต ใกล้พระนครราชคฤห์ ก็ครั้งนั้นแล ท่านพระมหากัสสปะอยู่ที่ถํ้าปิปผลิคูหา อาพาธเป็นไข้หนัก ได้รับทุกขเวทนา ต่อมาท่านหายจากอาพาธนั้นแล้วได้มีความคิดอย่างนี้ว่า “อย่ากระนั้นเลย เราพึงเข้าไปบิณฑบาตในพระนครราชคฤห์”

๑. โพธิวรรค ๗. ปาวาสูตร

ก็ครั้งนั้น เทวดาประมาณ ๕๐๐ ต่างขวนขวายที่จะให้ท่านพระมหากัสสปะได้รับบิณฑบาต ท่านพระมหากัสสปะได้ห้ามเทวดาเหล่านั้นเสีย พอรุ่งเช้า นุ่งเรียบร้อยแล้วถือบาตรจีวรเข้าไปบิณฑบาตในพระนครราชคฤห์ ตามย่านคนจน คนกำพร้า และช่างหูก พระผู้มีพระภาคเจ้าก็ได้ทอดพระเนตรเห็นท่านกำลัง เที่ยวบิณฑบาตอยู่อย่างนั้นลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบเนื้อความนั้นแล้ว จึงทรง เปล่งพระอุทานนี้ในเวลานั้นว่า

ผู้ที่ไม่ต้องเลี้ยงคนอื่น รู้ยิ่งแล้ว ฝึกตนแล้ว ดำรงอยู่ในสารธรรม สิ้นอาสวะแล้ว คลายโทษได้แล้ว เราเรียกว่าเป็นพราหมณ์

๗. ปาวาสูตร

ว่าด้วยพระพุทธเจ้าถูกยักษ์หลอก

{๔๔} [๗] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ อชกลาปกเจดีย์ซึ่งเป็นที่ อยู่ของอชกลาปกยักษ์ ใกล้เมืองปาวา ก็ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับนั่งอยู่ในที่โล่ง ท่ามกลางราตรีที่มืดมิด สายฝนกำลังโปรยปราย