arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน · เมฆิยวรรค

๙. อุปเสนวังคันตปุตตสูตร เล่ม ๒๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๐๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในเมฆิยวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน เมฆิยวรรค อุปเสนวังคันตปุตตสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๕)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๕ หน้า ๒๓๐–๒๓๑

หน้า ๒๓๐

๔. เมฆิยวรรค ๙. อุปเสนวังคันตปุตตสูตร

แล้วได้กราบทูลว่า “น่าอัศจรรย์นัก พระพุทธเจ้าข้า น่าแปลกใจนัก พระพุทธเจ้าข้า ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสพระดำรัสนี้ว่า ‘ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เสียงโจษนั้นจะมีอยู่ได้ไม่นาน จะมีอยู่ได้ก็เพียงแค่ ๗ วันเท่านั้น พ้น ๗ วันไปแล้วจะสงบไปเอง’ เสียงโจษนั้นก็เงียบไปตามกำหนดนั้นแล้ว พระพุทธเจ้าข้า ”

ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบเนื้อความนั้นแล้ว จึงทรง เปล่งพระอุทานนี้ในเวลานั้นว่า

เหล่าชนผู้ไม่มีความสำรวมระวัง ชอบใช้วาจาทิ่ม

แทงผู้อื่น เหมือนทหารข้าศึกใช้ลูกศรทิ่มแทงช้างที่ออก

ศึก ภิกษุได้ฟังคำหยาบคายที่คนทั้งหลายพูดแล้วอย่าคิด

ประทุษร้าย พึงอดกลั้นให้ได้

๙ อุปเสนวังคันตปุตตสูตร

ว่าด้วยชีวิตไม่เดือดร้อน

{๑๐๘} [๓๙] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวัน อันเป็นสถานที่พระราชทานเหยื่อแก่กระแต ใกล้พระนครราชคฤห์ ครั้งนั้นแล ท่านพระอุปเสนวังคันตบุตรหลีกเร้นอยู่ในที่ลับ มีความดำริอย่างนี้ว่า

“เป็นลาภของเราหนอ เราได้ดีแล้วหนอ ที่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมา สัมพุทธเจ้าทรงเป็นพระศาสดาของเรา เราออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิต ในธรรมวินัยที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ดีแล้ว เพื่อนร่วมพรหมจรรย์ ของเราก็มีศีล มีกัลยาณธรรม เราเป็นผู้รักษาศีลบริบูรณ์ มีจิตมั่นคง

หน้า ๒๓๑

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน

แน่วแน่ เป็นอรหันตขีณาสพ เป็นผู้มีฤทธานุภาพมาก ชีวิตของเราชื่อว่า มีความเจริญ ความตายของเราก็ชื่อว่าเป็นความดี”

ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบความดำริของท่านพระ อุปเสนวังคันตบุตรด้วยพระหฤทัยแล้ว จึงทรงเปล่งพระอุทานนี้ในเวลานั้นว่าผู้ที่มีชีวิตอยู่โดยไม่เดือดร้อนในเวลาใกล้ตายก็ไม่

เศร้าโศก เป็นผู้เห็นอมตบท เป็นนักปราชญ์ ย่อมไม่

เศร้าโศกในท่ามกลางเหล่าสัตว์ที่เศร้าโศก

ภิกษุผู้ตัดภวตัณหาได้เด็ดขาดแล้ว มีจิตสงบ มีชาติ

สงสารสิ้นไปแล้ว ย่อมไม่มีภพชาติต่อไป

๑๐. สารีปุตตอุปสมสูตร

ว่าด้วยผู้มีจิตสงบระงับ

{๑๐๙} [๔๐] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อาราม ของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็ครั้งนั้นแล ท่านพระ

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ผู้ที่มีชีวิตอยู่โดยไม่เดือดร้อน หมายถึงพระอรหันตขีณาสพ (ขุ.อุ.อ. ๒๘๘)
  2. ๒เป็นผู้เห็นอมตบท หมายถึงเป็นผู้พบเห็นหรือเข้าถึงนิพพาน (ขุ.อุ.อ. ๒๘๘)
  3. ๓ชาติสงสาร ในที่นี้คือ สังสารวัฏ ลำดับสืบต่อที่เป็นไปไม่ขาดสายแห่งขันธ์ ธาตุ และอายตนะทั้งหลาย หมายถึงการเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภพกำเนิดต่าง ๆ (ที.ม.อ. ๙๔, สํ.นิ.อ. ๑๑๐, ขุ.อุ.อ. ๒๘๙) มีชาติสงสารสิ้นไปแล้ว จึงหมายถึงหมดการเวียนว่ายตายเกิดแล้ว

จบ ๙. อุปเสนวังคันตปุตตสูตร