arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน · เมฆิยวรรค

๑๐. สาริปุตตสูตร เล่ม ๒๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๐๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในเมฆิยวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน เมฆิยวรรค สาริปุตตสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๕)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๕ หน้า ๒๓๑–๒๓๓

หน้า ๒๓๑

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน

แน่วแน่ เป็นอรหันตขีณาสพ เป็นผู้มีฤทธานุภาพมาก ชีวิตของเราชื่อว่า มีความเจริญ ความตายของเราก็ชื่อว่าเป็นความดี”

ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบความดำริของท่านพระ อุปเสนวังคันตบุตรด้วยพระหฤทัยแล้ว จึงทรงเปล่งพระอุทานนี้ในเวลานั้นว่าผู้ที่มีชีวิตอยู่โดยไม่เดือดร้อนในเวลาใกล้ตายก็ไม่

เศร้าโศก เป็นผู้เห็นอมตบท เป็นนักปราชญ์ ย่อมไม่

เศร้าโศกในท่ามกลางเหล่าสัตว์ที่เศร้าโศก

ภิกษุผู้ตัดภวตัณหาได้เด็ดขาดแล้ว มีจิตสงบ มีชาติ

สงสารสิ้นไปแล้ว ย่อมไม่มีภพชาติต่อไป

๑๐. สารีปุตตอุปสมสูตร

ว่าด้วยผู้มีจิตสงบระงับ

{๑๐๙} [๔๐] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อาราม ของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็ครั้งนั้นแล ท่านพระ

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ผู้ที่มีชีวิตอยู่โดยไม่เดือดร้อน หมายถึงพระอรหันตขีณาสพ (ขุ.อุ.อ. ๒๘๘)
  2. ๒เป็นผู้เห็นอมตบท หมายถึงเป็นผู้พบเห็นหรือเข้าถึงนิพพาน (ขุ.อุ.อ. ๒๘๘)
  3. ๓ชาติสงสาร ในที่นี้คือ สังสารวัฏ ลำดับสืบต่อที่เป็นไปไม่ขาดสายแห่งขันธ์ ธาตุ และอายตนะทั้งหลาย หมายถึงการเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภพกำเนิดต่าง ๆ (ที.ม.อ. ๙๔, สํ.นิ.อ. ๑๑๐, ขุ.อุ.อ. ๒๘๙) มีชาติสงสารสิ้นไปแล้ว จึงหมายถึงหมดการเวียนว่ายตายเกิดแล้ว
หน้า ๒๓๒

๔. เมฆิยวรรค รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้

สารีบุตรนั่งขัดสมาธิตั้งกายตรง พิจารณาความสงบระงับของตนอยู่ในที่ไม่ไกลพระผู้มีพระภาคเจ้า

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทอดพระเนตรเห็นท่านพระสารีบุตรนั่งขัดสมาธิ ตั้งกายตรงอยู่อย่างนั้นแล้วลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบเนื้อความนั้นแล้ว จึงทรง เปล่งพระอุทานนี้ในเวลานั้นว่า

ภิกษุมีจิตสงบระงับ ตัดตัณหาที่จะนำไปในภพได้

เด็ดขาด มีชาติและสงสารสิ้นไปแล้ว ชื่อว่าเป็นผู้พ้น

จากบ่วงมารได้แล้ว

จบ เมฆิยวรรคที่ ๔

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้

๑. เมฆิยสูตร ๒. อุทธตสูตร

๓. โคปาลกสูตร ๔. ยักขปหารสูตร

๕. นาคสูตร ๖. ปิณโฑลภารทวาชสูตร

๗. สารีปุตตสูตร ๘. สุนทรีสูตร

๙. อุปเสนวังคันตปุตตสูตร ๑๐. สารีปุตตอุปสมสูตร

หน้า ๒๓๓

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน

๕. โสณวรรค

๑. ปิยตรสูตร

ว่าด้วยไม่มีผู้เป็นที่รักยิ่งกว่าตน

{๑๑๐} [๔๑] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็สมัยนั้นแล พระเจ้าปเสนทิโกศลประทับอยู่ที่ปราสาทหลังงามชั้นบนกับพระนางมัลลิการาชเทวี ครั้งนั้น พระเจ้าปเสนทิโกศลได้ตรัสถามพระนางมัลลิการาชเทวีว่า “แม่มัลลิกา ยังมีใครอื่นอีกบ้างไหมซึ่งจะเป็นที่รักของเธอยิ่งไปกว่าตัวเอง”พระนางมัลลิกาทูลสนองว่า “ข้าแต่มหาราชเจ้า ไม่มีใครอื่นหรอก ซึ่งจะเป็นที่รักของหม่อมฉันยิ่งไปกว่าตัวเอง ก็พระองค์ทรงมีใครอื่นซึ่งเป็น ที่รักยิ่งไปกว่าตัวเองหรือไฉน”

“แม่มัลลิกา แม้เราเองก็ไม่มีใครอื่นซึ่งเป็นที่รักยิ่งไปกว่าตัวเอง”

ครั้งนั้น พระเจ้าปเสนทิโกคลเสด็จลงจากปราสาทแล้วเสด็จเข้าไปเฝ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า ประทับนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ขอพระวโรกาส ข้าพระองค์อยู่ที่ ปราสาทหลังงามชั้นบนกับพระนางมัลลิการาชเทวีได้พูดกับพระนางมัลลิการาชเทวีว่า ‘แม่มัลลิกา ยังมีใครอื่นอีกบ้างไหมซึ่งจะเป็นที่รักของเธอยิ่งไปกว่าตัวเอง’ เมื่อข้าพระองค์กล่าวจบ พระนางมัลลิกาทูลสนองว่า ‘ข้าแต่มหาราชเจ้า ไม่มีใครอื่นหรอกซึ่งเป็นที่รักของหม่อมฉันยิ่งไปกว่าตัวเอง ก็ พระองค์ทรงมีใครอื่นซึ่งเป็นที่รักยิ่งไปกว่าตัวเองหรือไฉน’ เมื่อนางพูดจบ

จบ ๑๐. สาริปุตตสูตร