๕. อุปปริกขยสูตร เล่ม ๒๕

เมตตาภาวนา และดับไฟคือโมหะได้ด้วยปัญญาเป็น

เครื่องทำลายกิเลส

เหล่าสัตว์ผู้มีปัญญารักษาตน ไม่เกียจคร้านทั้งกลาง

วันและกลางคืน ครั้นดับไฟคือราคะเป็นต้นนั้นได้แล้ว

ย่อมดับกิเลสได้หมดสิ้น ล่วงพ้นทุกข์ได้หมดสิ้น

บัณฑิตทั้งหลายผู้เห็นอริยสัจ บรรลุอรหัตมรรค รู้

ความสิ้นทุกข์คือชาติได้ด้วยปัญญาเป็นเครื่องรู้ยิ่ง ย่อม

ไม่กลับมาเกิดอีก

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความแม้นี้ไว้แล้ว ข้าพเจ้าก็ได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๕. อุปปริกขสูตร

ว่าด้วยผู้ตัดเครื่องข้องได้ไม่กลับมาเกิดใหม่

{๒๗๔} [๙๔] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงพิจารณาโดยวิธีที่เมื่อเธอพิจารณาอยู่วิญญาณจิตของเธอจะไม่ฟุ้งซ่าน ไม่ส่ายไปในอารมณ์ภายนอก ไม่ติดอยู่ในอารมณ์ภายใน จะไม่หวาดสะดุ้งเพราะไม่มีความยึดมั่น ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ครั้นวิญญาณจิตไม่ฟุ้งซ่าน ไม่ซัดส่ายไปในอารมณ์ภายนอก ไม่ติดอยู่ในอารมณ์ภายใน เมื่อเธอไม่หวาดสะดุ้งเพราะไม่มีความยึดมั่นอยู่ ย่อมจะไม่มีเหตุแห่งทุกข์ คือ ชาติ ชรา และมรณะเกิดขึ้นอีกต่อไป”

ในพระสูตรนั้นพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่าภิกษุผู้ละธรรมเป็นเครื่องข้อง ๗ ประการได้แล้ว ตัด

ตัณหาเป็นเหตุนำไปสู่ภพได้เด็ดขาดแล้ว ย่อมมีสงสาร

คือชาติหมดสิ้นแล้ว เธอไม่ต้องเกิดอีกต่อไป

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความแม้นี้ไว้แล้ว ข้าพเจ้าก็ได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๖. กามูปปัตติสูตร

ว่าด้วยผู้ตกอยู่ในอำนาจกาม ๓ ประเภท

{๒๗๕} [๙๕] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้ตกอยู่ในอำนาจกามนี้มี ๓ ประเภท ๓ ประเภท คืออะไรบ้าง คือ

๑. เหล่าสัตว์ที่มีกามปรากฏอยู่ตามธรรมชาติ

๒. เทวดาชั้นนิมมานรดีที่ยินดีในทิพยสมบัติที่ตนเนรมิตขึ้นเอง