๘. ภินทนสูตร เล่ม ๒๕

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ

๘. ภิทุรสูตร

ว่าด้วยสิ่งที่ต้องแตกสลายไปเป็นธรรมดา

{๒๕๕} [๗๗] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลายร่างกายนี้มีความแตกสลายไปเป็นสภาพวิญญาณ มีความแตกดับไปเป็นธรรมดา อุปธิทั้งหมดไม่เที่ยง เป็นทุกข์มีความแปรผันไปเป็นธรรมดา”ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

บุคคลรู้ว่าร่างกายนี้มีความแตกสลายไปเป็นสภาพ

และวิญญาณมีความแตกดับไปเป็นธรรมดา เห็นภัยใน

อุปธิทั้งหลายแล้ว ย่อมพ้นจากความเกิดและความตาย

อบรมตนแล้ว บรรลุธรรมเป็นที่สงบอย่างยอดเยี่ยมแล้ว

ย่อมรอเวลาจะดับขันธ์อยู่

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความแม้นี้ไว้แล้ว ข้าพเจ้าก็ได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๓. ตติยวรรค ๙. ธาตุโสสังสันทนสูตร

๙. ธาตุโสสังสันทนสูตร

ว่าด้วยการเทียบเคียงโดยธาตุแท้

{๒๕๖} [๗๘] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อว่าโดยธาตุแท้ สัตว์ทุกชนิดเทียบเคียงเสมอกันได้ทั้งหมด คือ สัตว์ที่มีนิสัยเลวเทียบเคียงเสมอกันได้กับสัตว์ที่มีนิสัยเลวด้วยกัน สัตว์ที่มีนิสัยดีเทียบเคียงเสมอกันได้กับสัตว์ที่มีนิสัยดีด้วยกันแม้ในอดีตกาล เมื่อว่าโดยธาตุแท้ สัตว์ทุกชนิดก็เทียบเคียงเสมอกันได้ทั้งหมดแล้ว คือ สัตว์ที่มีนิสัยเลวเทียบเคียงเสมอกันได้กับสัตว์ที่มีนิสัยเลวด้วยกัน สัตว์ที่มีนิสัยดีเทียบเคียงเสมอกันได้กับสัตว์ที่มีนิสัยดีด้วยกันแม้ในอนาคตกาล เมื่อว่าโดยธาตุแท้ สัตว์ทุกชนิดก็จักเทียบเคียงเสมอกันได้ทั้งหมด คือ สัตว์ที่มีนิสัยเลวจักเทียบเคียงเสมอกันได้กับสัตว์ ที่มีนิสัยเลวด้วยกัน สัตว์ที่มีนิสัยดีจักเทียบเคียงเสมอกันได้กับสัตว์ที่มีนิสัยดีด้วยกันแม้ในปัจจุบันกาล เมื่อว่าโดยธาตุแท้ สัตว์ทุกชนิดย่อมเทียบเคียง เสมอกันทั้งหมด คือ สัตว์ที่มีนิสัยเลวเทียบเคียงเสมอกันได้กับสัตว์ที่มีนิสัยเลวด้วยกัน สัตว์ที่มีนิสัยดีเทียบเคียงเสมอกันได้กับสัตว์ที่มีนิสัยดีด้วยกัน”ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

เพราะการคลุกคลีกัน กิเลสจึงเกิดขึ้น เพราะการไม่

คลุกคลีกัน กิเลสจึงถูกตัดได้ ผู้เกาะท่อนไม้เล็ก ๆ