๖. ทานสูตร เล่ม ๒๕

๓. ตติยวรรค ๖. ทานสูตร

๕. มุสาวาทสูตร

ว่าด้วยการกล่าวเท็จโดยจงใจ

{๒๐๓} [๒๕] ความจริง. พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อบุคคลประพฤติล่วงธรรมอย่างหนึ่งแล้ว เรา กล่าวว่า ‘บาปกรรมอะไร ๆ อย่างอื่นที่เขาจะทำไม่ได้ ไม่มีเลย’ ธรรม อย่างหนึ่งนั้นคืออะไร คือ การกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่”ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

ผู้ที่ชอบพูดเท็จ ผู้ล่วงละเมิดธรรมอย่างหนึ่งได้ ไม่

เชื่อปรโลกเสียแล้ว ที่จะไม่ทำบาปเป็นไม่มี

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้ไว้แล้ว เพราะเหตุนั้นข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๖. ทานสูตร

ว่าด้วยการให้ทานที่มีผลมาก

{๒๐๔} [๒๖] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลายถ้าส้ตว์โลกทั้งหลายรู้ผลของการแจกจ่ายทาน เหมือนอย่างที่เรารู้ไซร้ เมื่อยังไม่ให้ทาน ก็จะไม่ยอมรับประทานก่อน และ มลทินคือความตระหนี่ก็จะไม่ครอบงำจิตของสัตว์โลกเหล่านั้นได้ สัตว์โลก

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ

เหล่านั้นหากมีผู้มาขอ ยังไม่แบ่งปันให้แม้จากคำข้าวคำสุดท้าย ก็จะไม่ยอมรับประทานเลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แต่เพราะสัตว์โลกทั้งหลายไม่รู้ ผลของการแจกจ่ายทาน เหมือนอย่างที่เรารู้ ฉะนั้น สัตว์โลกทั้งหลายจึง ยังไม่ได้ให้ทานเลยก็รับประทานกัน และมลทินคือความตระหนี่จึงยัง ครอบงำจิตของสัตว์โลกเหล่านั้นอยู่”

ในพระสูตรนั้นพระผู้มีพระ ภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนื้ว่า

ถ้าสัตว์โลกทั้งหลายรู้ผลของการแจกจ่ายทานเหมือน

อย่างที่พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงแสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่

ตรัสไว้ว่ามีผลมากแล้ว ก็จะพากันกำจัดมลทินคือความ

ตระหนี่ มีใจผ่องใส ให้ทานตามกาลอันควรในพระอริย

บุคคลทั้งหลายซึ่งเป็นที่ที่ถวายแล้วทานย่อมมีผลมาก

อนี่ง ทายกทายิกาทั้งหลายให้ทักษิณาทานมีข้าว

เป็นต้น ในพระทักขิไณยบุคคลทั้งหลายแล้ว จุติจากมนุษยโลกนี่ไปสวรรค์อันเป็นจำนวนมาก ผู้ปราศจาก

ความตระหนี่เหล่านั้นเพียบพร้อมด้วยกามสุข เพลิดเพลิน

กัน เสวยผลของการแจกจ่ายทานอันอยู่บนสวรรค์

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้ไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๓. ตติยวรรค ๗. เมตตาภาวนาสูตร

๗. เมตตาภาวนาสูตร

ว่าด้วยเมตตาเจโตวิมุตติมีผลานิสงส์มาก

{๒๐๕} [๒๗] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคุเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุญกิริยาวัตถุที่มีอุปธิเป็นเหตุทั้งหมดมี ผลานิสงส์ไม่ถึงเสี้ยวที่ ๑๖ แห่งเมตตาเจโตวิมุตติเมตตาเจโตวิมุตติเท่านั้น สว่างไสวไพโรจน์ข่มรัศมีบุญกิริยาวัตถุทั้งหมดนั้น เหมือนแสงดาวทุกดวงรวมกันก็ยังไม่ถึงเสียวที่ ๑๖ แห่งแสงเดือน แสงเดือนเท่านั้นสว่างไสว ไพโรจน์ข่มแสงดาวทั้งหมดนั้นเปรียบเหมือนเวลาที่อากาศปลอดโปร่งปราศจากเมฆหมอกในฤดูสารทในเดือนท้ายฤดูฝน ดวงอาทิตย์ลอยขึ้นบนนภากาศย่อมส่องแสง สว่างไสวไพโรจน์ ขจัดความมืดให้หมดไป เปรียบเหมือนดาวประกายพรึกสว่างไสว ไพโรจน์ในเวลาใกล้รุ่ง ฉันใด บุญกิริยาวัตถุที่มีอุปธิเป็นเหตุทั้งหมดมี