๔. อัทธาสูตร เล่ม ๒๕

๒. ทุติยวรรค ๔. อัทธาสูตร

ต่อจากนั้น ปัจจเวกขณญาณย่อมเกิดขึ้นแก่พระ

อรหันต์ผู้พ้นวิเศษแล้วว่า ‘วิมุตติของเราไม่กำเริบอีก’

เพราะกิเลสเครื่องร้อยรัดสัตว์ไว้ในภพหมดสิ้นไปแล้ว

พระขีณาสพผู้สมบูรณ์ด้วยอินทรีย์ สงบระงับความ

กระวนกระวายทั้งปวงเสียได้ น้อมใจไปในพระนิพพาน

พิชิตพญามารและหมู่เสนาได้ ย่อมมีสรีระเป็นชาติสุดท้าย

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความแม้นี้ไว้แล้ว ข้าพเจ้าก็่ได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๔. อัทธาสูตร

ว่าด้วยกาล ๓

{๒๔๑} [๖๓] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กาลนี้มี ๓ กาล ๓ คืออะไรบ้าง คือ

๑. อดีตกาล ๒. อนาคตกาล

๓. ปัจจุบันกาล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กาลมี ๓ เหล่านี้แล”

ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

สัตว์โลกทั้งหลายมีความสำคัญหมายอยู่ในเบญจ

ขันธ์ที่พูดกัน(ว่าเป็นสัตว์บุคคลเป็นต้น) ยึดมั่นอยู่แต่ใน

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ

เบญจขันธ์นั้นจึงเข้าถึงข่ายคือความพินาศและข่ายคือกิเลส

เพราะไม่กำหนดรู้ธรรมเหล่านั้นตามความเป็นจริง

แต่เพราะกำหนดรู้เบญจขันธ์นั้นได้ พระขีณาสพจึง

ไม่เชื่ออัตตาใด ๆ ที่เป็นผู้สร้าง ได้สัมผัสวิโมกข์แล้ว

ได้สัมผัสสันติบท (นิพพาน) อันยอดเยี่ยมแล้วด้วยใจ

พระขีณาสพนั้นแลเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยการกำหนดรู้

เบญจขันธ์ที่พูดกัน สงบระงับ ยินดีในนิพพาน พิจารณา

แล้วจึงใช้สอยปัจจัย ๔ เสมอ ดำรงอยู่ในอเสกขธรรม

จบเวทคืออริยสัจ ๔ ย่อมไม่เข้าถึงการนับว่าเป็นมนุษย์

หรือเทวดาอีกต่อไป

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความแม้นี้ไว้แล้ว ข้าพเจ้าก็ได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๕. ทุจริตสูตร

ว่าด้วยทุจริต ๓ ประการ

{๒๔๒} [๖๔] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทุจริตนี้มี ๓ ประการ ทุจริต ๓ ประการคืออะไรบ้าง คือ

๑.กายทุจริต การประพฤติชั่วทางกาย

๒.วจีทุจริต การประพฤติชั่วทางวาจา

๓.มโนทุจริต การประพฤติชั่วทางใจ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทุจริตมี ๓ ประการนี้แล”