๑. ปุญญกิริยาวัตถุสูตร เล่ม ๒๕

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ

๒. ทุติยวรรค

๑. ปุญญกิริยาวัตถุสูตร

ว่าด้วยการบำเพ็ญบุญ ๓ ประการ

{๒๓๘} [๖๐] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุญกิริยาวัตถุ (เหตุแห่งการบำเพ็ญบุญ) นี้มี ๓ ประการ บุญกิริยาวัตถุ ๓ ประการคืออะไรบ้าง คือ

๑. บุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยทาน

๒. บุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยศีล

๓. บุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยภาวนา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุญกิริยาวัตถุมี ๓ ประการนี้แล”

ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

กุลบุตรผู้หวังประโยชน์พึงสั่งสมบุญที่มีผลสูงสุด ที่

ให้ผลเป็นความสุข คือ พึงบำเพ็ญทาน บำเพ็ญสมจริยา

และเจริญเมตตาจิต

บัณฑิตครั้นบำเพ็ญธรรมอันเป็นเหตุให้เกิดสุขสมบัติ

๓ ประการเหล่านี้แล้วยอมเข้าถึงโลกที่เป็นสุข ไม่มีการ

เบียดเบียนกัน

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความแม้นี้ไว้แล้ว ข้าพเจ้าก็ได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๒. ทุติยวรรค ๒. จักขุสูตร

๒. จักขสูตร

ว่าด้วยจักษุ ๓ ประการ

{๒๓๙} [๖๑] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตฺรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย จักษุนี้มี ๓ ประการ จักษุ ๓ ประการคืออะไรบ้าง คือ

๑. มังสจักษุ ตาเนื้อ ๒. ทิพพจักษุ ตาทิพย์

๓. ปัญญาจักษุ ตาคือปัญญา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย จักษุมี ๓ ประการนี้แล”

ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

พระผู้ประเสริฐที่สุดได้ตรัสจักษุไว้ ๓ ประการ คือ

มังสจักษุ ทิพพจักษุ และปัญญาจักษุที่ยอดเยี่ยม

ความเกิดขึ้นแห่งมังสจักษุเป็นทางแห่งทิพพจักษุ

เมื่อใดญาณเกิดขึ้น เมื่อนั้นปัญญาจักษุอันยอดเยี่ยมซึ่ง

เป็นเหตุให้บุคคลพ้นจากทุกข์ทั้งปวง เพราะได้จักษุนี้

ย่อมเกิดขึ้น

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความแม้นี้ไว้แล้ว ข้าพเจ้าก็ได้สดับมาแล้วอย่างนี้