๕. กามสูตร เล่ม ๒๕

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ

ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

ไม่มีนิวรณธรรมอย่างอื่น ที่เป็นเหตุให้เหล่าสัตว์ที่ถูก

นิวรณธรรมนั้นครอบงำแล้วต้องเวียนว่ายตายเกิดตลอดไป

เหมือนอย่างที่ถูกโมหะหุ้มห่อแล้ว

ส่วนอริยสาวกทั้งหลายที่ละโมหะแล้ว ทำลายความ

มืดมนอนธการคือโมหะได้แล้ว ย่อมไม่ต้องเวียนว่าย

ตายเกิดอีกต่อไป เพราะท่านไม่มีเหตุแห่งสังสารวัฎ

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้ไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๕. ตัณหาสังโยชนสูตร

ว่าด้วยกามตัณหาพาให้เวียนว่ายตายเกิด

{๑๙๓} [๑๕] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นสังโยชน์อื่นแม้สักอย่าง เดียวที่เป็นเหตุให้เหล่าสัตว์ที่ถูกสังโยชน์นั้นร้อยรัดแล้วต้องเวียนว่าย ตายเกิดไม่มีที่สิ้นสุดเหมือนสังโยชน์คือตัณหานี้เลยดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เหล่าสัตว์ที่ถูกสังโยชน์คือตัณหาประกอบไว้แล้วต้องเวียนว่ายตายเกิดไป ตลอดกาลนาน”ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

๒. ทุติยวรรค ๖. ปฐมเสขสูตร

คนที่มีตัณหาป็นเพื่อน ย่อมเวียนว่ายตายเกิด

ไปตลอดกาลยาวนาน ไม่ล่วงพ้นสังสารวัฏอันมีความ

เป็นอย่างนี้ (เป็นมนษย์) และความเป็นอย่างอื่น (เป็นเทวดาเป็นต้น) ไปได้

ภิกษุรู้โทษนี้และรู้ตัณหาว่าเป็นที่เกิดแห่งทุกข์แล้ว

พึงเป็นผู้ปราศจากตัณหา ไม่ยึดมั่นถือมั่น มีสติเที่ยวไป

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้ไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนื้

๖. ปฐมเสขสูตร

ว่าด้วยธรรมมีอุปการะมากแก่พระเสขะ

{๑๙๔} [๑๖] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย. เราไม่พิจารณาเห็นเหตุอื่นแม้สักอย่างเดียวที่ เป็นเหตุภายใน ซึ่งมีอุปการะมากแก่ภิกษุผู้เป็นเสขะ ผู้ยังไม่บรรลุอรหัตตผล