๗. อาตาปีสูตร เล่ม ๒๕

พระบาลีสุตตันดปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๒ ประการจะได้ไปสวรรค์ เหมือนถูกเชิญไปประดิษฐานไว้ ธรรม ๒ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) สีลสมบัติ (๒) ทิฏฐิสมบัติ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๒ ประการนี้แลจะได้ไปสวรรค์เหมือนถูกเชิญไปประดิษฐานไว้”

ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

นรชนผู้ประกอบด้วยธรรม ๒ ประการ คือ สีลสมบัติ

และทิฏฐิสมบัติ ตายแล้วย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้ไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๗. อาตาปีสูตร

ว่าด้วยภิกษุมีความเพียรจึงบรรลุธรรมเกษม

{๒๑๒} [๓๔] ความจริง พระสูตรนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ไม่มีความเพียร ไม่มีโอตตัปปะ เป็นผู้ไม่สมควรที่จะตรัสรู้ ไม่สมควรที่จะนิพพาน ไม่สมควรที่จะบรรลุธรรม อันเป็นแดนเกษมจากโยคะที่ยอดเยี่ยมดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้มีความเพียร มีโอตตัปปะ เป็นผู้สมควรที่จะตรัสรู้ สมควรที่จะนิพพาน สมควรที่จะบรรลุธรรมอันเป็นแดนเกษมจากโยคะที่ยอดเยี่ยมได้”

๑. ปฐมวรรค ๘. ปฐมนกุหนสูตร

ในพระสูตรนั้นพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

ภิกษุใดไม่มีความเพียร ไม่มีโอตตัปปะ มีแต่ความ

เกียจคร้าน มีความเพียรตํ่า มักง่วง ไม่มีหิริ ไม่มี

ความเอื้อเฟื้อ ภิกษุผู้มีความประพฤติเช่นนั้น เป็นผู้ไม่

สมควรได้สัมผัสธรรมอันยอดเยียม

ส่วนภิกษุใดมีสติ มีปัญญารักษาตน มีฌาน มี

ความเพียร มีโอตตัปปะ ไม่ประมาท ตัดกิเสสชาติเป็น

เหตุประกอบให้สัตว์ต้องเกิดแก่ได้เด็ดขาดแล้ว จึงจะ

ได้สัมผัสสัมโพธิญาณอันยอดเยี่ยม

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้ไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๘. ปฐมนกุหนสูตร

ว่าด้วยเหตุผลแห่งการประพฤติพรหมจรรย์ สูตรที่๑

{๒๑๓} [๓๕] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระผู้มีพระเจ้าทรงเป็นอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุจะอยู่ประพฤติพรหมจรรย์นี้เพื่อโกหกประชาชนก็หามิได้ เพื่อหลอกประชาชนก็หามิได้ เพื่ออานิสงส์คือลาภ