arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ ทุกนิบาต · วรรคที่ ๑

๙. นกุหนาสูตร ที่ ๒ เล่ม ๒๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๑๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในวรรคที่ ๑มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ ทุกนิบาต วรรคที่ ๑ นกุหนาสูตร ที่ ๒ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๕)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๕ หน้า ๓๗๐–๓๗๑

หน้า ๓๗๐

๑. ปฐมวรรค. ๙. ทุติยนกุหนสูตร

พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้นได้ทรงแสดง

พรหมจรรย์อันป็นที่กำจัดความชั่ว

เป็นเหตุให้ถึงฝั่ง

พระนิพพานไว้ก็เพื่อสังวร เพื่อละ ทางนี้อันท่านผู้ยิ่ง

ใหญ่ ผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ดำเนินไปแล้ว

อนึ่ง ชนเหล่าใดดำเนินไปตามทางตามที่พระ

พุทธเจ้าทรงแสดงแล้วนั้น ชนเหล่านั้นชื่อว่าทำตามคำ

สั่งสอนของพระศาสดา จักทำที่สุดแห่งทุกข์ได้

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้ไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนื้

๙. ทุติยนกุหนสูตร

ว่าด้วยเหตุผลแห่งการประพฤติพรหมจรรย์ สูตรที่ ๒

{๒๑๔} [๓๖] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลายภิกษุจะอยู่ประพฤติพรหมจรรย์นื้เพื่อโกหก ประชาชนก็หามิได้ เพื่อหลอกประชาชนก็หามิได้ เพื่ออานิสงส์คือลาภ สักการะและชื่อเสียงก็หามิได้ เพื่อความปรารถนาว่า ‘ผู้คนจะได้รู้จักเรา ด้วยอาการดังนี้ี้’ ก็หามิได้ โดยที่แท้ ภิกษุอยู่ประพฤติพรหมจรรย์นื้ก็เพื่อ ความรู้ยิ่งและเพื่อความกำหนดรู้”ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาค เจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนื้ว่า

หน้า ๓๗๑

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ

พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้นได้ทรงแสดง

พรหมจรรย์อันเป็นที่กำจัดความชั่ว เป็นเหตุให้ถึงฝั่ง

พระนิพพานไว้ก็เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อความกำหนดรู้ ทาง

นี้อันท่านผู้ยิ่งใหญ่ ผู้แสวงหาคุณอันใหญ่ดำเนินไปแล้ว

อนึ่ง ชนเหล่าใดดำเนินไปตามทางนั้นตามที่พระ

พุทธเจ้าทรงแสดงแล้ว ชนเหล่านั้นชื่อว่าทำตามคำสั่ง

สอนของพระศาสดา จักทำที่สุดแห่งทุกข์ได้

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้ไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๑๐. โสมนัสสสูตร

ว่าด้วยธรรม ๒ อย่างให้ถึงความสิ้นทุกข์

{๒๑๕} [๓๗] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลายภิกษุผู้ถึงพร้อมด้วยธรรม ๒ ประการย่อมอยู่อย่างมากไปด้วยความสุขโสมนัสในปัจจุบันย่อมเป็นผู้ปรารภความเพียรโดย แยบคายเพื่อความสิ้นอาสวะทั้งหลาย ธรรม ๒ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ความสังเวชในฐานะที่ควรสังเวช

(๒) ความเพียรโดยแยบคายแห่งบุคคลผู้สังเวช

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ความสังเวชในฐานะที่ควรสังเวช หมายถึงความรู้พร้อมทั้งหวั่นใจ(สโหตตัปปญาณ)ว่าภัยเกิดขึ้น เพราะอาศัยเรื่องที่ก่อให้เกิดความสลดใจคือเรื่องความเกิด แก่ เจ็บ ตาย ทุกข์ในอบาย ทุกข์ที่เกิด จากการเวียนว่ายตายเกิด (ขุ.อิสิ.อ. ๑๓๑)

จบ ๙. นกุหนาสูตร ที่ ๒