พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ · จตุกกนิบาต
๘. พหุการสูตร เล่ม ๒๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๘๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๓ ในจตุกกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ จตุกกนิบาต พหุการสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๕)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๕ หน้า ๔๘๐–๔๘๑
๘. พหุการสูตร
๘. พหุการสูตร
ว่าด้วยผู้มีอุปการะมาก
{๒๘๗} [๑๐๗] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พราหมณ์และคฤหบดีทั้งหลายผู้บำรุงพวกเธอด้วยจีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และคิลานปัจจัยเภสัชบริขาร นับว่าเป็นผู้มีอุปการะมากแก่พวกเธอแม้พวกเธอก็จงเป็นผู้มีอุปการะมากแก่พราหมณ์และคฤหบดีทั้งหลายคือ จงแสดงธรรมอันงามในเบื้องต้น งามในท่ามกลาง งามในที่สุด ประกาศ พรหมจรรย์อันบริสุทธิ์พร้อมทั้งอรรถทั้งพยัญชนะบริบูรณ์ครบถ้วน แก่พราหมณ์และคฤหบดีเหล่านั้นเถิด คฤหัสถ์และบรรพชิตต่างต้องพึ่งพาอาศัยกันและกันด้วยอำนาจอามิสทานและธรรมทานอยู่ประพฤติพรหมจรรย์นี้ เพื่อต้องการสลัดโอฆะ เพื่อทำที่สุดทุกข์โดยชอบด้วยประการอย่างนี้”ในพระสูตรนั้นพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า
คฤหัสถ์และบรรพชิตทั้งหลายต่างต้องพึ่งพาอาศัย
กันและกันทั้งสองฝ่าย จึงจะทำให้พระสัทธรรมอันเป็น
แดนเกษมจากโยคะ อันยอดเยี่ยมสำเร็จผลได้
สิ่งที่บรรพชิตทั้งหลายต้องการได้จากคฤหัสถ์ ก็คือ
จีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และคิลานเภสัช ซึ่งเป็น
เครื่องบรรเทาอันตราย
- ๑สัทธรรมในที่นี้หมายถึงปฏิปัตติสัทธรรมและปฏิเวธสัทธรรม (ขุ.อิติ.อ. ๓๘๕)
พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ
ส่วนพวกคฤหัสถ์ที่ครองเรือนอาศัยพระอริยบุคคล
ผู้ปฏิบัติชอบแล้ว เชื่อถือคำสั่งสอนของพระอรหันต์
ทั้งหลาย เพ่งพินิจด้วยปัญญาอันบริสุทธิ์เสมอ ประพฤติ
ธรรมที่เป็นมรรคานำไปสู่คติในศาสนานี้ ย่อมมีความ
เพลิดเพลิน เสวยกามสุข รื่นเริงบันเทิงใจอยู่ในเทวโลก
พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความแม้นี้ไว้แล้ว ข้าพเจ้าก็ได้สดับมาแล้วอย่างนี้
๙. กุหสูตร
ว่าด้วยผู้หลอกลวง
{๒๘๘} [๑๐๘] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเหล่าใดเป็นผู้โกหก เป็นผู้กระด้าง ประจบประแจง ชอบวางท่า มีมานะดุจไม้อ้อที่ยกขึ้น มีจิตไม่มั่นคง ภิกษุเหล่านั้นหาใช่เป็นผู้นับถือเราไม่ เป็นผู้ไปปราศแล้วจากธรรมวินัยนี้ และย่อมไม่ถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ในธรรมวินัยนี้ ส่วนภิกษุเหล่าใดเป็นผู้ไม่โกหก ไม่ประจบประแจง เป็นธีรชน ไม่กระด้าง เป็นผู้มีจิตมั่นคงดี ภิกษุเหล่านั้นแลชื่อว่านับถือเราเป็นผู้ไม่ไปปราศจากธรรมวินัยนี้ และย่อมถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ในธรรมวินัยนี้”ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า
จบ ๘. พหุการสูตร