๙. กุหนาสูตร เล่ม ๒๕

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ

ส่วนพวกคฤหัสถ์ที่ครองเรือนอาศัยพระอริยบุคคล

ผู้ปฏิบัติชอบแล้ว เชื่อถือคำสั่งสอนของพระอรหันต์

ทั้งหลาย เพ่งพินิจด้วยปัญญาอันบริสุทธิ์เสมอ ประพฤติ

ธรรมที่เป็นมรรคานำไปสู่คติในศาสนานี้ ย่อมมีความ

เพลิดเพลิน เสวยกามสุข รื่นเริงบันเทิงใจอยู่ในเทวโลก

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความแม้นี้ไว้แล้ว ข้าพเจ้าก็ได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๙. กุหสูตร

ว่าด้วยผู้หลอกลวง

{๒๘๘} [๑๐๘] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเหล่าใดเป็นผู้โกหก เป็นผู้กระด้าง ประจบประแจง ชอบวางท่า มีมานะดุจไม้อ้อที่ยกขึ้น มีจิตไม่มั่นคง ภิกษุเหล่านั้นหาใช่เป็นผู้นับถือเราไม่ เป็นผู้ไปปราศแล้วจากธรรมวินัยนี้ และย่อมไม่ถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ในธรรมวินัยนี้ ส่วนภิกษุเหล่าใดเป็นผู้ไม่โกหก ไม่ประจบประแจง เป็นธีรชน ไม่กระด้าง เป็นผู้มีจิตมั่นคงดี ภิกษุเหล่านั้นแลชื่อว่านับถือเราเป็นผู้ไม่ไปปราศจากธรรมวินัยนี้ และย่อมถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ในธรรมวินัยนี้”ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

๑๐. นทีโสตสูตร

ภิกษุเหล่าใดโกหก กระด้าง ประจบประแจง

วางท่า มีมานะดุจไม้อ้อที่ยกขึ้น และมีจิตไม่มั่นคง ภิกษุ

เหล่านั้น ย่อมไม่งอกงามในธรรมอันพระสัมมา

สัมพุทธเจ้าทรงแสดงแล้ว

ส่วนภิกษุเหล่าใดไม่โกหก ไม่ประจบประแจง เป็น

ธีรชน ไม่กระด้าง มีจิตมั่นคงดีแล้ว ภิกษุเหล่านั้นแล

ย่อมงอกงามในธรรมอันพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรง

แสดงแล้ว

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความแม้นี้ไว้แล้ว ข้าพเจ้าก็ได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๑๐. นทีโสตสูตร

ว่าด้วยผู้ถูกกิเลสชักนำเหมือนถูกกระแสนํ้าพัดไป

{๒๘๙} [๑๐๙] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนมีชายคนหนึ่งถูกกระแสแม่นํ้าคือปิยรูปและสาตรูปพัดพาไป คนตาดียืนอยู่บนฝั่งเห็นชายผู้นั้นเข้าจึงพูดอย่างนี้ว่า ‘พ่อมหาจำเริญ ท่านถูกกระแสแม่นํ้าคือปิยรูปและสาตรูปพัดพาไปโดยแท้ และในแม่นํ้านี้ตอนล่างมีห้วงนํ้าลึกที่มีคลื่น มีนํ้าวน มีสัตว์ร้าย มีผีเสื้อนํ้า ชึ่งท่านไปถึงแล้วต้องถึงความตาย หรือไม่ก็ได้รับความทุกข์ปางตาย’ ชายที่ถูกกระแสนํ้าพัดไปได้ยินเสียงของคนที่อยู่บนฝั่งนั้นแล้ว จึงพยายามใช้ทั้งมือและเท้าแวกว่ายทวนกระแสนํ้า