๘. สหัสสวรรค เล่ม ๒๕

คำพูดที่มีประโยชน์คำเดียว

ที่คนฟังแล้วสงบระงับได้

ย่อมดีกว่าคำพูดที่ไร้ประโยชน์ตั้ง ๑,๐๐๐ คำ

๒. พาหิยทารุจีริยเถรวัตถุ

เรื่องพระพาหิยทารุจีริยเถระ

(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่ภิกษุทั้งหลาย ดังนี้)

คาถาที่มีประโยชน์คาถาเดียว

ที่คนฟังแล้วสงบระงับได้

ย่อมดีกว่าคาถาที่ไร้ประโยชน์ตั้ง ๑,๐๐๐ คาถา

๓. กุณฑลเกสีเถรีวัตถุ

เรื่องพระกุณฑลเกสีเถรี

(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่ภิกษุทั้งหลาย ดังนี้)

ธรรมะบทหนึ่ง ที่คนฟังแล้วสงบระงับได้

ย่อมดีกว่าคาถาที่ไร้ประโยชน์ตั้ง ๑๐๐ คาถา

ผู้ชนะข้าศึกจำนวนพันคูณด้วยพันในสงคราม

หาชื่อว่าผู้ชนะที่ยอดเยี่ยมไม่

แต่ผู้ชนะตน ได้ จึงชื่อว่า ผู้ชนะที่ยอดเยี่ยม

๔. อนัตถปุจฉกพราหมณวัตถุ

เรื่องอนัตถปุจฉกพราหมณ์

(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่พราหมณ์ ดังนี้)

การชนะตนของบุคคลผู้ฝึกตนดีแล้ว

ประพฤติสำรวมเป็นนิตย์นั่นแล

ประเสริฐกว่าการชนะผู้อื่น

เทวดา คนธรรพ์ มาร หรือพรหม

ไม่อาจทำชัยชนะของบุคคลเช่นนั้นให้กลับแพ้ได้เลย

๕. สารีปุตตเถรมาตุลพราหมณวัตถุ

เรื่องพราหมณ์ผู้เป็นลุงของพระสารีบุตรเถระ

(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่พราหมณ์ผู้เป็นลุงของพระสารีบุตรเถระ ดังนี้)การบูชาของบุคคลผู้บูชาท่านที่อบรมตนดี แล้ว

คนเดียว แม้เพียงครู่เดียว

ประเสริฐกว่าการบูชาของบุคคลผู้บูชายัญ

ด้วยทรัพย์จำนวน ๑,๐๐๐ กหาปณะทุก ๆ เดือน ตลอด ๑๐๐ ปี

๖. สารีปุตตเถรภาคิเนยยวัตถุ

เรื่องพราหมณ์ผู้เป็นหลานของพระสารีบุตรเถระ

(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่พราหมณ์ผู้เป็นหลานของพระสารีบุตรเถระ ดังนี้)การบูชาของบุคคลผู้บูชาท่านที่อบรมตนดีแล้ว

คนเดียว แม้เพียงครู่เดียว

ประเสริฐกว่าการบูชาของบุคคลผู้บูชาไฟในป่าเป็นเวลา ๑๐๐ ปี

๗. สารีปุตตเถรสหายกพราหมณวัตถุ

เรื่องพราหมณ์ผู้เป็นเพื่อนของพระสารีบุตรเถระ

(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่พราหมณ์ผู้เป็นเพื่อนของพระสารีบุตรเถระ ดังนี้)การไหว้ท่านผู้ปฏิบัติตรง

ประเสริฐกว่าการบูชายัญและการบวงสรวงใด ๆ ในโลก

ที่ผู้หวังบุญทำอยู่ตลอดปี

เพราะการบูชายัญและการบวงสรวงทั้งหมดนั้น

มีค่าไม่ถึงหนึ่งในสี่

๘. อายุวัฑฒนกุมารวัตถุ

เรื่องอายุวัฒนกุมาร

(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่อายุวัฒนกุมารและอุบาสก ๕๐๐ คน ดังนี้)ธรรม ๔ ประการ คือ อายุ วรรณะ สุขะ พละ

ย่อมเจริญแก่ผู้กราบไหว้ ผู้อ่อนน้อมต่อผู้ใหญ่ เป็นนิตย์

๙. สังกิจจสามเณรวัตถุ

เรื่องสังกิจจสามเณร

(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่ภิกษุ ๕๐๐ รูป ดังนี้)

ผู้มีศีล เพ่งพินิจ แม้มีชีวิตอยู่เพียงวันเดียว

ประเสริฐกว่าคนทุศีล ไม่มีจิตตั้งมั่น

ที่มีชีวิตอยู่ตั้ง ๑๐๐ ปี

๑๐. ขาณุโกณฑัญญเถรวัตถุ

เรื่องพระขาณุโกณฑัญญเถระ

(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่ภิกษุ ๕๐๐ รูป ผู้เป็นศิษย์พระขาณุโกณฑัญญเถระ ดังนี้)ผู้มีปัญญา เพ่งพินิจ แม้มีชีวิตอยู่เพียงวันเดียว

ประเสริฐกว่าผู้มีปัญญาทราม ไม่มีจิตตั้งมั่น

ที่มีชีวิตอยู่ตั้ง ๑๐๐ ปี

๑๑. สัปปทาสเถรวัตถุ

เรื่องพระสัปปทาสเถระ

(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่ภิกษุทั้งหลาย ดังนี้)

ผู้มีความเพียรมั่นคง แม้มีชีวิตอยู่เพียงวันเดียว

ประเสริฐกว่าผู้เกียจคร้าน ไม่มีความเพียร

ที่มีชีวิตอยู่ตั้ง ๑๐๐ ปี

๑๒. ปฏาจาราเถรีวัตถุ

เรื่องพระปฏาจาราเถรี

(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่พระปฏาจาราเถรี ดังนี้)

ผู้เห็นความเกิดและความดับ แม้มีชีวิตอยู่เพียงวันเดียว

ประเสริฐกว่าผู้ไม่เห็นความเกิดและความดับ

ที่มีชีวิตอยู่ตั้ง ๑๐๐ ปี

๑๓. กิสาโคตมีวัตถุ

เรื่องนางกิสาโคตมี

(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่นางกิสาโคตมี ดังนี้)

ผู้เห็นทางอมตะ แม้มีชีวิตอยู่เพียงวันเดียว

ประเสริฐกว่าผู้ไม่เห็นทางอมตะ

ที่มีชีวิตอยู่ตั้ง ๑๐๐ ปี

๑๔. พหุปุตติกาเถรีวัตถุ

เรื่องพระพหุปุตติกาเถรี

(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่พระพหุปุตติกาเถรี ดังนี้)

ผู้เห็นธรรมอันสูงสุด แม้มีชีวิตอยู่เพียงวันเดียว

ประเสริฐกว่าผู้ไม่เห็นธรรมอันสูงสุด

ที่มีชีวิตอยู่ตั้ง ๑๐๐ ปี

สหัสสวรรคที่ ๘ จบ