วันอุโบสถ ๒ เล่ม ๔

อถ โข ภิกฺขูนํ เอตทโหสิ “กติ นุ โข อุโปสถา”ติ. ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ. เทฺวเม ภิกฺขเว อุโปสถา จาตุทฺทสิโก จ ปณฺณรสิโก จ. อิเม โข ภิกฺขเว เทฺว อุโปสถาติ. อถ โข ภิกฺขูนํ เอตทโหสิ “กติ นุ โข อุโปสถกมฺมานี”ติ. ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ. จตฺตาริมานิ ภิกฺขเว อุโปสถกมฺมานิ: อธมฺเมน วคฺคํ อุโปสถกมฺมํ, อธมฺเมน สมคฺคํ อุโปสถกมฺมํ, ธมฺเมน วคฺคํ อุโปสถกมฺมํ, ธมฺเมน สมคฺคํ อุโปสถกมฺมํ. ตตฺร ภิกฺขเว ยทิทํ อธมฺเมน วคฺคํ อุโปสถกมฺมํ, น ภิกฺขเว เอวรูปํ อุโปสถกมฺมํ กาตพฺพํ, น จ มยา เอวรูปํ อุโปสถกมฺมํ อนุญฺญาตํ. ตตฺร ภิกฺขเว ยทิทํ อธมฺเมน สมคฺคํ อุโปสถกมฺมํ, น ภิกฺขเว เอวรูปํ อุโปสถกมฺมํ กาตพฺพํ, น จ มยา เอวรูปํ อุโปสถกมฺมํ อนุญฺญาตํ. ตตฺร ภิกฺขเว ยทิทํ ธมฺเมน วคฺคํ อุโปสถกมฺมํ, น ภิกฺขเว เอวรูปํ อุโปสถกมฺมํ กาตพฺพํ, น จ มยา เอวรูปํ อุโปสถกมฺมํ อนุญฺญาตํ. ตตฺร ภิกฺขเว ยทิทํ ธมฺเมน สมคฺคํ อุโปสถกมฺมํ, เอวรูปํ ภิกฺขเว อุโปสถกมฺมํ กาตพฺพํ, เอวรูปญฺจ มยา อุโปสถกมฺมํ อนุญฺญาตํ ตสฺมาติห ภิกฺขเว “เอวรูปํ อุโปสถกมฺมํ กริสฺสาม, ยทิทํ ธมฺเมน สมคฺคนฺติ. เอวญฺหิ โว ภิกฺขเว สิกฺขิตพฺพนฺติ.

ครั้งนั้น ภิกษุทั้งหลายได้มีการสนทนากันดังนี้ว่า “วันอุโบสถมี เท่าไร” จึงนำเรื่องนี้ไปกราบทูลพระผู้มีพระภาคให้ทรงทราบพระผู้มีพระภาครับสั่งว่า “ภิกษุทั้งหลาย วันอุโบสถนี้มี ๒ วัน คือ วัน ๑๔ ค่ำ และวัน ๑๕ ค่ำ ภิกษุทั้งหลาย วันอุโบสถมี ๒ วันเหล่านี้แล”

เรื่องอาการที่ทำอุโบสถ

ครั้งนั้น ภิกษุทั้งหลายได้มีการสนทนากันดังนี้ว่า “การทำอุโบสถมีเท่าไรหนอ” จึงนำเรื่องนี้ไปกราบทูลพระผู้มีพระภาคให้ทรงทราบพระผู้มีพระภาครับสั่งว่า “ภิกษุทั้งหลาย การทำอุโบสถนี้มี ๔ อย่าง คือ

๑. การทำอุโบสถแบ่งพวกโดยไม่ชอบธรรม

๒. การทำอุโบสถพร้อมเพรียงกันโดยไม่ชอบธรรม

๓. การทำอุโบสถแบ่งพวกโดยชอบธรรม

๔. การทำอุโบสถพร้อมเพรียงกันโดยชอบธรรม

ภิกษุทั้งหลาย ในการทำอุโบสถ ๔ อย่างนั้น การทำอุโบสถใดแบ่งพวกโดย ไม่ชอบธรรม การทำอุโบสถเช่นนั้น ไม่พึงทำและเราไม่อนุญาตการทำอุโบสถเช่นนั้นการทำอุโบสถใดพร้อมเพรียงกันโดยไม่ชอบธรรม การทำอุโบสถเช่นนั้น ไม่พึง ทำและเราไม่อนุญาตการทำอุโบสถเช่นนั้นการทำอุโบสถใดแบ่งพวกโดยชอบธรรม การทำอุโบสถเช่นนั้น ไม่พึงทำและเรา ไม่อนุญาตการทำอุโบสถเช่นนั้น

การทำอุโบสถใดพร้อมเพรียงกัน โดยชอบธรรม การทำอุโบสถเช่นนั้น พึงทำ และเราอนุญาตการทำอุโบสถเช่นนั้น

ภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นแล พวกเธอพึงสำเหนียกไว้ว่า จักทำอุโบสถ กรรมชนิดที่พร้อมเพรียงกันโดยชอบธรรม ดังนี้ พวกเธอพึงสำเหนียกไว้อย่างนี้แล