พระวินัยปิฎก มหาวรรค · กฐินขันธกะ
ความสิ้นหวัง ๑๒ หมวด เล่ม ๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๑๓–๑๒๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๔ ในกฐินขันธกะมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๑๙๕. อนาสาโทฬสก
๑๙๕. อนาสาโทฬสกะ
ว่าด้วยการเดาะกฐินเพราะความสิ้นหวัง ๑๒ กรณี
พระวินัยปิฎก มหาวรรค กฐินขันธกะ ความสิ้นหวัง ๑๒ หมวด (ฉบับหลวง เล่ม ๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๕)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๕ หน้า ๑๐๖–๑๑๙ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๕ หน้า ๑๖๐–๑๗๔
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน จีวราสาย ปกฺกมติ, โส พหิสีมคโต ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติฐ อนาสาย ลภติ, อาสาย น ลภติ, ตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, ตสฺส ภิกฺขุโน นิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๑)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน จีวราสาย ปกฺกมติ, โส พหิสีมคโต ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อนาสาย ลภติ, อาสาย น ลภติ, ตสฺส เอวํ โหติ “เนวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, ตสฺส ภิกฺขุโน สนฺนิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๒)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน จีวราสาย ปกฺกมติ, โส พหิสีมคโต ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อนาสาย ลภติ, อาสาย น ลภติ, ตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, ตสฺส ตํ จีวรํ กยิรมานํ นสฺสติ, ตสฺส ภิกฺขุโน นาสนนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๓)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน จีวราสาย ปกฺกมติ, ตสฺส พหิสีมคตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวราสํ ปยิรุปาสิสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, ตสฺส สา จีวราสา อุปจฺฉิชฺชติ, ตสฺส ภิกฺขุโน อาสาวจฺเฉทิโก กฐินุทฺธาโร. (๔)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน จีวราสาย ปกฺกมติ “น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส พหิสีมคโต ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อนาสาย ลภติ, อาสาย น ลภติ, ตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, ตสฺส ภิกฺขุโน นิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๕)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน จีวราสาย ปกฺกมติ “น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส พหิสีมคโต ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อนาสาย ลภติ, อาสาย น ลภติ, ตสฺส เอวํ โหติ “เนวิมํ จีวรํ กาเรสฺสนฺ”ติ, ตสฺส ภิกฺขุโน สนฺนิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๖)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน จีวราสาย ปกฺกมติ “น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส พหิสีมคโต ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อนาสาย ลภติ, อาสาย น ลภติ, ตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, ตสฺส ตํ จีวรํ กยิรมานํ นสฺสติ, ตสฺส ภิกฺขุโน นาสนนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๗)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน จีวราสาย ปกฺกมติ “น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, ตสฺส พหิสีมคตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวราสํ ปยิรุปาสิสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, ตสฺส สา จีวราสา อุปจฺฉิชฺชติ, ตสฺส ภิกฺขุโน อาสาวจฺเฉทิโก กฐินุทฺธาโร. (๘)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน จีวราสาย ปกฺกมติ อนธิฏฺฐิเตน, เนวสฺส โหติ “ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, น ปนสฺส โหติ “น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส พหิสีมคโต ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อนาสาย ลภติ, อาสาย น ลภติ, ตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, ตสฺส ภิกฺขุโน นิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๙)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน จีวราสาย ปกฺกมติ อนธิฏฺฐิเตน, เนวสฺส โหติ “ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, น ปนสฺส โหติ “น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส พหิสีมคโต ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อนาสาย ลภติ, อาสาย น ลภติ, ตสฺส เอวํ โหติ “เนวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, ตสฺส ภิกฺขุโน สนฺนิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๑๐)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน จีวราสาย ปกฺกมติ อนธิฏฺฐิเตน, เนวสฺส โหติ “ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, น ปนสฺส โหติ “น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส พหิสีมคโต ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อนาสาย ลภติ, อาสาย น ลภติ, ตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, ตสฺส ตํ จีวรํ กยิรมานํ นสฺสติ, ตสฺส ภิกฺขุโน นาสนนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๑๑) ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน จีวราสาย ปกฺกมติ อนธิฏฺฐิเตน, เนวสฺส โหติ “ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, น ปนสฺส โหติ “น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, ตสฺส พหิสีมคตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวราสํ ปยิรุปาสิสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, ตสฺส สา จีวราสา อุปจฺฉิชฺชติ, ตสฺส ภิกฺขุโน อาสาวจฺเฉทิโก กฐินุทฺธาโร. (๑๒) อนาสาโทฬสกํ (๑) นิฏฺฐิตํ.
- ๑สี. อนาสาทฺวาทสกํ
ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยหวังว่าจะได้จีวร อยู่นอกสีมา เข้าไป ยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวร แต่ได้ไม่สมหวัง ไม่ได้ตามหวัง มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะให้ทำจีวรนี้นอกสีมานี่แหละ จะไม่กลับ” ให้ทำจีวรนั้น การเดาะกฐินของ ภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยทำจีวรเสร็จ (๑)
ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยหวังว่าจะได้จีวร อยู่นอกสีมา เข้าไปยังที่ซึ่งมี หวังว่าจะได้จีวร แต่ได้ไม่สมหวัง ไม่ได้ตามหวัง มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะไม่ ให้ทำจีวรนี้ จะไม่กลับ” การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยตกลงใจ (๒)
ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยหวังว่าจะได้จีวร อยู่นอกสีมา เข้าไปยังที่ซึ่งมี หวังว่าจะได้จีวร แต่ได้ไม่สมหวัง ไม่ได้ตามหวัง มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะให้ทำ จีวรนี้นอกสีมานี่แหละ จะไม่กลับ” ให้ทำจีวรนั้น จีวรที่ภิกษุนั้นให้ทำอยู่นั้นเกิด เสียหาย การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยผ้าเสียหาย (๓)ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยหวังว่าจะได้จีวร อยู่นอกสีมา มีความคิด อย่างนี้ว่า “จะเข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนี่แหละ จะไม่กลับ” เข้าไปยังที่ซึ่งมี หวังว่าจะได้จีวรนั้น ความหวังว่าจะได้จีวรนั้นของเธอสิ้นสุดลง การเดาะกฐินของ ภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยสิ้นหวัง (๔)ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยหวังว่าจะได้จีวร
คิดว่า “จะไม่กลับ” อยู่นอก สีมา เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวร แต่ได้ไม่สมหวัง ไม่ได้ตามหวัง มีความคิด อย่างนี้ว่า “จะให้ทำจีวรนี้นอกสีมานี่แหละ” ให้ทำจีวรนั้น การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยทำจีวรเสร็จ (๕)ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยหวังว่าจะได้จีวร คิดว่า “จะไม่กลับ” อยู่นอก สีมา เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนั้น แต่ได้ไม่สมหวัง ไม่ได้ตามหวัง มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะไม่ให้ทำจีวรนี้” การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วย ตกลงใจ (๖)
ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยหวังว่าจะได้จีวร คิดว่า “จะไปไม่กลับ” อยู่นอก สีมาเข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนั้น แต่ได้ไม่สมหวัง ไม่ได้ตามหวัง มีความคิด อย่างนี้ว่า “จะให้ทำจีวรนี้นอกสีมานี่แหละ” ให้ทำจีวรนั้น จีวรที่ภิกษุนั้นให้ทำอยู่ นั้นเกิดเสียหาย การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยผ้าเสียหาย (๗)ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยหวังว่าจะได้จีวร คิดว่า “จะไม่กลับ” อยู่นอก สีมา มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะเข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังจะได้ทำจีวรนอกสีมานี่แหละ” เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังจะได้ทำจีวรนั้น ความหวังว่าจะได้จีวรนั้นของเธอสิ้นสุดลง การ เดาะกฐินของภิกษุนั้น
ชื่อว่ากำหนดด้วยสิ้นหวัง (๘)ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยหวังว่าจะได้จีวรโดยไม่ตั้งใจ ไม่ได้มีความคิดว่า “จะกลับ” แต่ก็ไม่ได้มีความคิดว่า “จะไม่กลับ” อยู่นอกสีมา เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวัง จะได้ทำจีวรนั้น แต่ได้ไม่สมหวัง ไม่ได้ตามหวัง มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะให้ทำ จีวรนี้นอกสีมานี่แหละ จะไม่กลับ” ให้ทำจีวรนั้น การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่า กำหนดด้วยทำจีวรเสร็จ (๙)ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยหวังจะได้จีวรโดยไม่ตั้งใจ ไม่ได้มีความคิดว่า “จะกลับ” แต่ก็ไม่ได้มีความคิดว่า “จะไม่กลับ” อยู่นอกสีมา เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวัง จะได้ทำจีวรนั้น แต่ได้ไม่สมหวัง ไม่ได้ตามหวัง มีความคิดอย่างนี้ว่า
“จะไม่ให้ทำ จีวรนี้ จะไม่กลับ” การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยตกลงใจ (๑๐)ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยหวังว่าจะได้จีวรโดยไม่ตั้งใจ ไม่ได้มีความคิดว่า “จะกลับ” แต่ก็ไม่ได้มีความคิดว่า “จะไม่กลับ” อยู่นอกสีมา เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวัง ว่าจะได้จีวรแต่ได้ไม่สมหวัง ไม่ได้ตามหวัง มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะให้ทำจีวรนี้ นอกสีมานี่แหละ จะไม่กลับ” ให้ทำจีวรนั้น จีวรที่ภิกษุนั้นให้ทำอยู่นั้นเกิด เสียหาย การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยผ้าเสียหาย (๑๑)ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยหวังจะได้จีวรโดยไม่ตั้งใจ ไม่ได้มีความคิดว่า “จะกลับ” แต่ก็ไม่ได้มีความคิดว่า “จะไม่กลับ” อยู่นอกสีมา มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะเข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนี้นอกสีมานี่แหละ จะไม่กลับ” เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวัง ว่าจะได้จีวร ความหวังว่าจะได้จีวรนั้นของภิกษุนั้นสิ้นสุดลง การเดาะกฐินของภิกษุ นั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยสิ้นหวัง (๑๒)
อนาสาโทฬสกะ จบ
______________ ๑๙๖. อาสาโทฬสก ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน จีวราสาย ปกฺกมติ “ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส พหิสีมคโต ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อาสาย ลภติ, อนาสาย น ลภติ, ตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, ตสฺส ภิกฺขุโน นิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๑)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน จีวราสาย ปกฺกมติ “ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส พหิสีมคโต ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อาสาย ลภติ, อนาสาย น ลภติ, ตสฺส เอวํ โหติ “เนวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, ตสฺส ภิกฺขุโน สนฺนิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๒)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน จีวราสาย ปกฺกมติ “ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส พหิสีมคโต ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อาสาย ลภติ, อนาสาย น ลภติ, ตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, ตสฺส ตํ จีวรํ กยิรมานํ นสฺสติ, ตสฺส ภิกฺขุโน นาสนนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๓) ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน จีวราสาย ปกฺกมติ “ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, ตสฺส พหิสีมคตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวราสํ ปยิรุปาสิสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, ตสฺส สา จีวราสา อุปจฺฉิชฺชติ, ตสฺส ภิกฺขุโน อาสาวจฺเฉทิโก กฐินุทฺธาโร. (๔)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน จีวราสาย ปกฺกมติ “ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส พหิสีมคโต สุณาติ “อุพฺภตํ กิร ตสฺมึ อาวาเส กฐินนฺ”ติ, ตสฺส เอวํ โหติ “ยโต ตสฺมึ อาวาเส อุพฺภตํ กฐินํ, อิเธวิมํ จีวราสํ ปยิรุปาสิสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อาสาย ลภติ, อนาสาย น ลภติ, ตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, ตสฺส ภิกฺขุโน นิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๕)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน จีวราสาย ปกฺกมติ “ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส พหิสีมคโต สุณาติ “อุพฺภตํ กิร ตสฺมึ อาวาเส กฐินนฺ”ติ, ตสฺส เอวํ โหติ “ยโต ตสฺมึ อาวาเส อุพฺภตํ กฐินํ, อิเธวิมํ จีวราสํ ปยิรุปาสิสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อาสาย ลภติ, อนาสาย น ลภติ, ตสฺส เอวํ โหติ “เนวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, ตสฺส ภิกฺขุโน สนฺนิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๖)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน จีวราสาย ปกฺกมติ “ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส พหิสีมคโต สุณาติ “อุพฺภตํ กิร ตสฺมึ อาวาเส กฐินนฺ”ติ, ตสฺส เอวํ โหติ “ยโต ตสฺมึ อาวาเส อุพฺภตํ กฐินํ, อิเธวิมํ จีวราสํ ปยิรุปาสิสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อาสาย ลภติ, อนาสาย น ลภติ, ตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, ตสฺส ตํ จีวรํ กยิรมานํ นสฺสติ, ตสฺส ภิกฺขุโน นาสนนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๗)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน จีวราสาย ปกฺกมติ “ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส พหิสีมคโต สุณาติ “อุพฺภตํ กิร ตสฺมึ อาวาเส กฐินนฺ”ติ, ตสฺส เอวํ โหติ “ยโต ตสฺมึ อาวาเส อุพฺภตํ กฐินํ, อิเธวิมํ จีวราสํ ปยิรุปาสิสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, ตสฺส สา จีวราสา อุปจฺฉิชฺชติ, ตสฺส ภิกฺขุโน อาสาวจฺเฉทิโก กฐินุทฺธาโร. (๘)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน จีวราสาย ปกฺกมติ “ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส พหิสีมคโต ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อาสาย ลภติ, อนาสาย น ลภติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, โส กตจีวโร สุณาติ “อุพฺภตํ กิร ตสฺมึ อาวาเส กฐินนฺ”ติ, ตสฺส ภิกฺขุโน สวนนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๙)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน จีวราสาย ปกฺกมติ “ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, ตสฺส พหิสีมคตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวราสํ ปยิรุปาสิสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, ตสฺส สา จีวราสา อุปจฺฉิชฺชติ, ตสฺส ภิกฺขุโน อาสาวจฺเฉทิโก กฐินุทฺธาโร. (๑๐)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน จีวราสาย ปกฺกมติ “ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส พหิสีมคโต ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อาสาย ลภติ, อนาสาย น ลภติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, โส กตจีวโร “ปจฺเจสฺสํ ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, พหิทฺธา กฐินุทฺธารํ วีตินาเมติ, ตสฺส ภิกฺขุโน สีมาติกฺกนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๑๑)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน จีวราสาย ปกฺกมติ “ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส พหิสีมคโต ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อาสาย ลภติ, อนาสาย น ลภติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, โส กตจีวโร “ปจฺเจสฺสํ ปจฺเจสฺสนฺ”ติ สมฺภุณาติ กฐินุทฺธารํ, ตสฺส ภิกฺขุโน สห ภิกฺขูหิ กฐินุทฺธาโร. (๑๒) อาสาโทฬสกํ นิฏฺฐิตํ.
๑๙๖. อาสาโทฬสกะ
ว่าด้วยการเดาะกฐินเพราะความสมหวัง ๑๒ กรณี
ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยหวังว่าจะได้จีวร คิดว่า “จะกลับ” อยู่นอกสีมา เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวร ได้ตามที่หวัง ไม่ผิดหวัง มีความคิด อย่างนี้ว่า “จะให้ทำจีวรนี้นอกสีมานี่แหละ จะไม่กลับ” ให้ทำจีวรนั้น การเดาะกฐิน ของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยทำจีวรเสร็จ (๑)
ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยหวังว่าจะได้จีวร คิดว่า “จะกลับ” อยู่นอก สีมา เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวร ได้ตามที่หวัง ไม่ผิดหวัง มีความคิดอย่าง นี้ว่า “จะไม่ให้ทำจีวรนี้ จะไม่กลับ” การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วย ตกลงใจ (๒)
ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยหวังว่าจะได้จีวร คิดว่า “จะกลับ” อยู่นอกสีมา เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวร ได้ตามที่หวัง ไม่ผิดหวัง มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะ ให้ทำจีวรนี้นอกสีมานี่แหละ จะไม่กลับ” ให้ทำจีวรนั้น จีวรที่ภิกษุนั้นให้ทำอยู่นั้น เกิดเสียหาย การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยผ้าเสียหาย (๓)
ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยหวังว่าจะได้จีวร คิดว่า “จะกลับ” อยู่นอก สีมา มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะเข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนอกสีมานี่แหละ จะไม่กลับ” เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนั้น ความหวังที่จะได้จีวรนั้นของภิกษุนั้นสิ้น สุดลง การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยสิ้นหวัง (๔)
ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยหวังว่าจะได้จีวร คิดว่า “จะกลับ” อยู่นอก สีมา ได้ทราบข่าวว่า “ในอาวาสนั้นกฐินเดาะเสียแล้ว” มีความคิดอย่างนี้ว่า “เพราะ ในอาวาสนั้นกฐินเดาะเสียแล้ว จะไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนอกสีมานี่แหละ” เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนั้น ได้ตามที่หวัง ไม่ผิดหวัง มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะให้ทำจีวรนี้นอกสีมานี่แหละ จะไม่กลับ” ให้ทำจีวรนั้น การเดาะกฐินของ ภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยทำจีวรเสร็จ (๕)ภิกษุกรานกฐินแล้ว หลีกไปด้วยหวังว่าจะได้จีวร คิดว่า “จะกลับ” อยู่นอก สีมา ได้ทราบข่าวว่า “ในอาวาสนั้นกฐินเดาะเสียแล้ว” มีความคิดอย่างนี้ว่า “เพราะ
ในอาวาสนั้นกฐินเดาะเสียแล้ว จะไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนอกสีมานี่แหละ” เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนั้น ได้ตามที่หวัง ไม่ผิดหวัง มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะไม่ให้ทำจีวรนี้ จะไม่กลับ” การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วย ตกลงใจ (๖)ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยหวังว่าจะได้จีวร คิดว่า “จะกลับ” อยู่นอก สีมา ได้ทราบข่าวว่า “ในอาวาสนั้นกฐินเดาะเสียแล้ว” มีความคิดอย่างนี้ว่า “เพราะ ในอาวาสนั้นกฐินเดาะเสียแล้ว จะไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนอกสีมานี่แหละ” เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนั้น ได้ตามที่หวัง ไม่ผิดหวัง มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะให้ทำจีวรนี้นอกสีมานี่แหละ
จะไม่กลับ” ให้ทำจีวรนั้น จีวรที่ภิกษุนั้นให้ ทำอยู่นั้นเกิดเสียหาย การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยผ้าเสียหาย (๗)ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยหวังว่าจะได้จีวร คิดว่า “จะกลับ” อยู่นอก สีมา ได้ทราบข่าวว่า “ในอาวาสนั้นกฐินเดาะเสียแล้ว” มีความคิดอย่างนี้ว่า “เพราะ ในอาวาสนั้นกฐินเดาะเสียแล้ว จะเข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนอกสีมานี่แหละ จะไม่กลับ” เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวร แต่ความหวังว่าจะได้จีวรนั้นของภิกษุนั้น สิ้นสุดลง การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยสิ้นหวัง (๘)
ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยหวังว่าจะได้จีวร คิดว่า “จะกลับ” อยู่นอก สีมา เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนั้น ได้ตามที่หวัง ไม่ผิดหวัง ให้ทำจีวรนั้น ทำจีวรเสร็จแล้ว ได้ทราบข่าวว่า “ในอาวาสนั้นกฐินเดาะเสียแล้ว” การเดาะกฐิน ของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยได้ทราบข่าว (๙)
ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยหวังว่าจะได้จีวร คิดว่า “จะกลับ” อยู่นอก สีมา มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะเข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนี้นอกสีมานี่แหละ จะ ไม่กลับ” เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวร แต่ความหวังว่าจะได้จีวรนั้นของภิกษุนั้น สิ้นสุดลง การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยสิ้นหวัง (๑๐)
ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยหวังว่าจะได้จีวร คิดว่า “จะกลับ” อยู่นอกสีมา เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนั้น ได้ตามที่หวัง ไม่ผิดหวัง ให้ทำจีวรนั้น ทำจีวร เสร็จแล้ว คิดว่า “จะกลับ จะกลับ” ล่วงคราวกฐินเดาะนอกสีมา การเดาะกฐิน ของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยล่วงเขต (๑๑)
ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยหวังว่าจะได้จีวร คิดว่า “จะกลับ” อยู่นอก สีมาเข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนั้น ได้ตามที่หวัง ไม่ผิดหวัง ให้ทำจีวรนั้น ทำจีวรเสร็จแล้ว คิดว่า “จะกลับ จะกลับ” กลับมาทันกฐินเดาะ การเดาะกฐินของ ภิกษุนั้น ชื่อว่าเดาะพร้อมกันกับภิกษุทั้งหลาย (๑๒)
อาสาโทฬสกะ จบ
_______________ ๑๙๗. กรณียโทฬสก ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน เกนจิเทว กรณีเยน ปกฺกมติ, ตสฺส พหิสีมคตสฺส จีวราสา อุปฺปชฺชติ, โส ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อนาสาย ลภติ, อาสาย น ลภติ, ตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, ตสฺส ภิกฺขุโน นิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๑)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน เกนจิเทว กรณีเยน ปกฺกมติ, ตสฺส พหิสีมคตสฺส จีวราสา อุปฺปชฺชติ, โส ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อนาสาย ลภติ, อาสาย น ลภติ, ตสฺส เอวํ โหติ “เนวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, ตสฺส ภิกฺขุโน สนฺนิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๒)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน เกนจิเทว กรณีเยน ปกฺกมติ, ตสฺส พหิสีมคตสฺส จีวราสา อุปฺปชฺชติ, โส ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อนาสาย ลภติ, อาสาย น ลภติ, ตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, ตสฺส ตํ จีวรํ กยิรมานํ นสฺสติ, ตสฺส ภิกฺขุโน นาสนนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๓)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน เกนจิเทว กรณีเยน ปกฺกมติ, ตสฺส พหิสีมคตสฺส จีวราสา อุปฺปชฺชติ, ตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวราสํ ปยิรุปาสิสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, ตสฺส สา จีวราสา อุปจฺฉิชฺชติ, ตสฺส ภิกฺขุโน อาสาวจฺเฉทิโก กฐินุทฺธาโร. (๔)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน เกนจิเทว กรณีเยน ปกฺกมติ “น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, ตสฺส พหิสีมคตสฺส จีวราสา อุปฺปชฺชติ, โส ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อนาสาย ลภติ, อาสาย น ลภติ, ตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, ตสฺส ภิกฺขุโน นิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๕) ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน เกนจิเทว กรณีเยน ปกฺกมติ “น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, ตสฺส พหิสีมคตสฺส จีวราสา อุปฺปชฺชติ, โส ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อนาสาย ลภติ, อาสาย น ลภติ, ตสฺส เอวํ โหติ “เนวิมํ จีวรํ กาเรสฺสนฺ”ติ, ตสฺส ภิกฺขุโน สนฺนิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๖)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน เกนจิเทว กรณีเยน ปกฺกมติ “น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, ตสฺส พหิสีมคตสฺส จีวราสา อุปฺปชฺชติ, โส ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อนาสาย ลภติ, อาสาย น ลภติ, ตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, ตสฺส ตํ จีวรํ กยิรมานํ นสฺสติ, ตสฺส ภิกฺขุโน นาสนนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๗)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน เกนจิเทว กรณีเยน ปกฺกมติ “น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, ตสฺส พหิสีมคตสฺส จีวราสา อุปฺปชฺชติ, ตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวราสํ ปยิรุปาสิสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, ตสฺส สา จีวราสา อุปจฺฉิชฺชติ, ตสฺส ภิกฺขุโน อาสาวจฺเฉทิโก กฐินุทฺธาโร. (๘)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน เกนจิเทว กรณีเยน ปกฺกมติ อนธิฏฺฐิเตน, เนวสฺส โหติ “ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, น ปนสฺส โหติ “น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, ตสฺส พหิสีมคตสฺส จีวราสา อุปฺปชฺชติ, โส ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อนาสาย ลภติ, อาสาย น ลภติ, ตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, ตสฺส ภิกฺขุโน นิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๙)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน เกนจิเทว กรณีเยน ปกฺกมติ อนธิฏฺฐิเตน, เนวสฺส โหติ “ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, น ปนสฺส โหติ “น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, ตสฺส พหิสีมคตสฺส จีวราสา อุปฺปชฺชติ, โส ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อนาสาย ลภติ, อาสาย น ลภติ, ตสฺส เอวํ โหติ “เนวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, ตสฺส ภิกฺขุโน สนฺนิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๑๐) ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน เกนจิเทว กรณีเยน ปกฺกมติ อนธิฏฺฐิเตน, เนวสฺส โหติ “ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, น ปนสฺส โหติ “น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, ตสฺส พหิสีมคตสฺส จีวราสา อุปฺปชฺชติ, โส ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, อนาสาย ลภติ, อาสาย น ลภติ, ตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, ตสฺส ตํ จีวรํ กยิรมานํ นสฺสติ, ตสฺส ภิกฺขุโน นาสนนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๑๑)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน เกนจิเทว กรณีเยน ปกฺกมติ อนธิฏฺฐิเตน, เนวสฺส โหติ “ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, น ปนสฺส โหติ “น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, ตสฺส พหิสีมคตสฺส จีวราสา อุปฺปชฺชติ, ตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวราสํ ปยิรุปาสิสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวราสํ ปยิรุปาสติ, ตสฺส สา จีวราสา อุปจฺฉิชฺชติ, ตสฺส ภิกฺขุโน อาสาวจฺเฉทิโก กฐินุทฺธาโร. (๑๒) กรณียโทฬสกํ นิฏฺฐิตํ.
๑๙๗. กรณียโทฬสกะ
ว่าด้วยการเดาะกฐินเพราะมีธุระจำเป็น ๑๒ กรณี
ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยธุระจำเป็นบางอย่าง อยู่นอกสีมา เกิดความหวังว่าจะได้จีวร เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนั้น แต่ได้ไม่สมหวัง ไม่ ได้ตามหวัง มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะให้ทำจีวรนี้นอกสีมานี่แหละ จะไม่กลับ” ให้ทำ จีวรนั้น การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยทำจีวรเสร็จ (๑)
ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยธุระจำเป็นบางอย่าง อยู่นอกสีมา เกิดความ หวังว่าจะได้จีวร เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนั้น แต่ได้ไม่สมหวัง ไม่ได้ตามหวัง มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะไม่ให้ทำจีวรนี้ จะไม่กลับ” การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยตกลงใจ (๒)
ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยธุระจำเป็นบางอย่าง อยู่นอกสีมา เกิดความ หวังว่าจะได้จีวร เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนั้น แต่ได้ไม่สมหวัง ไม่ได้ตามหวัง มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะให้ทำจีวรนี้นอกสีมานี่แหละ จะไม่กลับ” ให้ทำจีวรนั้น จีวรที่ภิกษุนั้นให้ทำอยู่นั้นเกิดเสียหาย การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนด ด้วยผ้าเสียหาย (๓)ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยธุระจำเป็นบางอย่าง อยู่นอกสีมา เกิดความ หวังว่าจะได้จีวร เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนั้น แต่ได้ไม่สมหวัง ไม่ได้ตามหวัง มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะเข้าไปยังที่ซึ่งหวังว่าจะได้จีวรนอกสีมานี่แหละ จะไม่กลับ” เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวร แต่ความหวังว่าจะได้จีวรนั้นของภิกษุนั้นสิ้นสุดลง การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยสิ้นหวัง (๔)ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยธุระจำเป็นบางอย่าง คิดว่า “จะไม่กลับ” อยู่ นอกสีมาเกิดความหวังว่าจะได้จีวร เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนั้น แต่ได้ไม่สมหวัง ไม่ได้ตามหวัง มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะให้ทำจีวรนี้นอกสีมานี่แหละ” ให้ทำจีวรนั้น การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยทำจีวรเสร็จ (๕)
ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยธุระจำเป็นบางอย่าง คิดว่า “จะไม่กลับ” อยู่ นอกสีมา เกิดความหวังว่าจะได้จีวร เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนั้น แต่ได้ไม่ สมหวัง ไม่ได้ตามหวัง มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะไม่ให้ทำจีวรนี้” การเดาะกฐิน ของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยตกลงใจ (๖)
ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยธุระจำเป็นบางอย่าง คิดว่า “จะไม่กลับ” อยู่ นอกสีมา เกิดความหวังว่าจะได้จีวร เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนั้น แต่ได้ไม่ สมหวัง ไม่ได้ตามหวัง มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะให้ทำจีวรนี้นอกสีมานี่แหละ” ให้ทำจีวรนั้น จีวรที่ภิกษุนั้นให้ทำอยู่นั้นเกิดเสียหาย การเดาะกฐินของภิกษุนั้นชื่อ ว่ากำหนดด้วยผ้าที่เสียหาย (๗)ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยธุระจำเป็นบางอย่าง คิดว่า “จะไม่กลับ” อยู่ นอกสีมา เกิดความหวังว่าจะได้จีวร เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนั้น แต่ได้ไม่ สมหวัง ไม่ได้ตามหวัง มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะเข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนี้
นอกสีมานี่แหละ” เข้าไปยังที่ซึ่งหวังว่าจะได้จีวรนั้น แต่ความหวังว่าจะได้จีวรนั้น ของภิกษุนั้นสิ้นสุดลง การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยสิ้นหวัง (๘)ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยธุระจำเป็นบางอย่างโดยไม่ตั้งใจ ไม่ได้มีความ คิดว่า “จะกลับ” แต่ก็ไม่ได้มีความคิดว่า “จะไม่กลับ” อยู่นอกสีมา เกิดความ หวังว่าจะได้จีวร เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนั้น แต่ได้ไม่สมหวัง ไม่ได้ตามหวัง มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะให้ทำจีวรนี้นอกสีมานี่แหละ จะไม่กลับ” ให้ทำจีวรนั้น การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยทำจีวรเสร็จ (๙)ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยธุระจำเป็นบางอย่างโดยไม่ตั้งใจ
ไม่ได้มีความ คิดว่า “จะกลับ” แต่ก็ไม่ได้มีความคิดว่า “จะไม่กลับ” อยู่นอกสีมา เกิดความ หวังว่าจะได้จีวร เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนั้น แต่ได้ไม่สมหวัง ไม่ได้ตามหวัง มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะไม่ให้ทำจีวรนี้นอกสีมานี่แหละ จะไม่กลับ” การเดาะกฐิน ของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยตกลงใจ (๑๐)ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยธุระจำเป็นบางอย่างโดยไม่ตั้งใจ ไม่ได้มีความ คิดว่า “จะกลับ” แต่ก็ไม่ได้มีความคิดว่า “จะไม่กลับ” อยู่นอกสีมา เกิดความ หวังว่าจะได้จีวร เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนั้น แต่ได้ไม่สมหวัง ไม่ได้ตามหวัง มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะให้ทำจีวรนี้นอกสีมานี่แหละ
จะไม่กลับ” ให้ทำจีวรนั้น จีวรที่ภิกษุนั้นให้ทำอยู่เกิดเสียหาย การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่า กำหนดด้วยผ้า เสียหาย (๑๑)ภิกษุกรานกฐินแล้วหลีกไปด้วยธุระจำเป็นบางอย่างโดยไม่ตั้งใจ ไม่ได้มีความ คิดว่า “จะกลับ” แต่ก็ไม่ได้มีความคิดว่า “จะไม่กลับ” อยู่นอกสีมา เกิดความ หวังว่าจะได้จีวร มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะเข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนี้นอก สีมานี่แหละ จะไม่กลับ” เข้าไปยังที่ซึ่งมีหวังว่าจะได้จีวรนั้น แต่ความหวังว่า จะได้จีวรนั้นของภิกษุนั้นสิ้นสุดลง การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วย สิ้นหวัง (๑๒)
กรณียโทฬสกะ จบ
_____________ ๑๙๘. อปวิลายนนวก ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน ทิสงฺคมิโก ปกฺกมติ จีวรปฏิวึสํ อปวิลายมาโน, (๑) ตเมนํ ทิสงฺคตํ ภิกฺขู ปุจฺฉนฺติ “กหํ ตฺวํ อาวุโส วสฺสํวุตฺโถ, กตฺถ จ เต จีวรปฏิวึโส”ติ. โส เอวํ วเทติ “อมุกสฺมึ อาวาเส วสฺสํวุตฺโถมฺหิ, ตตฺถ จ เม จีวรปฏิวึโส”ติ. เต เอวํ วเทนฺติ “คจฺฉาวุโส ตํ จีวรํ อาหร, มยนฺเต อิธ จีวรํ กริสฺสามา”ติ. โส ตํ อาวาสํ คนฺตฺวา ภิกฺขู ปุจฺฉติ “กหํ เม อาวุโส จีวรปฏิวึโส”ติ. เต เอวํ วเทนฺติ “อยนฺเต อาวุโส จีวรปฏิวึโส, กหํ คมิสฺสสี”ติ. โส เอวํ วเทติ “อมุกํ นาม (๒) อาวาสํ คมิสฺสามิ, ตตฺถ เม ภิกฺขู จีวรํ กริสฺสนฺตี”ติ. เต เอวํ วเทนฺติ “อลํ
อาวุโส, มา อคมาสิ, มยนฺเต อิธ จีวรํ กริสฺสามา”ติ. ตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, ตสฺส ภิกฺขุโน นิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๑) ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน ทิสงฺคมิโก ปกฺกมติ ฯเปฯ “เนวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, ตสฺส ภิกฺขุโน สนฺนิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๒) ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน ทิสงฺคมิโก ปกฺกมติ ฯเปฯ “อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, ตสฺส ตํ จีวรํ กยิรมานํ นสฺสติ, ตสฺส ภิกฺขุโน นาสนนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๓)
- ๑สี. อปวนยยมาโน, อิ. อปจินยมาโน
- ๒ฉ.ม. อมุกญฺจ
๑๙๘. อปวิลายนนวกะ
ว่าด้วยการเดาะกฐินเพราะหวังได้ส่วนจีวร ๙ กรณี
ภิกษุกรานกฐินแล้วต้องการจะไปสู่ทิศจึงหลีกไป แต่ยังหวังได้ส่วน จีวร พวกภิกษุถามภิกษุนั้นผู้ไปสู่ทิศแล้วว่า “ท่านจำพรรษาที่ไหน ส่วนจีวรของ ท่านอยู่ที่ไหน”
ภิกษุนั้นกล่าวอย่างนี้ว่า “ผมจำพรรษาในอาวาสโน้น ส่วนจีวรก็อยู่ที่นั้น เหมือนกัน”
ภิกษุเหล่านั้นจึงกล่าวอย่างนี้ว่า “ท่านไปนำจีวรนั้นมา พวกเราจะทำจีวรให้ ท่านในที่นี้”
ภิกษุนั้นกลับไปยังอาวาสนั้นแล้วถามภิกษุทั้งหลายว่า “ท่านทั้งหลาย ส่วน จีวรของผมอยู่ที่ไหน”
ภิกษุเหล่านั้นกล่าวอย่างนี้ว่า “นี้เป็นส่วนจีวรของท่าน ท่านจะไปไหน”
ภิกษุนั้นจึงตอบอย่างนี้ว่า “ผมจะไปอาวาสโน้น ภิกษุในที่นั้นจะทำจีวรให้ผม”
ภิกษุเหล่านั้นกล่าวอย่างนี้ว่า “ท่านอย่าไปเลย พวกเราจะทำจีวรให้ท่านในที่นี้”
ภิกษุนั้นมีความคิดอย่างนี้ว่า “เราจะให้ทำจีวรนี้นอกสีมานี่แหละ จะไม่กลับ” ให้ทำจีวรนั้น การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยทำจีวรเสร็จ (๑)ภิกษุกรานกฐินแล้วต้องการจะไปสู่ทิศจึงหลีกไป ฯลฯ มีความคิดอย่างนี้ว่า “เราจะไม่ให้ทำจีวรนี้ จะไม่กลับ” การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วย ตกลงใจ (๒)ภิกษุกรานกฐินแล้วต้องการจะไปสู่ทิศจึงหลีกไป ฯลฯ มีความคิดอย่างนี้ว่า “เราจะให้ทำจีวรนี้นอกสีมานี่แหละ จะไม่กลับ” ให้ทำจีวรนั้น จีวรที่ภิกษุนั้นให้ทำ อยู่นั้นเกิดเสียหาย การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยผ้าเสียหาย (๓)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน ทิสงฺคมิโก ปกฺกมติ จีวรปฏิวึสํ อปวิลายมาโน, ตเมนํ ทิสงฺคตํ ภิกฺขู ปุจฺฉนฺติ “กหํ ตฺวํ อาวุโส วสฺสํวุตฺโถ กตฺถ จ เต จีวรปฏิวึโส”ติ. โส เอวํ วเทติ “อมุกสฺมึ อาวาเส วสฺสํวุตฺโถมฺหิ, ตตฺถ จ เม จีวรปฏิวึโส”ติ. เต เอวํ วเทนฺติ “คจฺฉาวุโส ตํ จีวรํ อาหร, มยนฺเต อิธ จีวรํ กริสฺสามา”ติ. โส ตํ อาวาสํ คนฺตฺวา ภิกฺขู ปุจฺฉติ “กหํ เม อาวุโส จีวรปฏิวึโส”ติ. เต เอวํ วเทนฺติ “อยนฺเต อาวุโส จีวรปฏิวึโส”ติ. โส ตํ จีวรํ อาทาย ตํ อาวาสํ คจฺฉติ, ตเมนํ อนฺตรามคฺเค ภิกฺขู ปุจฺฉนฺติ “อาวุโส กหํ คมิสฺสสี”ติ. โส เอวํ วเทติ “อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ, ตตฺถ เม ภิกฺขู จีวรํ กริสฺสนฺตี”ติ. เต เอวํ วเทนฺติ “อลํ อาวุโส มา อคมาสิ, มยนฺเต อิธ จีวรํ กริสฺสามา”ติ. ตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ. โส ตํ จีวรํ กาเรติ, ตสฺส ภิกฺขุโน นิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๔)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน ทิสงฺคมิโก ปกฺกมติ จีวรปฏิวึสํ อปวิลายมาโน, ตเมนํ ทิสงฺคตํ ภิกฺขู ปุจฺฉนฺติ “กหํ ตฺวํ อาวุโส วสฺสํวุตฺโถ, กตฺถ จ เต จีวรปฏิวึโส”ติ. โส เอวํ วเทติ “อมุกสฺมึ อาวาเส วสฺสํวุตฺโถมฺหิ, ตตฺถ จ เม จีวรปฏิวึโส”ติ. เต เอวํ วเทนฺติ “คจฺฉาวุโส ตํ จีวรํ อาหร, มยนฺเต อิธ จีวรํ กริสฺสามา”ติ. โส ตํ อาวาสํ คนฺตฺวา ภิกฺขู ปุจฺฉติ “กหํ เม อาวุโส จีวรปฏิวึโส”ติ. เต เอวํ วเทนฺติ “อยนฺเต อาวุโส จีวรปฏิวึโส”ติ. โส ตํ จีวรํ อาทาย ตํ อาวาสํ คจฺฉติ, ตเมนํ อนฺตรามคฺเค ภิกฺขู ปุจฺฉนฺติ “อาวุโส กหํ คมิสฺสสี”ติ. โส เอวํ วเทติ “อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ, ตตฺถ เม ภิกฺขู จีวรํ กริสฺสนฺตี”ติ. เต เอวํ วเทนฺติ “อลํ อาวุโส มา อคมาสิ, มยนฺเต อิธ จีวรํ กริสฺสามา”ติ. ตสฺส เอวํ โหติ “เนวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, ตสฺส ภิกฺขุโน สนฺนิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๕)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน ทิสงฺคมิโก ปกฺกมติ จีวรปฏิวึสํ อปวิลายมาโน, ตเมนํ ทิสงฺคตํ ภิกฺขู ปุจฺฉนฺติ “กหํ ตฺวํ อาวุโส วสฺสํวุตฺโถ, กตฺถ จ เต จีวรปฏิวึโส”ติ. โส เอวํ วเทติ “อมุกสฺมึ อาวาเส วสฺสํวุตฺโถมฺหิ, ตตฺถ จ เม จีวรปฏิวึโส”ติ. เต เอวํ วเทนฺติ “คจฺฉาวุโส ตํ จีวรํ อาหร, มยนฺเต อิธ จีวรํ กริสฺสามา”ติ. โส ตํ อาวาสํ คนฺตฺวา ภิกฺขู ปุจฺฉติ “กหํ เม อาวุโส จีวรปฏิวึโส”ติ. เต เอวํ วเทนฺติ “อยนฺเต อาวุโส จีวรปฏิวึโส”ติ. โส ตํ จีวรํ อาทาย ตํ อาวาสํ คจฺฉติ, ตเมนํ อนฺตรามคฺเค ภิกฺขู ปุจฺฉนฺติ “อาวุโส กหํ คมิสฺสสี”ติ. โส เอวํ วเทติ “อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ, ตตฺถ เม ภิกฺขู จีวรํ กริสฺสนฺตี”ติ. เต เอวํ วเทนฺติ “อลํ อาวุโส มา อคมาสิ, มยนฺเต อิธ จีวรํ กริสฺสามา”ติ. ตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, ตสฺส ตํ จีวรํ กยิรมานํ นสฺสติ, ตสฺส ภิกฺขุโน นาสนนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๖)
ภิกษุกรานกฐินแล้วต้องการจะไปสู่ทิศจึงหลีกไป แต่ยังหวังได้ส่วนจีวร พวกภิกษุถามภิกษุนั้นผู้ไปสู่ทิศแล้วว่า “ท่านจำพรรษาที่ไหน ส่วนจีวรของท่าน อยู่ที่ไหน”
ภิกษุนั้นกล่าวอย่างนี้ว่า “ผมจำพรรษาในอาวาสโน้น ส่วนจีวรก็อยู่ที่นั้น เหมือนกัน”
พวกภิกษุกล่าวอย่างนี้ว่า “ท่านไปนำจีวรนั้นมา พวกเราจะทำจีวรให้ท่านใน ที่นี้”
ภิกษุนั้นกลับไปยังอาวาสนั้นแล้วถามภิกษุทั้งหลายว่า “ท่านทั้งหลาย ส่วน จีวรของผมอยู่ที่ไหน”
ภิกษุเหล่านั้นตอบอย่างนี้ว่า “นี้เป็นส่วนจีวรของท่าน”
ภิกษุนั้นจึงถือเอาจีวรนั้นไปยังอาวาสนั้น ระหว่างทาง พวกภิกษุถามภิกษุนั้น ว่า “ท่านจะไปไหน” ภิกษุนั้นจึงตอบว่า “ผมจะไปอาวาสโน้น ภิกษุในที่นั้นจะทำ จีวรให้ผม”
ภิกษุเหล่านั้นกล่าวอย่างนี้ว่า “ท่านอย่าไปเลย พวกเราจะทำจีวรให้ท่านในที่นี้” ภิกษุนั้นคิดว่า “เราจะให้ทำจีวรนี้นอกสีมานี่แหละ จะไม่กลับ” ให้ทำจีวรนั้น การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยทำจีวรเสร็จ (๔)ภิกษุกรานกฐินแล้วต้องการจะไปสู่ทิศจึงหลีกไป แต่ยังหวังได้ส่วนจีวร พวก ภิกษุถามภิกษุนั้นผู้ไปสู่ทิศแล้วว่า “ท่านจำพรรษาที่ไหน ส่วนจีวรของท่านอยู่ที่ไหน”
ภิกษุนั้นกล่าวอย่างนี้ว่า “ผมจำพรรษาในอาวาสโน้น ส่วนจีวรก็อยู่ที่โน้น เหมือนกัน”
พวกภิกษุกล่าวอย่างนี้ว่า “ท่านไปนำจีวรนั้นมา พวกเราจะทำจีวรให้ท่านใน ที่นี้”
ภิกษุนั้นกลับไปยังอาวาสนั้นแล้วถามภิกษุทั้งหลายว่า “ท่านทั้งหลาย ส่วน จีวรของผมอยู่ที่ไหน” ภิกษุเหล่านั้นตอบว่า “นี้เป็นส่วนจีวรของท่าน”
ภิกษุนั้นจึงถือเอาจีวรนั้นไปยังอาวาสนั้น ระหว่างทาง พวกภิกษุถามภิกษุนั้น ว่า “ท่านจะไปไหน” ภิกษุนั้นจึงตอบอย่างนี้ว่า “ผมจะไปอาวาสโน้น ภิกษุในที่ นั้นจะทำจีวรให้ผม”ภิกษุเหล่านั้นกล่าวอย่างนี้ว่า “ท่านอย่าไปเลย พวกเราจะทำจีวรให้ท่านในที่นี้” ภิกษุนั้นมีความคิดอย่างนี้ว่า “เราจะให้ทำจีวรนี้นอกสีมานี่แหละ จะไม่กลับ” ภิกษุนั้นให้ทำจีวรนั้น การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยตกลงใจ (๕)ภิกษุกรานกฐินแล้วต้องการจะไปสู่ทิศจึงหลีกไป แต่ยังหวังได้ส่วนจีวร พวก ภิกษุถามภิกษุนั้นผู้ไปสู่ทิศแล้วว่า “ท่านจำพรรษาที่ไหน ส่วนจีวรของท่านอยู่ที่ไหน”
ภิกษุนั้นกล่าวอย่างนี้ว่า “ผมจำพรรษาในอาวาสโน้น ส่วนจีวรก็อยู่ที่นั้น เหมือนกัน”
พวกภิกษุกล่าวอย่างนี้ว่า “ท่านไปนำจีวรนั้นมา พวกเราจะทำจีวรให้ท่านใน ที่นี้”
ภิกษุนั้นกลับไปยังอาวาสนั้นแล้วถามภิกษุทั้งหลายว่า “ท่านทั้งหลาย ส่วน จีวรของผมอยู่ที่ไหน” ภิกษุเหล่านั้นตอบอย่างนี้ว่า “นี้เป็นส่วนจีวรของท่าน”
ภิกษุนั้นจึงถือเอาจีวรนั้นไปยังอาวาสนั้น ระหว่างทาง พวกภิกษุถามภิกษุนั้น ว่า “ท่านจะไปไหน” ภิกษุนั้นจึงตอบอย่างนี้ว่า “ผมจะไปอาวาสโน้น ภิกษุในที่ นั้นจะทำจีวรให้ผม”ภิกษุเหล่านั้นกล่าวอย่างนี้ว่า “ท่านอย่าไปเลย พวกเราจะทำจีวรให้ท่านใน ที่นี้” ภิกษุนั้นมีความคิดอย่างนี้ว่า “เราจะให้ทำจีวรนี้นอกสีมานี่แหละ จะไม่กลับ” ให้ทำจีวรนั้น จีวรที่ภิกษุนั้นให้ทำอยู่นั้นเกิดเสียหาย การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่า กำหนดด้วยผ้าเสียหาย (๖)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน ทิสงฺคมิโก ปกฺกมติ จีวรปฏิวึสํ อปวิลายมาโน, ตเมนํ ทิสงฺคตํ ภิกฺขู ปุจฺฉนฺติ “กหํ ตฺวํ อาวุโส วสฺสํวุตฺโถ, กตฺถ จ เต จีวรปฏิวึโส”ติ. โส เอวํ วเทติ “อมุกสฺมึ อาวาเส วสฺสํวุตฺโถมฺหิ, ตตฺถ จ เม จีวรปฏิวึโส”ติ. เต เอวํ วเทนฺติ “คจฺฉาวุโส ตํ จีวรํ อาหร, มยนฺเต อิธ จีวรํ กริสฺสามา”ติ. โส ตํ อาวาสํ คนฺตฺวา ภิกฺขู ปุจฺฉติ “กหํ เม อาวุโส จีวรปฏิวึโส”ติ. เต เอวํ วทนฺติ “อยนฺเต อาวุโส จีวรปฏิวึโส”ติ. โส ตํ จีวรํ อาทาย ตํ อาวาสํ คจฺฉติ, ตสฺส ตํ อาวาสํ คตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, ตสฺส ภิกฺขุโน นิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๗)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน ทิสงฺคมิโก ปกฺกมติ ฯเปฯ “เนวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, ตสฺส ภิกฺขุโน สนฺนิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๘)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน ทิสงฺคมิโก ปกฺกมติ ฯเปฯ “อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, ตสฺส ตํ จีวรํ กยิรมานํ นสฺสติ, ตสฺส ภิกฺขุโน นาสนนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๙) อปวิลายนนวกํ นิฏฺฐิตํ.
ภิกษุกรานกฐินแล้วต้องการจะไปสู่ทิศจึงหลีกไป แต่ยังหวังได้ส่วนจีวร พวกภิกษุถามภิกษุนั้นผู้ไปสู่ทิศแล้วว่า “ท่านจำพรรษาที่ไหน ส่วนจีวรของท่านอยู่ ที่ไหน”
ภิกษุนั้นกล่าวอย่างนี้ว่า “ผมจำพรรษาในอาวาสโน้น ส่วนจีวรก็อยู่ที่นั้น เหมือนกัน”
พวกภิกษุกล่าวอย่างนี้ว่า “ท่านไปนำจีวรนั้นมา พวกเราจะทำจีวรให้ท่านใน ที่นี้”
ภิกษุนั้นกลับไปยังอาวาสนั้นแล้วถามภิกษุทั้งหลายว่า “ท่านทั้งหลาย ส่วน จีวรของผมอยู่ที่ไหน” ภิกษุเหล่านั้นตอบอย่างนี้ว่า “นี้เป็นส่วนจีวรของท่าน”
ภิกษุนั้นจึงถือเอาจีวรนั้นไปยังอาวาสนั้น ไปยังอาวาสนั้นแล้วมีความคิดอย่าง นี้ว่า “เราจะให้ทำจีวรนี้นอกสีมานี่แหละ จะไม่กลับ” ให้ทำจีวรนั้น การเดาะ กฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยทำจีวรเสร็จ (๗)ภิกษุกรานกฐินแล้วต้องการจะไปสู่ทิศจึงหลีกไป ฯลฯ มีความคิดอย่างนี้ว่า “เราจะไม่ให้ทำจีวรนี้ จะไม่กลับ” การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วย ตกลงใจ (๘)
ภิกษุกรานกฐินแล้วต้องการจะไปสู่ทิศ ฯลฯ มีความคิดอย่างนี้ว่า “เราจะ ให้ทำจีวรนี้นอกสีมานี่แหละ จะไม่กลับ” ให้ทำจีวรนั้น จีวรที่ภิกษุนั้นให้ทำอยู่นั้น เกิดเสียหาย การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยผ้าเสียหาย (๙)
อปวิลายนนวกะ จบ
______________ ๑๙๙. ผาสุวิหารปญฺจก ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน ผาสุวิหาริโก จีวรํ อาทาย ปกฺกมติ “อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ, ตตฺถ เจ เม (๑) ผาสุ ภวิสฺสติ, วสิสฺสามิ, โน เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ, ตตฺถ เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, วสิสฺสามิ, โน เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ, ตตฺถ เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, วสิสฺสามิ, โน เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, ตสฺส พหิสีมคตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, ตสฺส ภิกฺขุโน นิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๑)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน ผาสุวิหาริโก จีวรํ อาทาย ปกฺกมติ “อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ, ตตฺถ เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, วสิสฺสามิ, โน เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ, ตตฺถ เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, วสิสฺสามิ, โน เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ, ตตฺถ เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, วสิสฺสามิ, โน เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, ตสฺส พหิสีมคตสฺส เอวํ โหติ “เนวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, ตสฺส ภิกฺขุโน สนฺนิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๒)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน ผาสุวิหาริโก จีวรํ อาทาย ปกฺกมติ “อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ, ตตฺถ เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, วสิสฺสามิ, โน เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ, ตตฺถ เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, วสิสฺสามิ, โน เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ, ตตฺถ เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, วสิสฺสามิ, โน เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, ตสฺส พหิสีมคตสฺส เอวํ โหติ “อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ, น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส ตํ จีวรํ กาเรติ, ตสฺส ตํ จีวรํ กยิรมานํ นสฺสติ, ตสฺส ภิกฺขุโน นาสนนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๓)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน ผาสุวิหาริโก จีวรํ อาทาย ปกฺกมติ “อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ, ตตฺถ เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, วสิสฺสามิ, โน เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ, ตตฺถ เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, วสิสฺสามิ, โน เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ, ตตฺถ เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, วสิสฺสามิ, โน เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส พหิสีมคโต ตํ จีวรํ กาเรติ, โส กตจีวโร “ปจฺเจสฺสํ ปจฺเจสฺสนฺ”ติ พหิทฺธา กฐินุทฺธารํ วีตินาเมติ, ตสฺส ภิกฺขุโน สีมาติกฺกนฺติโก กฐินุทฺธาโร. (๔)
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน ผาสุวิหาริโก จีวรํ อาทาย ปกฺกมติ “อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ, ตตฺถ เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, วสิสฺสามิ, โน เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ, ตตฺถ เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, วสิสฺสามิ, โน เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ, ตตฺถ เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, วสิสฺสามิ, โน เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ, ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, โส พหิสีมคโต ตํ จีวรํ กาเรติ, โส กตจีวโร “ปจฺเจสฺสํ ปจฺเจสฺสนฺ”ติ สมฺภุณาติ กฐินุทฺธารํ, ตสฺส ภิกฺขุโน สห ภิกฺขูหิ กฐินุทฺธาโร. (๕) ผาสุวิหารปญฺจกํ นิฏฺฐิตํ.
- ๑สี. ตตฺถ จ เม,
๑๙๙. ผาสุวิหารปัญจกะ
ว่าด้วยการเดาะกฐินเพราะหวังอยู่ผาสุก ๕ กรณี
ภิกษุกรานกฐินแล้วต้องการจะอยู่ผาสุก จึงถือจีวรหลีกไป คิดว่า “เราจะไปยังอาวาสโน้น ถ้าในอาวาสนั้นเราอยู่ผาสุกก็จะอยู่ ถ้าไม่ผาสุกก็จะไปยัง อาวาสโน้น ถ้าในอาวาสนั้นเราอยู่ผาสุกก็จะอยู่ ถ้าไม่ผาสุกก็จะไปยังอาวาสโน้น ถ้าในอาวาสนั้นเราอยู่ผาสุกก็จะอยู่ ถ้าไม่ผาสุกก็จะกลับ” อยู่นอกสีมามีความคิด อย่างนี้ว่า “จะให้ทำจีวรนี้นอกสีมานี่แหละ จะไม่กลับ” เธอให้ทำจีวรนั้น การเดาะ กฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยทำจีวรเสร็จ (๑)
ภิกษุกรานกฐินแล้วต้องการจะอยู่ผาสุก จึงถือจีวรหลีกไป คิดว่า “เราจะไป ยังอาวาสโน้น ถ้าในอาวาสนั้นเราอยู่ผาสุกก็จะอยู่ ถ้าไม่ผาสุกก็จะไปยังอาวาสโน้น ถ้าในอาวาสนั้นเราอยู่ผาสุกก็จะอยู่ ถ้าไม่ผาสุกก็จะไปยังอาวาสโน้น ถ้าในอาวาส นั้น เราอยู่ผาสุกก็จะอยู่ ถ้าไม่ผาสุกก็จะกลับ” อยู่นอกสีมา มีคความคิดอย่างนี้ว่า “จะไม่ให้ทำจีวรนี้ จะไม่กลับ” การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วย ตกลงใจ (๒)ภิกษุกรานกฐินแล้วต้องการจะอยู่ผาสุก จึงถือจีวรหลีกไปคิดว่า “เราจะไปยัง อาวาสโน้น ถ้าในอาวาสนั้นเราอยู่ผาสุกก็จะอยู่ ถ้าไม่ผาสุกก็จะไปยังอาวาสโน้น ถ้าในอาวาสนั้นเราอยู่ผาสุกก็จะอยู่
ถ้าไม่ผาสุกก็จะไปยังอาวาสโน้น ถ้าในอาวาส นั้นเราอยู่ผาสุกก็จะอยู่ ถ้าไม่ผาสุกก็จะกลับ” อยู่นอกสีมา มีความคิดอย่างนี้ว่า “จะให้ทำจีวรนี้นอกสีมานี่แหละ จะไม่กลับ” ให้ทำจีวรนั้น จีวรที่ภิกษุนั้นให้ทำอยู่ นั้นเกิดเสียหาย การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยผ้าเสียหาย (๓)ภิกษุกรานกฐินแล้วต้องการจะอยู่อย่างผาสุก จึงถือจีวรหลีกไปคิดว่า “เราจะไปยัง อาวาสโน้น ถ้าในอาวาสนั้นเราอยู่ผาสุกก็จะอยู่ ถ้าไม่ผาสุกก็จะไปยังอาวาสโน้น ถ้าในอาวาสนั้นเราอยู่ผาสุกก็จะอยู่ ถ้าไม่ผาสุกก็จะไปยังอาวาสโน้น ถ้าในอาวาส นั้นเราอยู่ผาสุกก็จะอยู่ ถ้าไม่ผาสุกก็จะกลับ” อยู่นอกสีมา ให้ทำจีวรนั้น
ทำจีวร เสร็จแล้วคิดว่า “จะกลับ จะกลับ” จนล่วงคราวกฐินเดาะนอกสีมา การเดาะกฐิน ของภิกษุนั้น ชื่อว่ากำหนดด้วยล่วงเขต (๔)ภิกษุกรานกฐินแล้วต้องการจะอยู่ผาสุก จึงถือจีวรหลีกไปคิดว่า “เราจะไปยัง อาวาสโน้น ถ้าในอาวาสนั้นเราอยู่ผาสุกก็จะอยู่ ถ้าไม่ผาสุกก็จะไปยังอาวาสโน้น ถ้าในอาวาสนั้นเราอยู่ผาสุกก็จะอยู่ ถ้าไม่ผาสุกก็จะไปยังอาวาสโน้น ถ้าในอาวาส นั้นเราอยู่ผาสุกก็จะอยู่ ถ้าไม่ผาสุกก็จะกลับ” อยู่นอกสีมาให้ทำจีวรนั้น ทำจีวร เสร็จแล้วคิดว่า “จะกลับ” กลับมาทันกฐินเดาะ การเดาะกฐินของภิกษุนั้น ชื่อว่า เดาะพร้อมกันกับภิกษุทั้งหลาย (๕)
ผาสุวิหารปัญจกะ จบ
______________ ๒๐๐. ปลิโพธาปลิโพธกถา เทฺวเม ภิกฺขเว กฐินสฺส ปลิโพธา, เทฺว อปลิโพธา. กตเม จ ภิกฺขเว เทฺว กฐินสฺส ปลิโพธา ? อาวาสปลิโพโธ จ จีวรปลิโพโธ จ. กถญฺจ ภิกฺขเว อาวาสปลิโพโธ โหติ ? อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ วสติ วา ตสฺมึ อาวาเส, สาเปกฺโข วา ปกฺกมติ “ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, เอวํ โข ภิกฺขเว อาวาสปลิโพโธ โหติ. กถญฺจ ภิกฺขเว จีวรปลิโพโธ โหติ ? อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุโน จีวรํ อกตํ วา โหติ วิปฺปกตํ วา จีวราสา วา อนุปจฺฉินฺนา, เอวํ โข ภิกฺขเว จีวรปลิโพโธ โหติ; อิเม โข ภิกฺขเว เทฺว กฐินสฺส ปลิโพธา.
กตเม จ ภิกฺขเว เทฺว กฐินสฺส อปลิโพธา ? อาวาสอปลิโพโธ จ จีวรอปลิโพโธ จ. กถญฺจ ภิกฺขเว อาวาสอปลิโพโธ โหติ ? อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ปกฺกมติ ตมฺหา อาวาสา จตฺเตน วนฺเตน มุตฺเตน อนเปกฺเขน (๑) “น ปจฺเจสฺสนฺ”ติ, เอวํ โข ภิกฺขเว อาวาสอปลิโพโธ โหติ. กถญฺจ ภิกฺขเว จีวรอปลิโพโธ โหติ ? อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุโน จีวรํ กตํ วา โหติ นฏฺฐํ วา วินฏฺฐํ วา ทฑฺฒํ วา, จีวราสา วา อุปจฺฉินฺนา, เอวํ โข ภิกฺขเว จีวรอปลิโพโธ โหติ; อิเม โข ภิกฺขเว เทฺว กฐินสฺส อปลิโพธาติ. กฐินกฺขนฺธโก สตฺตโม นิฏฺฐิโต. อิมมฺหิ ขนฺธเก วตฺถู โทฬส เปยฺยาลมุขานิ เอกํ สตํ อฏฺฐารส. ______________ ตสฺสุทฺทานํ
- ๑ฉ.ม. อนเปกฺโข
๒๐๐. ปลิโพธาปลิโพธกถา
ว่าด้วยปลิโพธและอปลิโพธ
ภิกษุทั้งหลาย กฐินมีปลิโพธ ๒ อย่าง มีอปลิโพธ ๒ อย่าง
ภิกษุทั้งหลาย ปลิโพธ ๒ อย่าง คือ
๑. อาวาสปลิโพธ (ความกังวลในอาวาสเพราะคิดจะกลับมา)
๒. จีวรปลิโพธ (ความกังวลในจีวรเพราะยังไม่ได้ทำจีวรหรือทำยังไม่เสร็จ)
ภิกษุทั้งหลาย อาวาสปลิโพธ คือ ในกรณีนี้ ภิกษุยังอยู่ในอาวาสนั้น หรือ หลีกไปแต่ผูกใจว่า “จะกลับ” อย่างนี้ชื่อว่าอาวาสปลิโพธภิกษุทั้งหลาย จีวรปลิโพธ คือ ในกรณีนี้ ภิกษุยังไม่ได้ทำจีวรหรือทำ จีวรค้างไว้ หรือความหวังว่าจะได้จีวรยังไม่สิ้นสุดลง อย่างนี้ชื่อว่าจีวรปลิโพธภิกษุทั้งหลาย กฐินมีปลิโพธ ๒ อย่างนี้แหละ
ภิกษุทั้งหลาย กฐินมีอปลิโพธ ๒ อย่าง คือ
๑. อาวาสอปลิโพธ (ไม่มีความกังวลในอาวาส)
๒. จีวรอปลิโพธ (ไม่มีความกังวลในจีวร)
ภิกษุทั้งหลาย อาวาสอปลิโพธ คือ ในกรณีนี้ ภิกษุหลีกไปจากอาวาส นั้น สละ คาย ปล่อยวาง ไม่ผูกใจ คิดว่า “จะไม่กลับมา” อย่างนี้ชื่อว่าอาวาส อปลิโพธภิกษุทั้งหลาย จีวรอปลิโพธ คือ ในกรณีนี้ ภิกษุทำจีวรเสร็จแล้ว จีวร เสียหาย สูญหาย หรือถูกไฟไหม้ หรือความหวังว่าจะได้จีวรสิ้นสุดลง อย่างนี้ชื่อ ว่าจีวรอปลิโพธภิกษุทั้งหลาย กฐินอปลิโพธ ๒ อย่างนี้แล
ปลิโพธาปลิโพธกถา จบ
กฐินขันธกะที่ ๗ จบ
- ๑ปลิโพธ ในทางพระวินัย หมายถึงความกังวลที่เป็นเหตุให้กฐินยังไม่เดาะ คือยังรักษาอานิสงส์กฐินและ เขตแห่งจีวรกาล ตามกำหนดไว้ได้ ถ้าภิกษุหลีกไปโดยคิดว่า “จะไม่กลับมาอีก” จีวรปลิโพธขาดก่อน ในขณะที่อยู่ภายในสีมานั่นเอง อาวาสปลิโพธขาดในขณะเมื่อก้าวล่วงสีมาไปแล้ว (วิ.อ. ๓/๓๑๑/๑๙๘)
จบ ความสิ้นหวัง ๑๒ หมวด