พระวินัยปิฎก ภิกขุนีวิภังค์ ปาจิตติยกัณฑ์ · ลสุณวรรค
สิกขาบทที่ ๗ เรื่องภิกษุณีหลายรูป เล่ม ๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๗๒–๑๗๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๐ ในลสุณวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระวินัยปิฎก ภิกขุนีวิภังค์ ปาจิตติยกัณฑ์ ลสุณวรรค สิกขาบทที่ ๗ เรื่องภิกษุณีหลายรูป (ฉบับหลวง เล่ม ๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓ หน้า ๑๔๖–๑๔๘
ฉักกทุกกฏ
ภิกษุณีปรนนิบัติอยู่นอกหัตถบาส ต้องอาบัติทุกกฏ
ภิกษุกำลังฉันของเคี้ยว ภิกษุณีเข้าไปปรนนิบัติ ต้องอาบัติทุกกฏ
ภิกษุณีเข้าไปปรนนิบัติอนุปสัมบัน ต้องอาบัติทุกกฏ
อนุปสัมบัน ภิกษุณีสำคัญว่าเป็นอุปสัมบัน เข้าไปปรนนิบัติ ต้อง อาบัติทุกกฏ
อนุปสัมบัน ภิกษุณีสงสัย เข้าไปปรนนิบัติ ต้องอาบัติทุกกฏ
อนุปสัมบัน ภิกษุณีสำคัญว่าเป็นอนุปสัมบัน เข้าไปปรนนิบัติ ต้อง อาบัติทุกกฏ
อนาปัตติวาร
{๑๗๑} [๘๑๙] ภิกษุณีถวายนํ้าฉันเป็นต้นเอง ๑ภิกษุณีให้คนอื่นถวาย ๑ ภิกษุณีสั่งอนุปสัมบันให้ปรนนิบัติ ๑ ภิกษุณีผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็น ต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล
จบ สิกขาบทที่ ๖
สิกขาบทที่ ๗
เรื่องภิกษุณีขอข้าวเปลือกดิบ
{๑๗๒} [๘๒๐] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ในฤดูเกี่ยวข้าว ภิกษุณีทั้งหลายขอข้าวเปลือกดิบแล้วขนไปยังเมือง ที่ประตูเมืองคนทั้งหลายพากันกั้นประตูพูดสัพยอกว่า“แม่เจ้าทั้งหลายขอท่านจงให้ ส่วนแบ่งบ้าง” ดังนี้แล้วปล่อยไป ครั้นภิกษุณีเหล่านั้นกลับไปถึงที่พำนัก
แล้วได้แจ้งเรื่องนั้นแก่ภิกษุณีทั้งหลาย บรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพา กันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า“ไฉนภิกษุณีทั้งหลายจึงได้ขอข้าว เปลือกดิบเล่า”...
ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท
พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า“ดูก่อนภิกษุ ทั้งหลาย ทราบมาว่าภิกษุณีขอข้าวเปลือกดิบ จริงหรือ”
ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”
พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉน ภิกษุณีจึงได้ขอข้าวเปลือกดิบเล่า การกระทำของภิกษุณีเหล่านั้นนั่นไม่เป็น ไปเพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส ...
ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า
พระพุทธบัญญัติ
[๘๒๑] อนึ่ง ภิกษุณีใดขอก็ดี ให้ขอก็ดี คั่วก็ดี ให้คั่วก็ดี ตำก็ดี ให้ตำก็ดี หุงก็ดี ให้หุงก็ดี ซึ่งข้าวเปลือกดิบแล้วฉัน เป็นปาจิตตีย์
สิกขาบทวิภังค์
{๑๗๓} [๘๒๒] คำว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ภิกษุณีใด คือ ผู้เช่นใด ...
คำว่า ภิกษุณี ความว่า ที่ชื่อว่าภิกษุณี เพราะว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ทรง ประสงค์ว่า ‘ภิกษุณี, ในข้อความตอนนี้
ที่ชื่อว่า ข้าวเปลือกดิบ ได้แก่ ข้าวสาลี ข้าวจ้าว ข้าวเหนียว ข้าว ละมาน ข้าวฟ่าง ลูกเดือย หญ้ากับแก้
คำว่า ขอ คือ ขอเอง
คำว่า ให้ขอ คือ ให้ผู้อื่นขอ
คำว่า คั่ว คือ คั่วเอง
คำว่า ให้คั่ว คือ ให้ผู้อื่นคั่ว
คำว่า ตำ คือ ตำเอง
คำว่า ให้ตำ คือ ให้ผู้อื่นตำ
คำว่า หุง คือ หุงเอง
คำว่า ให้หุง คือ ให้ผู้อื่นหุง
ภิกษุณีรับประเคนไว้ด้วยหมายใจว่าจักฉัน ต้องอาบัติทุกกฏ ฉัน ต้อง อาบัติปาจิตตีย์ทุก ๆ คำกลืน
อนาปัตติวาร
{๑๗๔} [๘๒๓] ภิกษุณีขอเพราะมีเหตุอาพาธ ๑ ภิกษุณีขออปรัณชาติ ๑ ภิกษุณีผู้วิกลจริต ๑ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้อง อาบัติแล
จบ สิกขาบทที่ ๗
สิกขาบทที่ ๘
เรื่องภิกษุณีเทอุจจาระเป็นต้นทิ้งออกไปนอกฝาที่พำนัก
{๑๗๕} [๘๒๔] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล พราหมณ์คนหนึ่งมีรายได้จากส่วยหลวงจึงคิดว่า“จักทูลขอพระราชทาน ตำแหน่งราชการนั้น”จึงสนานเกล้าแล้วเดินผ่านที่พำนักของภิกษุณีไปยัง
จบ สิกขาบทที่ ๗ เรื่องภิกษุณีหลายรูป