arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระวินัยปิฎก จุลวรรค กัมมขันธกะ · อุกเขปนียกรรมที่ ๕

เรื่องพระฉันนะ เล่ม ๖

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๗๔–๑๙๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๒ ในอุกเขปนียกรรมที่ ๕มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระวินัยปิฎก จุลวรรค กัมมขันธกะ อุกเขปนียกรรมที่ ๕ เรื่องพระฉันนะ (ฉบับหลวง เล่ม ๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๖)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๖ หน้า ๙๓–๑๐๒

หน้า ๙๓

๕. อุกเขปนียกรรม ฐานไม่เห็นอาบัติ

เรื่องพระฉันนะ

{๑๗๔}[๔๖] สมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ โฆสิตาราม ใกล้พระนครโกสัมพี ครั้งนั้น ท่านพระฉันนะต้องอาบัติแล้วไม่ประสงค์ที่จะเห็นอาบัติ บรรดาภิกษุผู้มักน้อย ... ต่างพากันโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนท่านพระฉันนะต้องอาบัติแล้วจึงได้ไม่ประสงค์ที่จะเห็นอาบัติเล่า” แล้วกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า

ทรงประชุมสงฆ์สอบถาม

{๑๗๕}ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้ารับสั่งให้ประชุมภิกษุสงฆ์ในเพราะเหตุอันเป็นเค้ามูลนั้น ในเพราะเหตุแรกเกิดนั้น แล้วทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทราบมาว่าภิกษุฉันนะต้องอาบัติแล้วไม่ประสงค์ที่จะเห็นอาบัติ จริงหรือ”

ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”

พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การกระทำของโมฆบุรุษนั้นนั่นไม่เหมาะ ไม่สม ไม่ควร ไม่ใช่กิจของสมณะ ใช้ไม่ได้ ไม่ควรทำ ไฉนโมฆบุรุษนั้นต้องอาบัติแล้วจึงได้ไม่ประสงค์ที่จะเห็นอาบัติเล่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การกระทำของโมฆบุรุษนั้นนั่นไม่เป็นไป

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑อุกเขปนียกรรม แปลว่า กรรมอันสงฆ์พึงทำแก่ภิกษุผู้ควรถูกยกเสียจากหมู่ เป็นสังฆกรรมประเภทนิคหกรรมอย่างหนึ่งซึ่งสงฆ์ทำแก่ภิกษุผู้ต้องอาบัติแล้ว แต่ดื้อรั้นไม่ยอมรับว่าเป็นอาบัติหรือไม่ยอมทำคืนอาบัติ หรือทำแก่ภิกษุผู้มีทิฏฐิอันชั่วช้า ไม่ยอมสละทิฏฐินั้น อันทำให้สงฆ์เสียสีลสามัญญตา (ความบริสุทธิ์เสมอกันโดยศีล) และทิฏฐิสามัญญตา (ความบริสุทธิ์เสมอกันโดยทางความคิดเห็น) โดยประกาศยกวัตรเสียจากการสมโภคกับสงฆ์ คือ ไม่ให้ฉันร่วมไม่ให้อยู่ร่วม ไม่ให้สิทธิเสมอกับภิกษุทั้งหลาย (ดู วิ.มหา. แปล ๕/๔๑๕-๔๑๗/๓๒๕-๓๒๖)
หน้า ๙๔

เพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส ... ครั้นแล้วทรงทำธรรมีกถารับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ถ้าเช่นนั้น สงฆ์จงทำอุกเขปนียกรรม คือห้ามสมโภคร่วมกินร่วมนอนกับสงฆ์ ฐานไม่เห็นอาบัติแก่ภิกษุฉันนะ

วิธีลงอุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็แลพึงทำอุกเขปนียกรรม คือ ห้ามสมโภคกับสงฆ์ฐานไม่เห็นอาบัติอย่างนี้ คือ พึงโจทภิกษุฉันนะก่อน ครั้นโจทแล้วพึงให้เธอให้การ ครั้นให้ให้การแล้วพึงปรับอาบัติ

ครั้นปรับอาบัติแล้ว ภิกษุผู้ฉลาดสามารถพึงประกาศให้สงฆ์ทราบ ด้วยญัตติจตุตถกรรมวาจา ว่าดังนี้

กรรมวาจาลงอุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติ

[๔๗] ‘ท่านเจ้าข้า ขอสงฆ์จงฟ้งข้าพเจ้า ภิกษุฉันนะนี้ต้องอาบัติแล้วไม่ประสงค์ที่จะเห็นอาบัติ ถ้าความพร้อมพรั่งของสงฆ์ถึงที่แล้ว สงฆ์พึงทำอุกเขปนียกรรม คือ ห้ามสมโภคกับสงฆ์ฐานไม่เห็นอาบัติแก่ภิกษุฉันนะนี่เป็นญัตติ

ท่านเจ้าข้า ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า ภิกษุฉันนะนี้ต้องอาบัติแล้วไม่ประสงค์ที่จะเห็นอาบัติ สงฆ์ทำอุกเขปนียกรรม คือ ห้ามสมโภคกับสงฆ์ฐานไม่เห็นอาบัติแก่ภิกษุฉันนะ การทำอุกเขปนียกรรม คือ ห้ามสมโภคกับสงฆ์ฐานไม่เห็นอาบัติแก่ภิกษุฉันนะชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงเป็นผู้นิ่ง ไม่ชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงทักท้วงข้าพเจ้ากล่าวความนี้แม้ครั้งที่ ๒ ...

ข้าพเจ้ากล่าวความนี้แม้ครั้งที่ ๓ ท่านเจ้าข้า ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า ภิกษุฉันนะนี้ต้องอาบัติแล้วไม่ประสงค์ที่จะเห็นอาบัติ สงฆ์ทำอุกเขปนียกรรม คือ

หน้า ๙๕

ห้ามสมโภคกับสงฆ์ฐานไม่เห็นอาบัติแก่ภิกษุฉันนะ การทำอุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติแก่ภิกษุฉันนะ คือ ห้ามสมโภคกับสงฆ์ ชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงเป็นผู้นิ่ง ไม่ชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงทักท้วงอุกเขปนียกรรม คือ ห้ามสมโภคกับสงฆ์ฐานไม่เห็นอาบัติอันสงฆ์ทำแล้วแก่ภิกษุฉันนะชอบใจแก่สงฆ์ เหตุนั้นจึงนิ่ง ข้าพเจ้าขอทรงความข้อนี้ไว้ด้วยอาการอย่างนี้’

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอจงบอกต่อ ๆ กันไปในอาวาสทั้งหลายว่า ‘ภิกษุฉันนะถูกสงฆ์ทำอุกเขปนียกรรม คือ ห้ามสมโภคกับสงฆ์ฐานไม่เห็นอาบัติแล้ว

ลักษณะกรรมไม่เป็นธรรม ๑๒ หมวด

หมวดที่ ๑

{๑๗๖}[๔๘] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ เป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี คือทำลับหลัง ๑ ไม่สอบถามก่อนทำ ๑ ไม่ทำตามปฏิญญา ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วย องค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี

หมวดที่ ๒

{๑๗๗}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี คือทำเพราะไม่ต้องอาบัติ ๑ ทำเพราะอาบัติที่ไม่ใช่เทสนาคามินี ๑ ทำเพราะอาบัติที่แสดงแล้ว ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี

หน้า ๙๖

หมวดที่ ๓

{๑๗๘}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี คือไม่โจทก่อนทำ ๑ ไม่ให้จำเลยให้การก่อนทำ ๑ ไม่ปรับอาบัติก่อนทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี

หมวดที่ ๔

{๑๗๙}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี คือทำลับหลัง ๑ ทำโดยไม่เป็นธรรม ๑ สงฆ์แยกกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี

หมวดที่ ๕

{๑๘๐}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี คือไม่สอบถามก่อนทำ ๑ ทำโดยไม่เป็นธรรม ๑ สงฆ์แยกกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี

หมวดที่ ๖

{๑๘๑}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี คือไม่ทำตามปฏิญญา ๑ ทำโดยไม่เป็นธรรม ๑ สงฆ์แยกกันทำ ๑

หน้า ๙๗

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี

หมวดที่ ๗

{๑๘๒}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี คือทำเพราะไม่ต้องอาบัติ ๑ ทำโดยไม่เป็นธรรม ๑ สงฆ์แยกกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี

หมวดที่ ๘

{๑๘๓}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี คือทำเพราะอาบัติที่ไม่ใช่เทสนาคามินี ๑ ทำโดยไม่เป็นธรรม ๑ สงฆ์แยกกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี

หมวดที่ ๙

{๑๘๔}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี คือทำเพราะอาบัติที่แสดงแล้ว ๑ ทำโดยไม่เป็นธรรม ๑ สงฆ์แยกกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี

หน้า ๙๘

หมวดที่ ๑๐

{๑๘๕}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี คือไม่โจทก่อนทำ ๑ ทำโดยไม่เป็นธรรม ๑ สงฆ์แยกกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี

หมวดที่ ๑๑

{๑๘๖}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี คือไม่ให้จำเลยให้การก่อนทำ ๑ ทำโดยไม่เป็นธรรม ๑ สงฆ์แยกกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี

หมวดที่ ๑๒

{๑๘๗}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี คือไม่ปรับอาบัติก่อนทำ ๑ ทำโดยไม่เป็นธรรม ๑ สงฆ์แยกกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมไม่เป็นธรรม ไม่เป็นวินัย และระงับแล้วไม่ดี

จบ ลักษณะกรรมไม่เป็นธรรม

ในอุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติ ๑๒ หมวด

หน้า ๙๙

ลักษณะกรรมเป็นธรรม ๑๒ หมวด

หมวดที่ ๑

{๑๘๘}[๔๙] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ เป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือทำต่อหน้า ๑ สอบถามก่อนทำ ๑ ทำตามปฏิญญา ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว

หมวดที่ ๒

{๑๘๙}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือ ทำเพราะต้องอาบัติ ๑ ทำเพราะอาบัติที่เป็นเทสนาคามินี ๑ ทำเพราะอาบัติที่ยังไม่ได้แสดง ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว

หมวดที่ ๓

{๑๙๐}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือ โจทก่อนทำ ๑ ให้จำเลยให้การก่อนทำ ๑ ปรับอาบัติก่อนทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว

หน้า ๑๐๐

หมวดที่ ๔

{๑๙๑}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือ ทำต่อหน้า ๑ ทำโดยธรรม ๑ สงฆ์พร้อมเพรียงกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว

หมวดที่ ๕

{๑๙๒}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือ สอบถามก่อนทำ ๑ ทำโดยธรรม ๑ สงฆ์พร้อมเพรียงกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว

หมวดที่ ๖

{๑๙๓}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือ ทำตามปฏิญญา ๑ ทำโดยธรรม ๑ สงฆ์พร้อมเพรียงกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว

หมวดที่ ๗

{๑๙๔}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือ ทำเพราะต้องอาบัติ ๑ ทำโดยธรรม ๑ สงฆ์พร้อมเพรียงกันทำ ๑

หน้า ๑๐๑

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว

หมวดที่ ๘

{๑๙๕}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือ ทำเพราะอาบัติที่เป็นเทสนาคามินี ๑ ทำโดยธรรม ๑ สงฆ์พร้อมเพรียงกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว

หมวดที่ ๙

{๑๙๖}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือ ทำเพราะอาบัติที่ยังไม่ได้แสดง ๑ ทำโดยธรรม ๑ สงฆ์พร้อมเพรียงกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติทีประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว

หมวดที่ ๑๐

{๑๙๗}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือ โจทก่อนทำ ๑ ทำโดยธรรม ๑ สงฆ์พร้อมเพรียงกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว

หน้า ๑๐๒

หมวดที่ ๑๑

{๑๙๘}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือ ให้จำเลยให้การก่อนทำ ๑ ทำโดยธรรม ๑ สงฆ์พร้อมเพรียงกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว

หมวดที่ ๑๒

{๑๙๙}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ แม้อื่นอีกเป็นกรรมเป็นธรรมเป็นวินัย และระงับดีแล้ว คือ ปรับอาบัติก่อนทำ ๑ ทำโดยธรรม ๑ สงฆ์พร้อมเพรียงกันทำ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติที่ประกอบด้วยองค์ ๓ นี้แลเป็นกรรมเป็นธรรม เป็นวินัย และระงับดีแล้ว”

จบ ลักษณะกรรมเป็นธรรมในอุกเขปนียกรรม

ฐานไม่เห็นอาบัติ ๑๒ หมวด

ข้อที่สงฆ์จำนง ๖ หมวด

หมวดที่ ๑

{๒๐๐}[๕๐] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๓ เมื่อสงฆ์จำนงก็ควรลงอุกเขปนียกรรมฐานไม่เห็นอาบัติ คือ เป็นผู้ก่อความบาดหมาง ก่อการทะเลาะ ก่อการวิวาท ก่อความอื้อฉาว ก่ออธิกรณ์ในสงฆ์ ๑ เป็นผู้โง่เขลา ไม่ฉลาด มีอาบัติมาก มีมารยาทไม่สมควร ๑ อยู่คลุกคลีกับคฤหัสถ์ด้วยการคลุกคลีอันไม่สมควร ๑

จบ เรื่องพระฉันนะ