๘. นาวาสูตร เล่ม ๒๕

๘ ยสฺมา หิ ธมฺมํ ปุริโส วิชญฺญา

อินฺทํว นํ เทวตา ปูชเยยฺย

โส ปูชิโต ตสฺมึ ปสนฺนจิตฺโต

พหุสฺสุโต ปาตุกโรติ ธมฺมํ ฯ

ตทฏฺฐิกตฺวาน นิสมฺม ธีโร

ธมฺมานุธมฺมํ ปฏิปชฺชมาโน

วิญฺญู วิภาวี นิปุโณ จ โหติ

โย ตาทิสํ ภชติ อปฺปมตฺโต ฯ

ขุทฺทญฺจ พาลํ อุปเสวมาโน

อนาคตตฺถญฺจ อุสุยฺยกญฺจ

อิเธว ธมฺมํ อวิภาวยิตฺวา

อวิติณฺณกงฺโข มรณํ อุเปติ ฯ

ยถา นโร อาปคํ โอตริตฺวา

มโหทกํ สลิลํ สีฆโสตํ

โส วุยฺหมาโน อนุโสตคามี(

กึ โส ปเร สกฺขติ ตารเยตุํ ฯ

ตเถว ธมฺมํ อวิภาวยิตฺวา

พหุสฺสุตานํ อนิสามยตฺถํ

สยํ อชานํ อวิติณฺณกงฺโข

กึ โส ปเร สกฺขติ นิชฺฌเปตุํ ฯ

ยถาปิ นาวํ ทฬฺหมารุหิตฺวา

ปิเยนริตฺเตน สมงฺคิภูโต

โส ตารเย ตตฺถ พหูปิ อญฺเญ

ตตฺรูปยญฺญู กุสโล มติมา ๑

เอวมฺปิ โย เวทคุ ภาวิตตฺโต

พหุสฺสุโต โหติ อเวธธมฺโม

โส โข ปเร นิชฺฌปเย ปชานํ

โสตาวธาโนปนิสูปปนฺเน ฯ

ตสฺมา หเว สปฺปุริสํ ภเชถ

เมธาวินญฺเจว พหุสฺสุตญฺจ

อญฺญาย อตฺถํ ปฏิปชฺชมาโน

วิญฺญาตธมฺโม ส ๒ สุขํ ลเภถาติ ฯ

นาวาสุตฺตํ อฏฺฐมํ

_________

สุตฺตนิปาเต ทุติยสฺส จูฬวคฺคสฺส นวมํ กึสีลสุตฺตํ

ก็บุรุษพึงรู้แจ้งธรรมจากบุคคลใด พึงบูชาบุคคลนั้น เหมือนเทวดาบูชาพระอินทร์ ฉะนั้น บุคคลนั้นเป็นพหูสูต ผู้อันเตวาสิกบูชาแล้วมีจิตเลื่อมใสอันเตวาสิกนั้น ย่อมชี้แจงธรรมให้แจ่มแจ้ง บุรุษผู้มีปัญญา ไม่ประมาทคบบุคคลผู้เป็นพหูสูตเช่นนั้น กระทำธรรมนั้นให้มีประโยชน์ใคร่ครวญแล้ว ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ย่อมเป็นผู้รู้แจ่มแจ้ง แสดงธรรมแก่ผู้อื่นและเป็นผู้ละเอียด อันเตวาสิกซ่องเสพอาจารย์ผู้ประกอบด้วยธรรมน้อย เป็นคนเขลา ผู้ยังไม่บรรลุประโยชน์และฤษยา ไม่ยังธรรมให้แจ่มแจ้งในศาสนานี้เทียว ยังข้ามความสงสัยไม่ได้ ย่อมเข้าถึงความตาย บุคคลไม่ยังธรรมให้แจ่มแจ้งแล้ว ไม่ใคร่ครวญเนื้อความในสำนัก

แห่งบุคคลผู้เป็นพหูสูตทั้งหลายไม่รู้ด้วยตนเอง ยังข้ามความสงสัยไม่ได้ จะสามารถให้ผู้อื่นเพ่งพินิจได้อย่างไรเหมือนคนข้ามแม่น้ำที่มีน้ำมากมีกระแสไหลเชี่ยว ถูกน้ำพัดลอยไปตามกระแสน้ำ จะสามารถช่วยให้ผู้อื่นข้ามได้อย่างไร ฉะนั้น ผู้ใดขึ้นสู่เรือที่มั่นคง มีพายุและถ่อพร้อมมูล ผู้นั้นรู้อุบายในเรือนั้นเป็นผู้ฉลาดมีสติ พึงช่วยผู้อื่นแม้จำนวนมากในเรือนั้นให้ข้ามได้ แม้ฉันใดผู้ใดไปด้วยมรรคญาณทั้ง ๔ อบรมตนแล้ว เป็นพหูสูต ไม่มีความหวั่นไหวเป็นธรรมดา ผู้นั้นแลรู้ชัดอยู่ พึงยังผู้อื่นผู้ตั้งใจสดับและสมบูรณ์ด้วยธรรมอันเป็นอุปนิสัยให้เพ่งพินิจได้ ฉันนั้น เพราะเหตุนั้นแลบุคคลควรคบสัปบุรุษผู้มีปัญญา เป็นพหูสูต บุคคลผู้คบบุคคลเช่นนั้น รู้ชัดเนื้อความแล้ว ปฏิบัติอยู่ รู้แจ้งธรรมแล้ว พึงได้ความสุข ฯ

จบนาวาสูตรที่ ๘