เหตุทุกสนิทัสสนัตติกนเหตุทุกนสนิทัสสนัตติกะ เล่ม ๔๕

๑. เหตุทุกะ ๒๐. อัชฌัตตารัมมณติกะ

{๒๕๖} [๒๘] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่มีภายในเป็นอารมณ์ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีภายในเป็นอารมณ์ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารสภาวอรรมที่ไม่เป็นเหุตุ ที่ไม่ใช่มีภายนอกเป็นอารมณ์ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีภายนอกเป็นอารมณ์ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

๑. เหตุทุกะ ๒๑. สนิทัสสนติกะ

{๒๕๗} [๒๙] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นได้แต่กระทบได้ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ โดยอารัมมณปัจจัย ...

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นได้แต่กระทบได้ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ โดยอารัมมณปัจจัยในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาร

{๒๕๘} สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๑ ”

{๒๕๙} สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ อาศัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุ ปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ อาศัย สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ และที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่ง เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓){๒๖๐} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

๒. สเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ

{๒๖๑} [๓๐] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่ใช่มีเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งมีเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศล ซึ่งไม่ใช่มีเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งมีเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤต ซึ่งไม่ใช่ไม่มีเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่มีเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

๓. เหตุสัมปยุตตทุกะ ๑. กุสลติกะ

{๒๖๒} [๓๑] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่สัมปยุตด้วยเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งสัมปยุตด้วยเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศล ซึ่งไม่สัมปยุตด้วยเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศล ซึ่งสัมปยุตด้วยเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤต ซึ่งไม่วิปปยุตจากเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต ซึ่งวิปปยุตจากเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

๔. เหตุสเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ

{๒๖๓} [๓๒] สภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งเป็นเหตุและที่มีเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่ใช่ไม่มีเหตุ โดยอารัมมณปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งเป็นเหตุและที่มีเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่ใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย

สภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งเป็นเหตุและที่มีเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่ใช่ไม่มีเหตุ และที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่ใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย (๓){๒๖๔} สภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งมีเหตุและที่ไม่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่ใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งมีเหตุและที่ไม่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่ไม่มีเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย

สภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งมีเหตุและที่ไม่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่ไม่มีเหตุ และที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย (๓){๒๖๕} สภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งเป็นเหตุและที่มีเหตุ และที่เป็นกุศล ซึ่งมีเหตุและที่ไม่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่ไม่มีเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย

สภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งเป็นเหตุและที่มีเหตุ และที่เป็นกุศล ซึ่งมีเหตุและที่ไม่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ... ที่ไม่ใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย ...

สภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งเป็นเหตุและที่มีเหตุ และที่เป็นกุศล ซึ่งมีเหตุและที่ไม่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่ไม่มีเหตุ และที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่ใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย (๓)ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาร

{๒๖๖} [๓๓] สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเป็นเหตุและที่มีเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่ใช่ไม่มีเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย(พึงทำให้เป็น ๙ วาร โดยอุบายนี้)

{๒๖๗} [๓๔] สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต ซึ่งเป็นเหตุและที่มีเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤต ซึ่งไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่ไม่มีเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย(พึงทำเป็น ๙ วาร)

(เหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ เหมือนกับเหตุสเหตุกทุกะ ย่อ มี ๙ วาร)

๖. นเหตุสเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ

{๒๖๘} [๓๕] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่มีเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่มีเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่ใช่มีเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศล ซึ่งไม่เป็นเหตุและที่มีเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤต ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่ใช่ไม่มีเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต ซึ่งไม่เป็นเหตุและที่ไม่มีเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

จบ เหตุโคจฉกะ

๗. สัปปัจจยทุกะ ๑. กุสลติกะ

{๒๖๙} [๓๖] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่ใช่ไม่มีปัจจัย อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งมีปัจจัย เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศล ซึ่งไม่ใช่ไม่มีปัจจัย อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศล ซึ่งมีปัจจัย เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤต ซึ่งไม่ใช่ไม่มีปัจจัย อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต ซึ่งมีปัจจัย เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

(สังขตทุกะ เหมือนกับสัปปัจจยทุกะ)

๙. สนิทัสสนทุกะ ๑. กุสลติกะ

{๒๗๐} [๓๗] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศล ซึ่งไม่ใช่เห็นไม่ได้ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งเห็นไม่ได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

(อกุศลเหมือนกับกุศล)