นเหตุทุกนสเหตุกทุกเหตุทุกสเหตุกทุกะ เล่ม ๔๕

๖. ปัจจนียานุโลมทุกทุกปัฏฐาน

นเหตุทุกนสเหตุกทุกเหตุทุกสเหตุกทุกะ

(๑. นเหตุทุกะ ๑. สเหตุกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

สเหตุกบท

[๑๒๑๖] ๑. สเหตุกธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรม

ที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. สเหตุกธรรม ที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม

ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๔. สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่

ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๑๗] ในเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ

ปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

นสเหตุกบท

[๑๒๑๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรมเป็นปัจจัยแก่อเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๑๙] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.

ปัญหาวาระพึงให้พิสดาร.

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อเหตุกบท

[๑๒๒๐] ๑. อเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ.

๒. อเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรม

ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ.

๓. อเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรม

ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อเหตุก-ธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๒๑] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกนสเหตุกทุกเหตุทุกสเหตุกทุกะ จบ

นเหตุทุกนเหตุสัมปยุตตทุกเหตุทุกเหตุสัมปยุตตทุกะ

(๑. นเหตุทุกะ ๒. เหตุสัมปยุตตทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

เหตุสัมปยุตตบท

[๑๒๒๒] ๑. เหตุสัมปยุตตธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๒๓] ในเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ

เหตุวิปปยุตตบท

[๑๒๒๔] ๑. เหตุวิปปยุตตธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะ-เหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๒๕] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกนเหตุสัมปยุตตทุกเหตุทุกเหตุสัมปยุตตทุกะ จบ

นเหตุทุกนเตหุสเหตุกทุกเหตุทุกเหตุสเหตุกทุกะ(๑. เหตุทุกะ ๓. เหตุสเหตุกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

เหตุสเหตุกบท

[๑๒๒๖] ๑. เหตุและสเหตุกธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๒๗] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

สเหตุกนเหตุบท

[๑๒๒๘] ๑. ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่-เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุ-ธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๒๙] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกนเหตุสเหตุกทุกเหตุทุกเหตุสเหตุกทุกะ จบ

นเหตุทุกนเหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ

เหตุทุกเหตุเหตุสัมปยุตตตทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๔. เหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

เหตุเหตุสัมปยุตตบท

[๑๒๓๐] ๑. เหตุและเหตุสัมปยุตตธรรม ที่เป็นเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๓๑] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

เหตุสัมปยุตตนเหตุบท

[๑๒๓๒] ๑. ธรรมที่เป็นเหตุสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่เหตุ-ธรรม เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๓๓] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกนเหตุเหตุสัมปยุตตทุกเหตุทุกเหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ จบ

นเหตุทุกนเหตุนสเหตุกทุกเหตุทุกนเหตุสเหตุกทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๕. นเหตุสเหตุกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

นเหตุสเหตุกบท

[๑๒๓๔] ๑. นเหตุสเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่เป็นนเหตุธรรม และไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๓๕] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

นเหตุอเหตุกบท

[๑๒๓๖] ๑. นเหตุอเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่เป็นนเหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๓๗] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกนเหตุนสเหตุกทุกเหตุทุกนเหตุสเหตุกทุกะ จบ

นเหตุทุกนสัปปัจจยทุกเหตุทุกสัปปัจจยทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๖. สัปปัจจยทุกะ)

ปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. อารัมมณปัจจัย

สัปปัจจยบท

[๑๒๓๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สัปปัจจยธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรมเป็นปัจจัยแก่สัปปัจจยธรรม ที่เป็นเหตุธรรม ด้วยอำนาจของ-อารัมมณปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๓๙] ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

๗. สังขตทุกะ ก็เหมือนกับ สัปปัจจยทุกะ.

นเหตุทุกนสัปปัจจยทุกเหตุทุกสัปปัจจยทุกะ จบ

นเหตุทุกนสนิทัสสนทุกเหตุทุกสนิทัสสนทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๗. สนิทัสสนทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

สนิทัสสนบท

[๑๒๔๐] ๑. สนิทัสสนธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๔๑] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

ปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. อารัมมณปัจจัย

อสนิทัสสนบท

[๑๒๔๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรมเป็นปัจจัยแก่อนิทัสสนธรรม ที่เป็นเหตุธรรม ด้วยอำนาจของ-อารัมมณปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๔๓] ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกนสนิทัสสนทุกเหตุทุกสนิทัสสนทุกะ จบ

นเนตุทุกนสัปปฏิฆทุกเหตุทุกสัปปฏิฆทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๙. สัปปฏิฆทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

สัปปฏิฆบท

[๑๒๔๔] ๑. สัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๔๕] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อัปปฏิฆบท

[๑๒๔๖] ๑. อัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๔๗] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกนสัปปฏิฆทกเหตุทุกสัปปฏิฆทุกะ จบ

นเหตุทุกนรูปีทุกเหตุทุกรูปีทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๑๐. รูปีทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

รูปีบท

[๑๒๔๘] ๑. รูปีธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๔๙] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อรูปีบท

[๑๒๕๐] ๑. อรูปีธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรูปีธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๕๑] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกนรูปีทุกเหตุทุกรูปีทุกะ จบ

นเหตุทุกนโลกิยทุกเหตุทุกโลกิยทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๑๑. โลกิยทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

โลกิยบท

[๑๒๕๒] ๑. โลกิยธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่โลกิยธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. โลกิยธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่

ไม่ใช่โลกิยธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยโดยนัยแห่งการนับ มี ๓ วาระ.

ปัจจยวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

โลกุตตรบท

[๑๒๕๓] ๑. โลกุตตรธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๕๔] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกนโลกิยทุกเหตุทุกโลกิยทุกะ จบ

นเหตุทุกนเกนจิวิญเญยยทุกะ

เหตุทุกเกนจิวิญเญยยทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๑๒. เกนจิวิญเญยยทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

เกนจิวิญเญยยบท

[๑๒๕๕] ๑. เกนจิวิญเญยยธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะ-เหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๕๖] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

เกนจินวิญเญยยบท

[๑๒๕๗] ๑. เกนจินวิญเญยยธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เกนจินวิญเญยยธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๕๘] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกนเกนจิวิญเญยยทุกเหตุทุกเกนจิวิญเญยยทุกะ จบ

นเหตุทุกโนอาสวทุกเหตุทุกอาสวทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๑๓. อาสวทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อาสวบท

[๑๒๕๙] ๑. อาสวธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. อาสวธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่

ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. อาสวธรรม ที่เป็นเหตุธรรม และอาสวธรรม

ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๔. อาสวธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่

ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี๑ วาระ.

๕. อาสวธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๖๐] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ

โนอาสวบท

[๑๒๖๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

๓. ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัย

ธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

๔. ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่เป็นเหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๕. ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๖๒] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกโนอาสวทุกเหตุทุกอาสวทุกะ จบ

นเหตุทุกนสาสวทุกเหตุทุกสาสวทุกะ

(๑. นเหตุทุกะ ๑๔. สาสวทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

สาสวบท

[๑๒๖๓] ๑. สาสวธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สาสวธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๖๔] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

ปัจจยวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อนาสวบท

๑. อนาสวธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนาสวธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

นเหตุทุกนสาสวทุกเหตุทุกสาสวทุกะ จบ

นเหตุทุกนอาสวสัมปยุตตทุกะ

เหตุทุกอาสวสัมปยุตตทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๑๕. อาสวสัมปยุตตทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อาสวสัมปยุตตบท

[๑๒๖๕] ๑. อาสวสัมปยุตตธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อาสวสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๖๖] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อาสววิปปยุตตบท

[๑๒๖๗] ๑. อาสววิปปยุตตธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อาสววิปปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๖๘] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกนอาสวสัมปยุตตทุกเหตุทุกอาสวสัมปยุตตทุกะ จบ

นเหตุทุกนอาสวสาสวทุกเหตุทุกอาสวสาสวทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๑๖. อาสวสาสวทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อาสวสาสวบท

[๑๒๖๙] ๑. อาสวสาสวธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม และไม่ใช่อนาสวธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๗๐] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ

สาสวโนอาสวบท

[๑๒๗๑] ๑. ธรรมที่เป็นสาสวธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่-เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนาสวธรรม และไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๗๒] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกนอาสวสาสวทุกเหตุทุกอาสวสาสวทุกะ จบ

เหตุทุกนอาสวอาสวสัมปยุตตทุกะ

เหตุทุกอาสวอาสวสัมปยุตตทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๑๗. อาสวอาสวสัมปยุตตทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อาสวอาสวสัมปยุตตบท

[๑๒๗๓] ๑. อาสวอาสวสัมปยุตตธรรม ที่เป็นเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม และไม่ใช่อาสววิปปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๗๔] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อาสวสัมปยุตตบท

[๑๒๗๕] ๑. ธรรมที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่อาสว-ธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อาสววิปปยุตตธรรมและไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๗๖] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกนอาสวอาสวสัมปยุตตทุกเหตุทุกอาสวอาสวสัมปยุตตทุกะ จบ

นเหตุทุกนอาสววิปปยุตตนสาสวทุกะ

เหตุทุกอาสววิปปยุตตสาสวทุกะ

(๑. เหตุปัจจัย ๑๘. อาสววิปปยุตตทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อาสววิปปยุตตสาสวบท

[๑๒๗๗] ๑. อาสววิปปยุตตสาสวธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตธรรม และไม่ใช่สาสวธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๗๘] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

ปัจจยวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อาสววิปปยุตตอนาสวบท

[๑๒๗๙] ๑. อาสววิปยุตตอนาสวธรรม ที่เป็นเหตุธรรมอาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตธรรม และไม่ใช่อนาสวธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๘๐] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกนอาสววิปปยุตตนสาสวทุกเหตุทุกอาสววิปปยุตตสาสวทุกะ จบ

นเหตุทุกโนสัญโญชนโคจฉกทุกะ

เหตุทุกสัญโญชนโคจฉกทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๑๙.-๒๔. สัญโญชนโคจฉกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

สัญโญชนบท

[๑๒๘๑] ๑. สัญโญชนธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๘๒] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกโนสัญโญชนโคจฉกทุกเหตุทุกสัญโญชนโคจฉกทุกะ จบ

นเหตุทุกโนคันถโคจฉกทุกเหตุทุกคันถโคจฉกทุกะ(๑. เหตุทุกะ ๒๕.-๓๐. คันถโคจฉกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

คันถบท

[๑๒๘๓] ๑. คันถธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่คันถธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๘๔] ในเหตุปัจจัย มี ๙ ฯลฯ

นเหตุทุกโนคันถโคจฉกทุกเหตุทุกคันถโคจฉกทุกะ จบ

นเหตุทุกโนโอฆโคจฉกทุกเหตุทุกโอฆโคจฉกทุกะ(๑. เหตุทุกะ ๓๑.-๓๖. โอฆโคจฉกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

โอฆบท

[๑๒๘๕] ๑. โอฆธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่โอฆธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๘๖] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกโนโอฆโคจฉกทุกเหตุทุกโอฆโคจฉกทุกะ จบ

นเหตุทุกโนโยคโคจฉกทุกเหตุทุกโยคโคจฉกทุกะ(๑. เหตุทุกะ ๓๗.-๔๒. โยคโคจฉกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

โยคบท

[๑๒๘๗] ๑. โยคธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่โยคธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๘๘] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกโนโยคโคจฉกทุกเหตุทุกโยคโคจฉกทุกะ จบ

นเหตุทุกโนนีวณโคจฉกทุกเหตุทุกนีวรณโคจฉกทุกะ(๑. เหตุทุกะ ๔๓.-๔๘. นีวรณโคจฉกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

นีวรณบท

[๑๒๘๙] ๑. นีวรณธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่นีวรณธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๙๐] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกโนนีวรณโคจฉกทุกเหตุทุกนีวรณโคจฉกทุกะ จบ

นเหตุทุกโนปรามาสโคจฉกทุกะ

เหตุทุกปรามาสโคจฉกทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๔๙.-๕๓. ปรามาสโคจฉกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

ปรามาสบท

[๑๒๙๑] ๑. ปรามาสธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.

นเหตุทุกโนปรามาสโคจฉกทุกเหตุทุกปรามาสโคจฉกทุกะ จบ

นเหตุทุกนสารัมมณทุกเหตุทุกสารัมมณทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๕๔. สารัมมณทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

สารัมมณบท

[๑๒๙๒] ๑. สารัมมณธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.

อนารัมมณบท

[๑๒๙๓] ๑. อนารัมมณธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.

นเหตุทุกนสารัมมณทุกเหตุทุกสารัมมณทุกะ จบ

นเหตุทุกโนจิตตทุกเหตุทุกจิตตทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๕๕. จิตตทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

จิตตบท

[๑๒๙๔] ๑. จิตตธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๙๕] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

โนจิตตบท

[๑๒๙๖] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๙๗] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกโนจิตตทุกเหตุทุกจิตตทุกะ จบ

นเหตุทุกนเจตสิกทุกเหตุทุกเจตสิกทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๕๖. เจตสิกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

เจตสิกบท

[๑๒๙๘] ๑. เจตสิกธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๙๙] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อเจตสิกบท

[๑๓๐๐] ๑. อเจตสิกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเจตสิกธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๐๑] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกนเจตสิกทุกเหตุทุกเจตสิกทุกะ จบ

นเหตุทุกนจิตตสัมปยุตตทุกะ

เหตุทุกจิตตสัมปยุตตทุกะ

๑. เหตุทุกะ ๕๗. จิตตสัมปยุตตทุกะ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

จิตตสัมปยุตตบท

[๑๓๐๒] ๑. จิตตสัมปยุตตธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๐๓] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

จิตตวิปปยุตตบท

[๑๓๐๔] ๑. จิตตวิปปยุตตธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตวิปปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะ-เหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๐๕] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกนจิตตสัมปยุตตทุกเหตุทุกจิตตสัมปยุตตทุกะ จบ

นเหตุทุกโนจิตตสังสัฏฐทุกเหตุทุกจิตตสังสัฏฐทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๕๘. จิตตสังสัฏฐทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

จิตตสังสัฏฐบท

[๑๓๐๖] ๑. จิตตสังสัฏฐธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๐๗] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

จิตตสังสัฏฐบท

[๑๓๐๘] ๑. จิตตสังสัฏฐธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตวิสังสัฏฐธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๐๙] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกโนจิตตสังสัฏฐทุกเหตุทุกจิตตสังสัฏฐทุกะ จบ

นเหตุทุกโนจิตตสมุฏฐานทุกะ

เหตุทุกจิตตสมุฏฐานทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๕๙. จิตตสมุฏฐานทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

จิตตสมุฏฐานบท

[๑๓๑๐] ๑. จิตตสมุฏฐานธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๑๑] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

โนจิตตสมุฏฐานบท

[๑๓๑๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม ที่เป็นเหตุ-ธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๑๓] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกโนจิตตสมุฏฐานทุกเหตุทุกจิตตสมุฏฐานทุกะ จบ

นเหตุทุกโนจิตตสหภูทุกเหตุทุกจิตตสหภูทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๖๐. จิตตสหภูทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

จิตตสหภูบท

[๑๓๑๔] ๑. จิตตสหภูธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๑๕] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

โนจิตตสหภูบท

[๑๓๑๖] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

นเหตุทุกโนจิตตสหภูทุกเหตุทุกจิตตสหภูทุกะ จบ

นเหตุทุกโนจิตตานุปริวัตติทุกะ

เหตุทุกจิตตานุปริวัตติทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๖๑. จิตตานุปริวัตติทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

จิตตานุปริวัตติบท

[๑๓๑๗] ๑. ธรรมที่เป็นจิตตานุปริวัตติธรรม ที่เป็นเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตานุปริวัตติธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๑๘] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

โนจิตตานุปริวัตติบท

๑. ธรรมที่ไม่ใช่จิตตานุปริวัตติธรรม ที่เป็นนเหตุ

ธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่จิตตานุปริวัตติธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

นเหตุทุกโนจิตตานุปริวัตติทุกเหตุทุกจิตตานุปริวัตติทุกะ จบ

นเหตุทุกโนจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกะ

เหตุทุกจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๖๒. จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานบท

[๑๓๑๙] ๑. จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม ที่เป็นเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๒๐] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

โนจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานบท

[๑๓๒๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนในอนุโลม

[๑๓๒๒] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกโนจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกเหตุทุกจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกะ จบ

นเหตุทุกโนจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูทุกะ

เหตุทุกจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๖๓. จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูบท

[๑๓๒๓] ๑. จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูธรรม ที่เป็นเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๒๔] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

โนจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานบท

[๑๓๒๕] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูธรรม ที่-เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏ-ฐานสหภูธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๒๖] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกโนจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูทุกะ

เหตุทุกจิตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูทุกะ จบ

นเหตุทุกโนจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติทุกะ

เหตุทุกจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๖๔. จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติบท

[๑๓๒๗] ๑. จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตตธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๒๘] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

โนจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติบท

[๑๓๒๙] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติ-ธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่จิตต-สังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะ-เหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๓๐] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกโนจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตตทุกะ

เหตุทุกจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติทุกะ จบ

นเหตุทุกนอัชฌัตติกทุกเหตุทุกอัชฌัตติกทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๖๕. อัชฌัตติกทุกกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อัชฌัตติกบท

[๑๓๓๑] ๑. อัชฌัตติกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อัชฌัตติกธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๓๒] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

พาหิรบท

[๑๓๓๓] ๑. พาหิรธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่พาหิรธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๓๔] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกนอัชฌัตติกทุกเหตุทุกอัชฌัตติกทุกะ จบ

นเหตุทุกนอุปาทาทุกเหตุทุกอุปาทาทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๖๖. อุปาทาทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อุปาทาบท

[๑๓๓๕] ๑. อุปาทาธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๓๖] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

โนอุปาทาบท

[๑๓๓๗] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๓๘] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกนอุปาทาทุกเหตุทุกอุปาทาทุกะ จบ

นเหตุทุกนอุปาทินนทุกเหตุทุกอุปาทินนทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๖๗. อุปาทินนทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อุปาทินนบท

[๑๓๓๙] ๑. อนุปาทินนธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๔๐] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกนอุปาทินนทุกเหตุทุกอุปาทินนทุกะ จบ

นเหตุทุกโนอุปาทานโคจฉกทุกะ

เหตุทุกอุปาทานโคจฉกทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๖๘-๗๓. อุปาทานโคจฉกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อุปาทินนบท

[๑๓๔๑] ๑. อุปาทานธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๔๒] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกโนอุปาทานโคจฉกทุกเหตุทุกอุปาทานโคจฉกทุกะ จบ

นเหตุทุกโนกิเลสโคจฉกทุกเหตุทุกกิเลสโคจฉกทุกะ(๑. เหตุทุกะ ๗๔.-๘๑. กิเลสโคจฉกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

กิเลสบท

[๑๓๔๓] ๑. กิเลสธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๔๔] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกโนกิเลสโคจฉกทุกเหตุทุกกิเลสโคจฉกทุกะ จบ

นเหตุทุกนทัสสเนนปหาตัพพทุกะ

เหตุทุกทัสสเนนปหาตัพพทุกะ

(๑. เหตทุกะ ๘๒. ทัสสเนนปหาตัพพทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

ทัสสเนนปหาตัพพบท

[๑๓๔๕] ๑. ทัสสเนนปหาตัพพธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๔๖] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นทัสสเนนปหาตัพพบท

[๑๓๔๗] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพ-ธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๔๘] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกนทัสสเนนปหาตัพพทุกเหตุทุกทัสสเนนปหาตัพพทุกะ จบ

นเหตุทุกนภาวนายปหาตัพพทุกะ

เหตุทุกภาวนายปหาตัพพทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๘๓. ภาวนายปหาตัพพทุกะ)

ปัจจยวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

ภาวนายปหาตัพพบท

[๑๓๔๙] ๑. ภาวนายปหาตัพพธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๕๐] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

ภาวนายปหาตัพพบท

[๑๓๕๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพ-ธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๕๒] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกนภาวสายปหาตัพพทุกเหตุทุกภาวนายปหาตัพพทุกะ จบ

นเหตุทุกนทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกะ

เหตุทุกทัสสเนนปหาตัพพเหตุทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๘๔. ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกบท

[๑๓๕๓] ๑. ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

[๑๓๕๔] ๒. ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหา-ตัพพเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๕๕] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกนทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกเหตุทุกทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกะ จบ

นเหตุทุกนภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกะ

เหตุทุกภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๘๕. ภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

ภาวนายปหาตัพพเหตุกบท

[๑๓๕๖] ๑. ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๕๗] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

นภาวนายปหาตัพพเหตุกบท

[๑๓๕๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพ-เหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๕๙] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกนภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกเหตุทุกภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกะ จบ

นเหตุทุกนสวิตักกทุกเหตุทุกสวิตักกทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๘๖. สวิตักกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

สวิตักกบท

[๑๓๖๐] ๑. สวิตักกธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สวิตักกธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๖๑] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

ในทุกะทั้งปวงย่อไว้ ฯลฯ๑

นเหตุทุกนสวิตักกทุกเหตุทุกสวิตักกทุกะ จบ

๑. คือ ๘๗. สวิจารทุกะ -๙๘. สอุตตรทุกะ

นเหตุทุกนสรณทุกเหตุทุกสรณทุกะ

(๑. เหตุทุกะ ๙๙. สรณทุกะ)

ปัจจยวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

สรณบท

[๑๓๖๒] ๑. สรณธรรม ที่เป็นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สรณธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๖๓] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อรณบท

[๑๓๖๔] ๑. อรณธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. อรณธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. อรณธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อรณธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๖๕] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุทุกนสรณทุกเหตุทุกสรณทุกะ จบ

นสเหตุกทุกนเหตุทุกสเหตุกทุกเหตุทุกะ

(๒. สเหตุกทุกะ ๑. เหตุทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

เหตุบท

[๑๓๖๖] ๑. เหตุธรรม ที่เป็นสเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. เหตุธรรม ที่เป็นสเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. เหตุธรรม ที่เป็นสเหตุกธรรม อาศัยธรรม

ที่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม และธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๖๗] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุบท

[๑๓๖๘] ๑. นเหตุธรรม ที่เป็นสเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.

๔. นเหตุธรรม ที่เป็นอเหตุกธรรม อาศัยธรรม

ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๖๙] ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

นสเหตุกทุกนเหตุทุกสเหตุกทุกเหตุทุกะ จบ

นเหตุสัมปยุตตทุกนเหตุทุกเหตุสัมปยุตตทุกเหตุทุกะ

(๓. เหตุสัมปยุตตทุกะ ๑. เหตุทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

เหตุบท

[๑๓๗๐] ๑. เหตุธรรม ที่เป็นเหตุสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

เหมือนกับสเหตุกทุกะ.

นเหตุสัมปยุตตทุกนเหตุทุกเหตุสัมปยุตตทุกเหตุทุกะ จบ

นเหตุสเหตุกทุกนเหตุทุกเหตุสเหตุกทุกเหตุทุกะ

(๔. เหตุสเหตุกทุกะ ๑. เหตุทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

เหตุบท

[๑๓๗๑] ๑. เหตุธรรม ที่เป็นเหตุและสเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่ไม่ใช่เหตุธรรมและไม่ใช่อเหตุกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๗๒] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

นเหตุบท

[๑๓๗๓] ๑. นเหตุธรรม ที่เป็นสเหตุกธรรม และไม่ใช่เหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรมและไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๗๔] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

นเหตุสเหตุกทุกนเหตุทุกเหตุสเหตุกทุกเหตุทุกะ จบ

นเหตุเหตุสัมปยุตตทุกนเหตุทุกะ

เหตุเหตุสัมปยุตตทุกเหตุทุกะ

(๕. เหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ ๑. เหตุทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

เหตุบท

[๑๓๗๕] ๑. เหตุธรรม ที่เป็นเหตุธรรมและเหตุสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๗๖] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

นเหตุบท

[๑๓๗๗] ๑. นเหตุธรรม ที่เป็นเหตุสัมปยุตตธรรม และไม่ใช่เหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรมและไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๗๘] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

ทุกะสุดท้าย (นเหตุสเหตุกทุกะที่ ๖) แสดงไม่ได้.

นเหตุเหตุสัมปยุตตทุกนเหตุทุกเหตุเหตุสัมปยุตตทุกเหตุทุกะ จบ

นสัปปัจจยทุกนเหตุทุกสัปปัจจยทุกเหตุทุกะ

(๗. สัปปัจจยทุกะ ๑. เหตุทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

เหตุบท

[๑๓๗๙] ๑. เหตุธรรม ที่เป็นสัปปัจจยธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๘๐] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

นเหตุบท

[๑๓๘๑] ๑. นเหตุธรรม ที่เป็นสัปปัจจยธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๘๒] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

สังขตทุกะที่ ๘ ก็เหมือนกับสัปปัจจยทุกะที่ ๗.

นสัปปัจจยทุกนเหตุทุกสัปปัจจยทุกเหตุทุกะ จบ

นสนิทัสสนทุกนเหตุทุกสนิทัสสนทุกเหตุทุกะ

(๙. สนิทัสสนทุกะ ๑. เหตุทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

เหตุบท

[๑๓๘๓] ๑. เหตุธรรม ที่เป็นอนิทัสสนธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๘๔] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

นเหตุบท

[๑๓๘๕] ๑. นเหตุธรรม ที่เป็นสนิทัสสนธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๘๖] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

สนิทัสสนทุกนเหตุทุกสนิทัสสนทุกเหตุทุกะ จบ

นสัปปฏิฆทุกนเหตุทุกสัปปฏิฆทุกเหตุทุกะ

(๑๐. สัปปฏิฆทุกะ ๑. เหตุทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

เหตุบท

[๑๓๘๗] ๑. เหตุธรรม ที่เป็นอัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๘๘] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

นเหตุบท

[๑๓๘๙] ๑. นเหตุธธรรม ที่เป็นสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๙๐] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นสัปปฏิฆทุกนเหตุทุกสัปปฏิฆทุกเหตุทุกะ จบ

นรูปีทุกนเหตุทุกรูปีทุกเหตุทุกะ

(๑๑. รูปีทุกะ ๑. เหตุทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

เหตุบท

[๑๓๙๑] ๑. เหตุธรรม ที่เป็นอรูปีธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่ไม่ใช่รูปีธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. นเหตุธรรม ที่เป็นอรูปีธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่รูปีธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

โดยนัยแห่งการนับ มี ๓ วาระ.

นรูปีทุกเหตุทุกรูปีทุกเหตุทุกะ จบ

นโลกิยทุกกนเหตุทุกโลกิยทุกเหตุทุกะ

(๑๒. โลกิยทุกะ ๑. เหตุทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

เหตุบท

[๑๓๙๒] ๑. เหตุธรรม ที่เป็นโลกุตตรธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่ไม่ใช่โลกิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี๑ วาระ.

๒. เหตุธรรม ที่เป็นโลกิยธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่

เหตุธรรม ที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๙๓] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

นเหตุบท

[๑๓๙๔] ๑. นเหตุธรรม ที่เป็นโลกิยธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่โลกิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี๓ วาระ.

๔. นเหตุธรรม ที่เป็นโลกิยธรรม อาศัยธรรมที่

ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๙๕] ในเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ

นโลกิยทุกนเหตุทุกโลกิยทุกเหตุทุกะ จบ

นเกนจิวิญเญยยทุกนเหตุทุกะ

เกนจิวิญเญยยทุกเหตุทุกะ

(๑๓. เกนจิวิญเญยยทุกะ ๑. เหตุทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

เหตุบท

[๑๓๙๖] ๑. เหตุธรรม ที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๙๗] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

นเหตุบท

[๑๓๙๘] ๑. นเหตุธรรม ที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่เกนจินวิญเญยยธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๙๙] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

นเกนจิวิญเญยยทุกนเหตุทุกเกนจิวิญเญยยทุกเหตุทุกะ จบ

โนอาสวทุกนเหตุทุกอาสวทุกเหตุทุกะ

(๑๔. อาสวทุกะ ๑. เหตุทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

เหตุบท

[๑๔๐๐] ๑. เหตุธรรม ที่เป็นอาสวธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่ไม่ใช่อาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๔. เหตุธรรม ที่เป็นอาสวธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่อาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

๕. เหตุธรรม ที่เป็นอาสวธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่ไม่ใช่อาสวธรรม และธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่อาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๐๑] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ

นเหตุบท

[๑๔๐๒] ๑. นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อาสวธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อาสวธรรม อาศัยธรรม

ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่อาสวธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๓. นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อาสวธรรม อาศัยธรรม

ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อาสวธรรม และธรรมที่ไม่ใช่นเหตุ-ธรรม ที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่อาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยรวมมี ๕ วาระ.

โนอาสวทุกนเหตุทุกอาสวทุกเหตุทุกะ จบ

นสารัมมณทุกนเหตุทุกสารัมมณทุกเหตุทุกะ

(๕๕. สารัมมณทุกะ ๑. เหตุทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

เหตุบท

[๑๔๐๓] ๑. เหตุธรรม ที่เป็นสารัมมณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๐๔] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นเหตุบท

[๑๔๐๕] ๑. นเหตุธรรม ที่เป็นสารัมมณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อนารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๐๖] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นสารัมมณทุกนเหตุทุกสารัมมณทุกเหตุทุกะ จบ

นสรณทุกนเหตุทุกสรณทุกเหตุทุกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๑. เหตุทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

เหตุบท

[๑๔๐๗] ๑. เหตุธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. เหตุธรรม ที่เป็นสรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๐๘] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

นเหตุบท

[๑๔๐๙] ๑. นเหตุธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. นเหตุธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. นเหตุธรรม ที่เป็นสรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๔. นเหตุธรรม ที่เป็นสรณธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๑๐] ในเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ

นสรณทุกนเหตุทุกสรณทุกเหตุทุกะ จบ

นสรณทุกนสเหตุกทุกสรณทุกสเหตุกทุกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๒. สเหตุกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

สเหตุกบท

[๑๔๑๑] ๑. สเหตุกธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. สเหตุกธรรม ที่เป็นสรณธรรม อาศัยธรรม

ที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๑๒] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

อเหตุกบท

[๑๔๑๓] ๑. อเหตุกธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. อเหตุกธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรม

ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๑๔] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

นสรณทุกนสเหตุกทุกสรณทุกสเหตุกทุกะ จบ

นสรณทุกนเหตุสัมปยุตตทุกะ

สรณทุกเหตุสัมปยุตตทุกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๓. เหตุสัมปยุตตทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

เหตุสัมปยุตตบท

[๑๔๑๕] ๑. เหตุสัมปยุตตธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. เหตุสัมปยุตตธรรม ที่เป็นสรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๑๖] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

เหตุวิปปยุตตบท

[๑๔๑๗] ๑. เหตุวิปปยุตตธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. เหตุวิปปยุตตธรรม ที่เป็นสรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๑๘] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

นสรณทุกนเหตุสัมปยุตตทุกสรณทุกเหตุสัมปยุตตทุกะ จบ

นสรณทุกนเหตุสเหตุกทุกสรณทุกเหตุสเหตุกทุกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๔. เหตุสเหตุกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

เหตุสเหตุกบท

[๑๔๑๙] ๑. เหตุสเหตุกธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

๒. เหตุสเหตุกธรรม ที่เป็นสรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๒๐] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

สเหตุกนเหตุบท

[๑๔๒๑] ๑. ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรมที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุ-ธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่เป็นสรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุ-ธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๒๒] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

๕. เหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ

ฯลฯ

นสรณทุกนเหตุสเหตุกทุกสรณทุกเหตุสเหตุกทุกะ จบ

นสรณทุกนเหตุนสเหตุกทุกสรณทุกนเหตุสเหตุกทุกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๖. นเหตุสเหตุกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

นเหตุสเหตุกบท

[๑๔๒๓] ๑. นเหตุสเหตุกธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๒๔] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

นเหตุอเหตุกบท

[๑๔๒๕] ๑. นเหตุอเหตุกธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

๒. นเหตุอเหตุกธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๒๖] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

นสรณทุกนเหตุนสเหตุกทุกสรณทุกนเหตุสเหตุกทุกะ จบ

นสรณทุกนสัปปัจจยทุกสรณทุกสัปปัจจยทุกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๗. สัปปัจจยทุกะ)

ปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. อารัมมณปัจจัย

สัปปัจจยบท

[๑๔๒๗] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สัปปัจจยธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรมเป็นปัจจัยแก่สัปปัจจยธรรม ที่เป็นอรณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ

นสรณทุกสัปปัจจยทุกสรณทุกสัปปัจจยทุกะ จบ

นสรณทุกนสังขตทุกสรณทุกสังขตทุกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๘. สังขตทุกะ)

ปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. อารัมมณปัจจัย

สังขตบท

[๑๔๒๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สังขตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม ฯลฯ

นสรณทุกนสังขตทุกสรณทุกสังขตทุกะ จบ

นสรณทุกนสนิทัสสนทุกสรณทุกสนิทัสสนทุกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๙. สนิทัสสนทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

สนิทัสสนบท

[๑๔๒๙] ๑. สนิทัสสนธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๓๐] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

ปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. อารัมมณปัจจัย

อนิทัสสบท

๑. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม

เป็นปัจจัยแก่อนิทัสสนธรรม ที่เป็นสรณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๒. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม

เป็นปัจจัยแก่อนิทัสสนธรรม ที่เป็นอรณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ

นสรณทุกนสนิทัสสนทุกสรณทุกสนิทัสสนทุกะ จบ

นสรณทุกนสัปปฏิฆทุกสรณทุกสัปปฏิฆทุกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๑๐. สัปปฏิฆทุกะ)

ปัจจยวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

สัปปฏิฆบท

[๑๔๓๑] ๑. สัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๓๒] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นสรณทุกนสัปปฏิฆทุกสรณทุกสัปปฏิฆทุกะ จบ

นสรณทุกนรูปีทุกสรณทุกรูปีทุกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๑๑. รูปีทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

รูปีบท

[๑๔๓๓] ๑. รูปีธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. รูปีธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่

รูปีธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๓๔] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

ปัจจยวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อรูปีบท

[๑๔๓๕] ๑. อรูปีธรรม ที่เป็นสรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรูปีธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. อรูปีธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อรูปีธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๓๖] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

นสรณทุกนรูปีทุกสรณทุกรูปีทุกะ จบ

นสรณทุกนโลกิยทุกสรณทุกโลกิยทุกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๑๒. โลกิยทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

โลกิยบท

[๑๔๓๗] ๑. โลกิยธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่โลกิยธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๓๘] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

ปัจจยวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

โลกุตตรบท

[๑๔๓๙] ๑. โลกุตตรธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๔๐] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

นสรณทุกนโลกิยทุกสรณทุกโลกิยทุกะ จบ

นสรณทุกนเกนจิตวิญเญยยทุกะ

สรณทุกเกนจิวิญเญยยทุกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๑๓. เกนจิวิญเญยยทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

เกนจิวิญเญยยบท

[๑๔๔๑] ๑. เกนจิวิญเญยยธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๔๒] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ

เกนจินวิญเญยยบท

[๑๔๔๓] ๑. เกนจินวิญเญยยธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เกนจินวิญเญยยธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๔๔] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ

นสรณทุกนเกนจิวิญเญยยทุกสรณทุกเกนจิวิญเญยยทุกะ จบ

นสรณทุกนอาสวโคจฉกทุกสรณทุกอาสวโคจฉกทุกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๑๔. ๑๙. อาสวโคจฉกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อาสวบท

[๑๔๔๕] ๑. อาสวธรรม ที่เป็นสรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

นสรณทุกนอาสวโคจฉกทุกสรณทุกอาสวโคจฉกทุกะ จบ

นสรณทุกนสัญโญชนโคจฉกทุกะ

สรณทุกสัญโญชนโคจฉกทุกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๒๐.-๒๕. สัญโญชนโคจฉกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

สัญโญชนบท

[๑๔๔๖] ๑. สัญโญชนธรรม ที่เป็นสรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๔๗] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

นสรณทุกนสัญโญชนโคจแกทุกสรณทุกสัญโญชนโคจฉกทุกะ จบ

นสรณทุกนคันถโคจฉกทุกสรณทุกคันถโคจฉกทุกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๒๖.-๓๑. คันถโคจฉกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

คันถบท

[๑๔๔๘] ๑. คันถธรรม ที่เป็นสรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่คันถธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๔๙] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

นสรณทุกนคันถโคจฉกทุกสรณทุกคันถโคจฉกทุกะ จบ

นสรณทุกนโอฆโคจฉกทุกสรณทุกโอฆโคจฉกทุกะ(๑๐๐. สรณทุกะ ๓๒.-๓๗. โคฆโคจฉกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

โอฆบท

[๑๔๕๐] ๑. โอฆธรรม ที่เป็นสรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่โอฆธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๕๑] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

นสรณทุกนโอฆโคจฉกทุกสรณทุกโอฆโคจฉกทุกะ จบ

นสรณทุกนโยคโคจฉกทุกสรณทุกโยคโคจฉกทุกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๓๘.-๔๓. โยคโคจฉกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

โยคบท

[๑๔๕๒] ๑. โยคธรรม ที่เป็นสรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่โยคธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๕๓] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

นสรณทุกนโยคโคจฉกทุกสรณทุกโยคโคจฉกทุกะ จบ

นสรณทุกนนีวรณโคจฉกทุกะ

สรณทุกนีวรณโคจฉกทุกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๔๔.-๕๙. นีวรณโคจฉกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

นีวรณบท

[๑๔๕๔] ๑. นีวรณธรรม ที่เป็นสรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่นีวรณธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๕๕] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

นสรณทุกนนิวรณโคจฉกทุกสรณทุกนีวรณโคจฉกทุกะ จบ

นสรณทุกนปรามาสโคจฉกทุกะ

สรณทุกปรามาสโคจฉกทุกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๕๐-๕๔. ปรามาสโคจฉกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

ปรามาสบท

[๑๔๕๖] ๑. ปรามาสธรรม ที่เป็นสรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๕๗] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

นสรณทุกนปรามาสโคจฉกทุกสรณทุกปรามาสโคจฉกทุกะ จบ

นสรณทุกนสารัมมณทุกสรณทุกสารัมมณทุกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๕๕. สารัมมณทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

เหตุปัจจัย

สารัมมณบท

[๑๔๕๘] ๑. สารัมมณธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ

อนารัมมณบท

[๑๔๕๙] ๑. อนารัมมณธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. อนารัมมณธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๖๐] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

นสรณทุกนสารัมมณทุกสรณทุกสารัมมณทุกะ จบ

นสรณทุกจิตตทุกสรณทุกจิตตทุกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๕๖. จิตตทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

จิตตบท

[๑๔๖๑] ๑. จิตตธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. จิตตธรรม ที่เป็นสรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๖๒] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

นสรณทุกนจิตตทุกสรณทุกจิตตทุกะ จบ

นสรณทุกนเจตสิกทุกสรณทุกเจตสิกทุกะ

(๑๑๐. สรณทุกะ ๕๗. เจตสิกทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

เจตสิกบท

[๑๔๖๓] ๑. เจตสิกธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. เจตสิกธรรม ที่เป็นสรณธรรม อาศัยธรรม

ที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๖๔] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

นสรณทุกนเจตสิกทุกสรณทุกเจตสิกทุกะ จบ

นสรณทุกนจิตตสัมปยุตตทุกะ

สรณทุกจิตตสัมปยุตตทุกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๕๘. จิตตสัมปยุตตทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

จิตตสัมปยุตตบท

[๑๔๖๕] ๑. จิตตสัมปยุตตธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. จิตตสัมปยุตตธรรม ที่เป็นสรณธรรม อาศัย

ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ

นสรณทุกนจิตตสัมปยุตตทุกสรณทุกจิตตสัมปยุตตทุกะ จบ

นสรณทุกนจิตตสังสัฏฐทุกสรณทุกจิตตสังสัฏฐทุกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๕๙. จิตตสังสัฏฐทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

จิตตสังสัฏฐบท

[๑๔๖๖] ๑. จิตตสังสัฏฐธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. จิตตสังสัฏฐธรรม ที่เป็นสรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๖๗] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

นสรณทุกนจิตตสังสัฏฐทุกสรณทุกจิตตสังสัฏฐทุกะ จบ

นสรณทุกนทัสสเนนปหาตัพพทุกะ

สรณทุกทัสสเนนปหาตัพพทุกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๘๓. ทัสสเนนปหาตัพพทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

ทัสสเนนปหาตัพพบท

[๑๔๖๘] ๑. ทัสสเนนปหาตัพพธรรม ที่เป็นสรณธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๖๙] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

ทัสสเนนปหาตัพพบท

[๑๔๗๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพ-ธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๗๑] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

นสรณทุกนทัสสเนนปหาตัพพทุกสรณทุกทัสสเนนปหาตัพพทุกะ จบ

นสรณทุกนสอุตตรทุกสรณทุกสอุตตรทุกะ

(๑๐๐. สรณทุกะ ๙๙. อุตตรทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

สอุตตรบท

[๑๔๗๒] ๑. สอุตตรธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สอุตตรธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๗๓] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

สหชาตวาระก็ดี ปัจจยวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี สังสัฏฐวาระก็ดีสัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.

ปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

สอุตตรบท

[๑๔๗๔] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สอุตตรธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรมเป็นปัจจัยแก่สอุตตรธรรม ที่เป็นอรณธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

๒. อารัมมณปัจจัย

[๑๔๗๕] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สอุตตรธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรมเป็นปัจจัยแก่สอุตตรธรรม ที่เป็นอรณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย มี ๑ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๗๖] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระในอธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

ปัจจนียนัย

การยกปัจจัยในปัจจนียะ

[๑๔๗๗] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สอุตตรธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรมเป็นปัจจัยแก่สอุตตรธรรม ที่เป็นอรณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำ-นาจของอุปนิสสยปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของปัจฉาชาตปัจจัย.

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๔๗๘] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ

ฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๑๔๗๙] เพราะเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ . . . ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๑๔๘๐] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ... ฯลฯ

ปัญหาวาระในกุสลติกะ ฉันใด พึงให้พิสดาร ฉันนั้น.

ปัจจยวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อนุตตรบท

[๑๔๘๑] ๑. อนุตตรธรรม ที่เป็นอรณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๘๒] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

ปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. อนันตรปัจจัย

อนุตตรบท

[๑๔๘๓] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม

เป็นปัจจัยแก่อนุตตรธรรมที่เป็นอรณธรรม ด้วยอำนาจของอนันตร-ปัจจัย ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๘๔] ในอนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ ในสมันนตรปัจจัย มี ๑ วาระในอุปนิสสยปัจจัย มี ๒ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในอาเสวนปัจจัยมี ๑ วาระ ในวิปปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๑ วาระ ในนัตถิ-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

ปัจจนียนัย

การยกปัจจัยในปัจจนียะ

[๑๔๘๕] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม ที่ไม่ใช่สรณธรรม

เป็นปัจจัยแก่อนุตตรธรรม ที่เป็นอรณธรรม ด้วยอำนาจของอุป-นิสสยปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของปุเรชาตปัจจัย.

๒. ธรรมที่ไม่ใช่อนุตตรธรรม ที่ไม่ใช่อรณธรรม

เป็นปัจจัยแก่อนุตตรธรรม ที่เป็นอรณธรรม ด้วยอำนาจของอุป-นิสสยปัจจัย.

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๔๘๖] ในนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระในนอุปนิสสยปัจจัย มี ๑ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในโน-อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๔๘๗] เพราะอุปนิสสยปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ...ฯลฯ

[๑๔๘๘] เพราะนเหตุปัจจัย ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๒ วาระ... ในปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

ปัญหาวาระในกุสลติกะ ฉันใด พึงให้พิสดาร ฉันนั้น.

นสรณทุกนสอุตตรทุกสรณทุกสอุตตรทุกะ จบ

ปัจจนียานุโลมทุกทุกปัฏฐาน จบ

ปัจจนียานุโลมปัฏฐาน จบ

ปัฏฐาน ตั้งแต่อนุโลมทุกติกปัฏฐาน จนจบ มีประมาณ ๓๐ ภาณวาร

ปัฏฐานปกรณ์ จบบริบูรณ์

พระอภิธรรมปิฎก จบ

คำอนุโมทนา

อนึ่ง ขอเทพเจ้าทั้งปวงจงอนุโมทนา

บุญสมบัติ ที่ข้าพเจ้าทั้งหลายก่อสร้างแล้ว

ด้วยเหตุมีประมาณเท่านี้ เพื่อความสำเร็จ

แห่งสมบัติทั้งปวง

ขอสรรพสัตว์ผู้ถึงความทุกข์ จงเป็น

ผู้ไม่มีความทุกข์ ผู้ถึงภัย จงเป็นผู้ไม่มีภัย

ผู้ถึงความโศก จงเป็นผู้ไม่มีความโศก จง

บรรลุธรรมอันเกษม

พระพุทธเจ้าทั้งปวง และพระปัจเจก-

พุทธเจ้าทั้งหลาย ทรงบรรลุธรรมใดเป็น

กำลัง ข้าพเจ้าจะประกอบการรักษาธรรม

อันเป็นกำลังเหล่านั้นไว้ ด้วยเดชแห่งธรรม

โดยประการทั้งปวง.

อรรถกถาปัจจนียานุโลมปัฏฐาน

บัดนี้ เพื่อจะแสดงปัฏฐานที่ชื่อว่า ปัจจนียานุโลม เพราะเป็นทั้งปัจจนียะและอนุโลมแห่งธรรมทั้งหลาย ด้วยอำนาจการปฏิเสธปัจจัยธรรมในธรรมทั้งหลาย มีกุศลธรรมเป็นต้น (แต่) ไม่ปฏิเสธ ความเป็นอกุศลเป็นต้นแห่งปัจจยุปปันนธรรม พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงทรงเริ่มคำว่า นกุสลํธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา เป็นต้น.

บรรดาบทเหล่านั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงห้ามความที่กุศลเป็นปัจจัยด้วยคำว่า นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ทรงอนุญาตการเกิดขึ้นแห่งอกุศล ด้วยคำว่า อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ จริงอยู่ ที่ชื่อว่า นกุสลํ ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ก็ได้แก่อกุศลหรืออัพยากตะนั่นเอง. และ กุศล ชื่อว่า ทำ นกุศลคือ ธรรมที่ไม่ใช่กุศล นั้นให้เป็นสหชาตปัจจัยเกิดขึ้น ย่อมไม่มี เพราะฉะนั้นพระผู้มีพระภาคเจ้าจึงทรงแต่งคำวิสัชนาด้วยอำนาจอกุศลและอัพยากตะ. ในข้อนั้นผู้ศึกษาพึงทราบวิสัชนา อาศัย นกุศลธรรม อย่างนี้คือ ขันธ์ ๓ และรูปที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน อาศัยอกุศลขันธ์หนึ่งเกิดขึ้น.

ส่วนปัญหานี้ว่า อัพยากตธรรมย่อมเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ทรงวิสัชนาไว้เสร็จแล้วว่า ขันธ์ ๓ และรูปมีจิตเป็นสมุฏฐาน อาศัยขันธ์หนึ่งอันเป็นวิปากาพยากตะและกิริยาพยากตะเกิดขึ้น. ในปัญหาทั้งหมด ปัญหาที่ยังไม่ได้วิสัชนาย่อมมีวิสัชนาที่เหมาะสมแก่เนื้อความ และปัญหาที่มีวิสัชนาแล้วมีวิสัชนาอันมาแล้วในบาลีนั่นเอง ก็วิธีนับประเภทแห่งวาระ และนับปัจจัย

ในติกะและทุกะหนึ่ง ๆ ทั้งหมด ผู้ศึกษาพึงทราบตามแนวแห่งนัยอันข้าพเจ้ากล่าวไว้แล้วในหนหลัง.

ก็นัย ๖ ในธัมมปัจจนียานุโลมปัฏฐาน อันท่านแสดงไว้แล้วด้วยคาถาซึ่งพระอรรถกถาจารย์กล่าวไว้ในอรรถกถาว่า

นัย ๖ ในปัจจนียานุโลม คือ ติก-

ปัฏฐานอันประเสริฐ ทุกปัฏฐานอันสูงสุด

ทุกติกปัฏฐาน ติกทุกปัฏฐาน ติกติกปัฏฐาน

และทุกทุกปัฏฐาน ลึกซึ่งนัก ดังนี้.

เป็นอันข้าพเจ้าแสดงแล้วด้วยคำมีประมาณเท่านี้ ก็ในอธิการนี้ผู้ศึกษาพึงทราบปัจจนียานุโลมปัฏฐาน อันประดับด้วยนัย ๒๔ โดยปริยายหนึ่งคือ ในปัฏฐานหนึ่ง ๆ ว่าด้วยอำนาจแห่งปัจจัย มีอย่างละ ๔ นัย มีอนุโลมนัยเป็นต้นด้วยประการฉะนี้.

อรรถกถาปัจจนียานุโลมปัฏฐาน จบ

ปริโยสานวรรณนา

อรรถกถาท้ายปกรณ์

ในปัฏฐาน ๔ มีธัมมานุโลมปัฏฐานเป็นต้น มีนัย ๙๖ คือ ในปัฏฐานหนึ่ง ๆ มีอย่างละ ๔ นัย ด้วยประการฉะนี้ บรรดาปัฏฐานเหล่านั้นผู้ศึกษาพึงทราบ มหาปกรณ์ที่ชื่อว่าสมันตปัฏฐาน อันประกอบด้วยนัย ๒๔ นี้ด้วยอำนาจแห่งนัยทั้งหลาย มีติกทุกปัฏฐาน เป็นต้นนั่นเอง ในปัฏฐานหนึ่งอย่างละ ๖ นัย โดยไม่ต้องรวมเอานัยแห่งปัจจัยเข้าด้วย.

ส่วนอาจารย์บางพวกตั้งมาติกาแห่งอารมณ์ โดยนัยว่า กุสลารมฺมโณธมฺโม อกุสลารมฺมโณ ธมฺโม เป็นต้นแล้ว แสดงอารัมมณปัฏฐานโดยนัยเป็นต้นว่า ธรรมที่มีกุศลเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่มีกุศลเป็นอารมณ์ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัยดังนี้แล้ว ยกปัฏฐานชื่อว่า ผัสสปัฎฐาน ขึ้นแสดงด้วยอำนาจแห่งผัสสะเป็นต้นอีก แต่ข้อนั้นไม่ปรากฏทั้งในบาลีและอรรถกถา เพราะฉะนั้นข้าพเจ้าจึงไม่วิจารณ์ไว้ในที่นี้ ก็ในอรรถกถานี้ ผู้ศึกษาพึงทราบว่าข้าพเจ้าอธิบายเฉพาะบาลีที่ยกขึ้นสู่สังคีติแล้วเท่านั้น.

ก็ด้วยกุศลเจตนามีประมาณเท่านี้

ของข้าพเจ้า หมู่สัตว์ทั้งหลายเหล่านั้น ผู้

สร้างกุศลเป็นต้น ลุ่มหลงแล้วในปัจจยา

การใด ย่อมไม่ล่วงเลยสงสารอันแออัดไป

ด้วยความทุกข์เป็นอเนกประการ พระศาสดา

ผู้เป็นครูแห่งโลก ฉลาดในการจำแนกปัจจัยทรงอาศัยปัจจยาการนั้นอันละเอียดลึกซึ้ง

ยิ่งนัก เป็นภูมิเป็นที่แล่นไปแห่งพุทธญาณ

อันต่างโดยธรรมมีกุศลเป็นต้น ทรงตั้ง

พระทัยแน่วแน่ ประกาศพระอภิธรรมปกรณ์ที่ ๗ ชื่อว่า ปัฏฐานใด ให้พิสดารด้วยนัย

ทั้งหลาย อันกุลบุตรพึงเข้าถึงด้วยญาณวิถี

ต่าง ๆ ข้าพเจ้าไม่ละแล้วซึ่งวาทะแห่ง

อาจารย์ทั้งหลาย ชาวสีหลผู้เป็นวิภัชวาที

ได้เริ่มไว้ดีแล้วด้วยศรัทธา ซึ่งอรรถกถา

แห่งปัฏฐานนั้น โดยปราศจากอันตราย ใน

เมื่อโลกกำลังมีอันตรายมากมาย อรรถกถา

นี้ประกาศอรรถแห่งปัฏฐานปกรณ์อัน

ประเสริฐทั้งสิ้น จบลงด้วยญาณวาร ๑๔ ภาณ-

วารถ้วนในวันนี้ ฉันใด ขอความดำริอันดี

งานทั้งปวงของชนเป็นอันมาก จงถึงความ

สำเร็จเร็วพลัน ฉันนั้น.

อรรถกถาแห่งพระอภิธรรม ๗ ปกรณ์

แม้ทั้งสิ้น อันพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เป็นที่พึ่ง

แห่งสัตว์โลก เป็นเทพยิ่งกว่าเทพ ได้ทรง

แสดงแล้วที่เทวบุรีในเทวโลก จบแล้วด้วย

คำมีประมาณเท่านี้.

ข้าพเจ้าแต่งอรรถกถานั้นให้จบลง

เพื่อให้พระธรรมดำรงอยู่ยั่งยืนนาน ให้ถึง

แล้วซึ่งกุศลอันใด ด้วยอานุภาพแห่งกุศล

นั้น ขอสัตว์ผู้มีปราณทั้งปวงจงรู้ธรรมอัน

นำมาซึ่งความสุข แห่งพระสัมพุทธเจ้า

ผู้เป็นพระสัทธรรมราชาแล้ว จงบรรลุซึ่ง

พระนิพพาน อันไม่มีความโศกความ

คับแค้นใจ เป็นความสุขที่สูงสุด ด้วยการ

ปฏิบัติสะดวกหมดจด

ขอพระสัทธรรมจงตั้งอยู่สิ้นกาลนาน

ขอสัตว์ทั้งหลายทั้งปวงจงเป็นผู้เคารพใน

ธรรม ขอฝนจงตกต้องตามฤดูกาล พระ-

ราชาผู้ดีงามแต่เก่าก่อน ได้รักษาปวงชน

โดยธรรมฉันใด ขอพระราชาพระองค์นี้

จงรักษาปวงชนนี้โดยธรรม เหมือนโอรส

ของพระองค์ฉันนั้น แล.

อรรถกถาแห่งปกรณ์ ชื่อว่า มหาปัฏฐาน จบบริบูรณ์

พระเถระผู้มีนามอันครูทั้งหลายถือเอา

แล้วว่า พุทธโฆสะ ผู้มีความรู้หมดจด ไพบูลย์ประดับ

ด้วยศรัทธา ความรู้ และความเพียร อันหมดจดอย่าง

ยิ่ง ผู้รุ่งเรืองด้วยธรรมเป็นเหตุเกิดแห่งความดี มีศีล

อาจาระ ความซื่อตรง และความอ่อนโยนเป็นต้น

สามารถหยั่งลงสู่ชัฏ คือลัทธิของตนและลัทธิของผู้อื่น

ประกอบด้วยความเฉียบแหลมด้วยปัญญา มีความรู้ไม่

ติดขัดในสัตถุศาสน์ ต่างโดยปริยัติ คือปิฎกสาม

พร้อมทั้งอรรถกถา เป็นนักไวยากรณ์ใหญ่ ประกอบ

ด้วยความงามแห่งถ้อยคำ ทั้งอ่อนหวานและกว้างขวาง

เปล่งออกได้คล่อง ก่อให้เกิดกรณสมบัติ มีวาทะ

ประเสริฐถูกต้อง คนอื่นเข้าใจง่าย เป็นกวีใหญ่ แวด

ล้อมด้วยปฏิสัมภิทาอันแตกฉาน เป็นผู้ประดับวงศ์แห่ง

พระเถระผู้อยู่ในมหาวิหารทั้งหลาย ผู้ซึ่งเป็นประทีป

แห่งเถรวงศ์ มีความรู้อันตั้งมั่นดีแล้วในอุตริมนุษย-

ธรรม อันประดับด้วยคุณต่างโดยคุณมีอภิญญา ๖ เป็น

ต้น แวดล้อมด้วยปฏิสัมภิทาเป็นต้น ได้แต่งอรรถกถา

อภิธรรมปิฎกแม้ทั้งสิ้นนี้ จบแล้ว.

ขออรรถกถานี้ จงดำรงอยู่ในโลก

แสดงนัยแก่กุลบุตรทั้งหลาย ผู้แสวงหา

ธรรมเป็นเครื่องไถ่ถอนจากโลก ตราบเท่า

ที่พระนามว่า "พุทโธ" ของพระโลกเชษฐ์

แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ มีพระทัยอัน

หมดจด คงที่ ยังเป็นไปอยู่ในโลก.

อรรถกถาท้ายปกรณ์ จบ

อรรถกถาปัญจปกรณ์ มีธาตุกถาเป็น ชื่อปรมัตถทีปนี จบบริบูรณ์