๒. เขมสูตร เล่ม ๑๕

เอกมนฺตํ ฐิโต โข เขโม เทวปุตฺโต ภควโต สนฺติเก อิมา คาถาโย อภาสิ

จรนฺติ พาลา ทุมฺเมธา อมิตฺเตเนว อตฺตนา

กโรนฺติ ๑ ปาปกํ กมฺมํ ยํ โหติ กฏุกปฺผลํ

น ตํ กมฺมํ กตํ สาธุ ยํ กตฺวา อนุตปฺปติ

ยสฺส อสฺสุมุโข โรทํ วิปากํ ปฏิเสวติ

ตญฺจ กมฺมํ กตํ สาธุ ยํ กตฺวา นานุตปฺปติ

ยสฺส ปติโต ๒ สุมโน วิปากํ ปฏิเสวติ

ปฏิกจฺเจว ๓ ตํ กยิรา ยํ ชญฺญา หิตมตฺตโน

น สากฏิกจินฺตาย มนฺตาธีโร ปรกฺกโม ๔

ยถา สากฏิโก ปสตฺถํ ๕ สมํ หิตฺวา มหาปถํ

วิสมํ มคฺคมารุยฺห อกฺขจฺฉินฺโนว ฌายติ

เอวํ ธมฺมา อปกฺกมฺม อธมฺมมนุวตฺติย

มนฺโท มจฺจุมุขํ ปตฺโต อกฺขจฺฉินฺโนว ฌายตีติ ฯ

๑ ม. ยุ. กโรนฺตา ฯ ๒ ม. ยุ. ปีติโต ฯ ๓ สี. ปฏิคจฺเจว ฯ ๔ ม. ยุ.

ปรกฺกเม ฯ ๕ โป. สตฺถํ ฯ ม. มฏฺฐํ ฯ ยุ. ปนฺถํ ฯ

เขมเทพบุตร ครั้นยืนอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้วได้กล่าวคาถาเหล่านี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคว่า

คนพาลผู้มีปัญญาทราม ย่อมประพฤติกับตนเองดังศัตรู ย่อมทำกรรมลามกอันอำนวยผลเผ็ดร้อน บุคคลทำกรรมใดแล้ว ย่อมเดือดร้อนภายหลัง มีหน้านองด้วยน้ำตาร้องไห้อยู่ เสวยผลแห่งกรรมใด กรรมนั้นทำแล้วไม่ดีเลย บุคคลทำกรรมใดแล้ว ไม่เดือดร้อนในภายหลัง มีหัวใจแช่มชื่นเบิกบานเสวยผลแห่งกรรมใด กรรมนั้นทำแล้วเป็นการดีบุคคลรู้กรรมใดว่าเป็นประโยชน์แก่ตน ควรรีบลงมือกระทำกรรมนั้นทีเดียว อย่าพยายามเป็นนักปราชญ์เจ้าความคิด ด้วยความคิดอย่างพ่อค้าเกวียน พ่อค้าเกวียนละหนทางสายใหญ่ที่เรียบร้อยสม่ำเสมอเสีย แวะไปสู่ทางที่ขรุขระ เพลาก็หักสะบั้นซบเซา ฉันใดบุคคลละทิ้งธรรมหันไปประพฤติตามอธรรม ก็ฉันนั้น เป็นคนเขลาเบาปัญญา ดำเนินไปสู่ทางมฤตยูซบเซาอยู่ เหมือนพ่อค้าเกวียนมีเพลาเกวียนหักแล้ว

ฉะนั้น ฯ