๒. เขมสูตร เล่ม ๑๕

เอกมนฺตํ ฐิโต โข เขโม เทวปุตฺโต ภควโต สนฺติเก อิมา คาถาโย อภาสิ:-

จรนฺติ พาลา ทุมฺเมธา อมิตฺเตเนว อตฺตนา

กโรนฺตา ปาปกํ กมฺมํ ยํ โหติ กฏุกปฺผลํ.

น ตํ กมฺมํ กตํ สาธุ ยํ กตฺวา อนุตปฺปติ

ยสฺส อสฺสุมุโข โรทํ วิปากํ ปฏิเสวติ.

ตญฺจ กมฺมํ กตํ สาธุ ยํ กตฺวา นานุตปฺปติ

ยสฺส ปตีโต สุมโน วิปากํ ปฏิเสวติ.

ปฏิกจฺเจว (๑) ตํ กยิรา ยํ ชญฺญา หิตมตฺตโน

น สากฏิกจินฺตาย มนฺตา ธีโร ปรกฺกเม.

ยถา สากฏิโก มฏฺฐํ (๒) สมํ หิตฺวา มหาปถํ

วิสมํ มคฺคมารุยฺห อกฺขจฺฉินฺโนว ฌายติ.

เอวํ ธมฺมา อปกฺกมฺม อธมฺมมนุวตฺติย

มนฺโท มจฺจุมุขํ ปตฺโต อกฺขจฺฉินฺโนว ฌายตีติ.

เขมเทพบุตรยืนอยู่ ณ ที่สมควรแล้ว ได้กล่าวคาถาเหล่านี้ในสำนัก ของพระผู้มีพระภาคว่าคนพาลผู้มีปัญญาทรามประพฤติตนเป็นเหมือนศัตรู

ย่อมทำกรรมอันลามกซึ่งให้ผลเผ็ดร้อน

บุคคลทำกรรมใดแล้วย่อมเดือดร้อนในภายหลัง

และมีหน้านองด้วยน้ำตา ร้องไห้อยู่ ได้รับผลกรรมใด

กรรมที่ทำแล้วนั้นเป็นกรรมไม่ดี

บุคคลทำกรรมใดแล้วไม่เดือดร้อนในภายหลัง

มีจิตใจแช่มชื่นเบิกบานได้รับผลกรรมใด

กรรมที่ทำแล้วนั้นเป็นกรรมดี

บุคคลรู้ว่ากรรมใดเป็นประโยชน์แก่ตน

ควรรีบลงมือกระทำกรรมนั้นทันที

อย่าพยายามเป็นนักปราชญ์เจ้าความคิด

ด้วยความคิดอย่างพ่อค้าเกวียนเลย

พ่อค้าเกวียนเลี่ยงหนทางสายใหญ่ที่ไม่ขรุขระ

ใช้หนทางที่ขรุขระ จนเพลาเกวียนหัก ซบเซาอยู่ ฉันใด

บุคคลหลีกจากธรรม ประพฤติตามอธรรม ก็ฉันนั้น

เป็นคนเขลา ดำเนินไปสู่ทางแห่งความตาย ซบเซาอยู่

เหมือนพ่อค้าเกวียนมีเพลาเกวียนหักแล้ว ฉะนั้น

เขมสูตรที่ ๒ จบ