๑. นันทนสูตร เล่ม ๑๕

๒. นันทนวรรค

หมวดว่าด้วยสวนนันทวัน

๑. นันทนสูตร

ว่าด้วยสวนนันทนวัน

{๒๓} [๑๑] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย” ภิกษุเหล่านั้นทูลรับพระดำรัส พระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว{๒๔} พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว เทวดาชั้นดาวดึงส์องค์หนึ่งมีนางเทพอัปสรห้อมล้อม เอิบอิ่ม เพียบพร้อม ถูกปรนเปรอด้วยกามคุณ ๕ อันเป็นทิพย์อยู่ในสวนนันทนวัน ได้กล่าวคาถานี้ในเวลานั้นว่า

เทพเหล่าใดไม่เคยเห็นสวนนันทนวันอันเป็นสถานที่อยู่ของพวกนรเทพผู้มียศ ๓๐ องค์ เทพเหล่านั้นชื่อว่ายังไม่ทราบถึงความสุข

{๒๕} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อเทวดาองค์หนึ่งกล่าวอย่างนี้แล้ว เทวดาอีกองค์หนึ่งได้กล่าวย้อนกะเทวดาองค์นั้นด้วยคาถาว่า

ดูก่อนท่านเทวดาผู้ขลาดเขลา ดูเหมือนท่านจะยังไม่รู้ถึงถ้อยคำของพระอรหันต์ทั้งหลายว่า ‘สังขารทั้งหลายทั้งปวงเป็นของไม่เที่ยง มีความเกิดขึ้นและความเสื่อมสิ้นไปเป็นธรรมดา เกิดขึ้นแล้วก็ดับไป ความสงบระงับไปแห่งสังขารเหล่านั้น เป็นความสุข‘ ดังนี้เลย

๒. นันทติสูตร

ว่าด้วยบุคคลผู้เพลิดเพลิน

{๒๖} [๑๒] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

เทวดาผู้ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งนั้นแลได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

คนมีโคย่อมเพลิดเพลินเพราะโคทั้งหลาย เหมือนคนมีบุตรย่อมเพลิดเพลินเพราะบุตรทั้งหลาย นรชนย่อมมีความเพลิดเพลินเพราะอุปธิทั้งหลาย แต่คนที่ไร้อุปธิกิเลสหาเพลิดเพลินไม่{๒๗} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

คนมีโคย่อมเศร้าโศกเพราะโคทั้งหลาย เหมือนคนมีบุตรย่อมเศร้าโศกเพราะบุตรทั้งหลาย นรชนย่อมมีความเศร้าโศกเพราะอุปธิทั้งหลาย แต่คนที่ไร้อุปธิกิเลสหาเศร้าโศกไม่

๓. นัตถิปุตตสมสูตร

ว่าด้วยไม่มีความรักใดเสมอด้วยความรักบุตร

{๒๘} [๑๓] เรื่องเกิดขึ้นในพระนครสาวัตถี

เทวดาผู้ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งนั้นแลได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า