๖. โคปาลวิมาน เล่ม ๒๖

๖ ทิสฺวาน เทวํ ปฏิปุจฺฉิ ภิกฺขุ

อุจฺเจ วิมานมฺหิ จิรฏฺฐิติเก

อามุตฺตหตฺถาภรโณ ยสสฺสี [๒]

ทิพฺเพ วิมานมฺหิ ยถาปิ จนฺทิมา

ทิพฺพา จ วีณา ปวทนฺติ วคฺคู

อฏฺฐฏฺฐกา สิกฺขิตา สาธุรูปา

ทิพฺพา จ กญฺญา ติทสจรา ๓ อุฬารา

นจฺจนฺติ คายนฺติ ปโมทยนฺติ

เทวิทฺธิปตฺโตสิ มหานุภาโว

มนุสฺสภูโต กิมกาสิ ปุญฺญํ

เกนาสิ เอวญฺชลิตานุภาโว

วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตีติ ฯ

โส เทวปุตฺโต อตฺตมโน โมคฺคลฺลาเนน ปุจฺฉิโต

... เป ... ยสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ

อหํ มนุสฺเสสุ มนุสฺสภูโต

สงฺคมฺม รกฺขิสฺสํ ปเรสํ เธนุโย

ตโต จ อาคา สมโณ มม ๑ สนฺติเก

คาโว จ มาเส อคมํสุ ขาทิตุํ

ทฺวยชฺชกิจฺจํ อุภยญฺจ การิสฺสํ ๒

อิจฺเจวหํ ภนฺเต ตทา วิจินฺตยํ ๓-๕

ตโต จ สญฺญํ ปฏิลทฺธโยนิโส

อทาสิ ๔ ภนฺเตติ ขิปึ อนนฺตกํ

โส มาสเขตฺตํ ตุริโต อวาสรึ

ปุรายํ ภญฺชติ ยสฺสิทํ ธนํ

ตโต จ กโณฺห อุรโค มหาวิโส

อฑํสิ ปาเท ตุริตสฺส เม สโต

สฺวาหํ อฏฺโฏมฺหิ ทุกฺเขน ปีฬิโต

ภิกฺขุ จ ตํ มุญฺจิตฺวา ๕ อนนฺตกํ

อทาสิ ๖ กุมฺมาสํ มมานุกมฺปาย

ตโต จุโต กาลมกโตมฺหิ เทวตา

ตเทว กมฺมํ กุสลํ กตํ มยา

สุขญฺจ กมฺมํ อนุโภมิ อตฺตนา

ตยา หิ ภนฺเต อนุกมฺปิโต ภุสํ

กตญฺญุตาย อภิวาทยามิ ตํ

สเทวเก โลเก สมารเก จ

อญฺโญ มุนิ นตฺถิ ตยานุกมฺปโก

ตยา หิ ภนฺเต อนุกมฺปิโต ภุสํ

กตญฺญุตาย อภิวาทยามิ ตํ

อิมสฺมึ โลเก ปรสฺมึ วา ปน

อญฺโญ มุนิ นตฺถิ ตยานุกมฺปโก

ตยา หิ ภนฺเต อนุกมฺปิโต ภุสํ

กตญฺญุตาย อภิวาทยามิ ตนฺติ ฯ

โคปาลวิมานํ ฉฏฺฐํ ฯ

๑ โป. ยุ. ปวเน ฯ ม. จ วเน ฯ ๒ ม. ยุ. ทิพฺเพ วิมานมฺหิ ยถาปิ จนฺทิมา

อลงฺกโต มาลธาริ สุวตฺโถ สุกุณฺฑลี กปฺปิตเกสมสฺสุ อามุตฺตหตฺถาภรโณ ยสสฺสี ฯ

๓ โป. ยุ. ติทสวรา ฯ

๑ ม. ยุ. มมนฺติเก ฯ ๒ ม. ยุ. การิยํ ฯ ๓ โป. ม. ยุ. วิจินฺตยึ ฯ

๔ ยุ. ททาหิ ฯ ม. ททามิ ฯ ๕ ยุ. สามํ ... ภุญฺชิ จนนฺตกํ ฯ

ม. สามํ ... นนฺตกํ ฯ ๖ โป. ยุ. อโหสิ ฯ ม. อหาสิ ฯ

ภิกษุเห็นข้าพเจ้าแล้วได้ถามว่า ท่านมีมือสวมเครื่องประดับเรืองยศรุ่งโรจน์อยู่ในวิมานอันสูง อันตั้งอยู่สิ้นกาลนาน ดุจพระจันทร์ รุ่งโรจน์อยู่ในทิพยวิมานฉะนั้น อนึ่ง เทพบุตรผู้มีเสียงอันไพเราะพากันมาบรรเลงพิณทิพย์ให้ฟัง ในปราสาทหลังหนึ่งๆ มีนางเทพอัปสร ๖ หมื่นนางล้วนได้ศึกษาแล้วมีรูปงามยิ่ง เที่ยวไปในไตรทศ พากันมาฟ้อนรำขับร้องให้ท่านบันเทิงใจ ท่านถึงความเป็นเทพเจ้าผู้มีฤทธิ์ มีอานุภาพมาก เมื่อท่านเป็นมนุษย์ได้ทำบุญอะไรไว้ ท่านมีอานุภาพรุ่งเรือง และมีรัศมีสว่าง

ไสวไปทั่วทุกทิศ เพราะบุญอะไร?

เทพบุตรนั้น อันพระมหาโมคคัลลานเถระถามแล้ว มีความปลาบปลื้มใจจึงพยากรณ์ปัญหาแห่งกรรมที่ถูกถามนั้นว่า ข้าพเจ้าเกิดเป็นมนุษย์อยู่ในมนุษย์ ได้รับจ้างรักษาแม่โคนมของชนเหล่าอื่น ภายหลังมีสมณะมายังสำนักของข้าพเจ้า แม่โคทั้งหลาย ได้ไปเพื่อจะกินถั่วราชมาส และข้าพเจ้าได้ทำกิจสองอย่างในวันนี้ ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ครั้งนั้น ข้าพเจ้าได้คิดอยู่อย่างนั้น ภายหลังกลับได้สัญญาโดยอุบายอันแยบคาย จึงวางขนมกุมมาสลงในมือของพระเถระ พร้อมกับกล่าวว่า

ข้าแต่ท่านผู้เจริญขอจงให้โอกาส ข้าพเจ้าได้รีบเข้าไปสู่ไร่ถั่วราชมาสก่อนกว่าเจ้าของไร่ที่หมู่โคหักรานทรัพย์นั้น งูเห่าที่มีพิษมากได้กัดเท้าของข้าพเจ้าผู้รีบไปในไร่ถั่วราชมาสนั้น ข้าพเจ้าผู้อันทุกข์บีบคั้นแล้ว เป็นผู้อึดอัดใจ ภิกษุฉันขนมกุมมาสนั้นเองแล้วได้ให้ขนมกุมมาสเพื่ออนุเคราะห์ข้าพเจ้า ข้าพเจ้ากระทำกาละ จุติจากอัตภาพนั้น แล้วไปบังเกิดเป็นเทวดา กุศลกรรมเพียงเท่านั้น อันข้าพเจ้ากระทำแล้ว ข้าพเจ้าได้เสวยกรรมอันเป็นสุขด้วยตนเอง ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ก็ข้าพเจ้าเป็นผู้อันพระคุณเจ้าอนุเคราะห์แล้วอย่างยิ่ง ขออภิวาทพระคุณเจ้าด้วยความเป็นผู้กตัญญู มุนีอื่นในโลกพร้อมเทวโลก มารโลก เป็นผู้อนุเคราะห์ยิ่งกว่าพระคุณเจ้ามิได้มี ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ก็ข้าพเจ้าเป็นผู้อันพระคุณเจ้าอนุเคราะห์แล้วอย่างยิ่ง ขออภิวาทพระคุณเจ้าด้วยความเป็นผู้กตัญญู มุนีอื่นในโลกนี้หรือในโลกหน้าเป็นผู้อนุเคราะห์ยิ่งกว่าพระคุณเจ้า มิได้มี ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ก็ข้าพเจ้าเป็นผู้อันพระคุณเจ้าอนุเคราะห์แล้วอย่างยิ่ง ขออภิวาทพระคุณเจ้าด้วยความ

เป็นผู้กตัญญู.

จบ โคปาลวิมานที่ ๖.