พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ · มัญชิฏฐกวรรค
๓. นาควิมาน เล่ม ๒๖
Text layerBuddha’s wordsItems ๔๑ (Royal Thai)3/12 in มัญชิฏฐกวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ มัญชิฏฐกวรรค นาควิมาน (Royal Thai Volume 26 · Mahachula Volume 26 · Mahamakut Volume 48 · Chaloem Phrakiat Volume 26)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 26, pp. 93–94
๓. นาควิมาน
ว่าด้วยผลบุญที่ทำให้ไปเกิดในนาควิมาน
(พระวังคีสเถระถามนางเทพธิดาองค์หนึ่งว่า)
{๔๑}[๗๐๕] ท่านประดับประดาแล้ว ขึ้นนั่งบนพญาคชสารเชือกใหญ่ ประดับไปด้วยแก้วและทอง มีกระพองปกคลุมด้วยข่ายทองอันวิจิตร ผูกสายรัดประคนทองเรียบร้อย เลื่อนลอย ไปในห้วงเวหามาในที่นี้[๗๐๖] ที่งาทั้งสองของคชสารมีสระโบกขรณีที่มีนํ้าใสสะอาด อันบุญกรรมเนรมิตแล้ว ดาดาษไปด้วยดอกปทุมบานสะพรั่ง ที่ดอกปทุมทั้งหลาย มีหมู่เทพอัปสรนักดนตรี เครื่องห้าบรรเลงอยู่ ทั้งพวกนางยังฟ้อนรำชวนให้เกิดความรื่นเริงบันเทิงใจ[๗๐๗] ดูก่อนแม่เทพธิดาผู้มีอานุภาพมาก ท่านถึงความเป็นเทพธิดาผู้มีฤทธิ์อย่างนี้ เมื่อครั้งท่านเกิดเป็นมนุษย์ได้ ทำบุญอะไรไว้ ท่านมีอานุภาพรุ่งเรืองอย่างนี้ และรัศมีกายของท่านสว่างไสวไปทั่วทุกทิศเพราะบุญอะไร(นางเทพธิดานั้นตอบว่า)
[๗๐๘] ดิฉันได้เข้าไปเฝ้าพระพุทธเจ้าที่พระนครพาราณี แล้วได้ถวายผ้าคู่หนึ่งแด่พระองค์ ถวายบังคมพระยุคลบาท แล้วนั่งอยู่ที่พื้นดิน ได้ทำอัญชลีด้วยจิตอันเลื่อมใส
[๗๐๙] พระพุทธเจ้าพระองค์นั้นมีพระฉวีวรรณดุจทองธรรมชาติ ได้ทรงแสดงทุกขสัจและสมุทยสัจว่าเป็นของไม่เที่ยง เป็น ทุกข์ และทรงแสดงทุกขนิโรธสัจและมัคคสัจว่า อันปัจจัยอะไร ๆ ปรุงแต่งไม่ได้ ให้ดิฉันฟัง เพราะฉะนั้น ดิฉันจึงได้รู้ชัดในอริยสัจ ๔[๗๑๐] ดิฉันมีอายุน้อย ทำกาละจุติจากชาตินั้นแล้วไปเกิดในชั้นไตรทศ เป็นผู้มียศ เป็นปชาบดีคนหนึ่งของท้าวสักกะ นามว่ายสุตตรา ปรากฏไปทั่วทุกทิศ
จบ นาควิมานที่ ๓
๔. อโลมวิมาน
ว่าด้วยผลบุญที่ทำให้ไปเกิดในอโลมวิมาน
(พระมหาโมคคัลลานเถระถามนางเทพธิดาองค์หนึ่งว่า)
{๔๒}[๗๑๑] ดูก่อนแม่เทพธิดา ท่านมีวรรณะงดงาม มีรัศมีรุ่งเรือง สว่างไสวไปทั่วทุกทิศเหมีอนดาวประกายพรึกฉะนั้น
- ๑อริยสัจ หมายถึงความจริงอันประเสริฐ คือ เที่ยงแท้ ไม่คลาดเคลื่อน (ขุ.ขุ.อ. ๖๙) ความจริงที่ทำใท้ผู้เข้าถึงกลายเป็นอริยะ มี ๔ ประการ คือ (๑) ทุกขสัจ หรือ ทุกขอริยสัจ อริยสัจคือทุกข์ ได้แก่ ขันธ์ ๕ (คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ) ในภูมิทั้ง ๓ (คือ กามภูมิ รูปภูมิ อรูปภูมิ) ยกเว้นตัณหา (ซึ่งรวมอยูในสังขาร) (๒) สมุทยสัจ หรือ ทุกขสมุทยอริยสัจ อริยสัจคือหตุเกิดแห่งทุกข์ ได้แก่ ตัณหา (๓) นิโรธสัจ หรือ ทุกขนิโรธอริยสัจ อริยสัจคือความดับทุกข์ ได้แก่ พระนิพพาน (๔) มัคคสัจ หรือ ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ อริยสัจคือข้อปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์ได้แก่ อริยมรรคมีองค์ ๘ หรือเรียกง่าย ๆ ว่า ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค {ที.สี.อ.๒๐๒,๓๑๒, ม.มู.อ. ๑/๑๓๗, พึงดูความพิสดารในสัจจสังยุต สํ.ม. (แปล) ๑๙/๑๐๗๑-๑๒๐๑/๕๙๙-๖๗๙}
End of ๓. นาควิมาน