พระอภิธรรมปิฎก ยมก · อินทริยยมก
ข้อ ๑๓๔๕–๑๓๕๔ เล่ม ๓๙
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ลำดับ ๑๒/๒๒ ในอินทริยยมกมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก อินทริยยมก ข้อ ๑๓๔๕–๑๓๕๔ (ฉบับหลวง เล่ม ๓๙ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๙ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๙)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๘๔ หน้า ๑๐๓๙–๑๐๔๙
ปัจจุปันนาวาระ ปัจจนิก
จักขุนทริยมูล
จักขุนทริยมูละ โทมนัสสินทริยมูลี:-
[๑๓๔๕] บุคคลใดไม่ใช่กำลังรู้แจ้งจักขุนทรีย์, บุคคลนั้นก็ไม่ใช่กำลังละโทมนัสสินทรีย์ ใช่ไหม ?
บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอนาคามิมรรค ไม่ใช่กำลังรู้แจ้งจักขุนทรีย์แต่กำลังละโทมนัสสินทรีย์, ยกเว้นบุคคลที่ถึงพร้อมด้วยมรรค ๒ จำพวกเสียแล้ว บุคคลที่เหลือไม่ใช่กำลังรู้แจ้งจักขุนทรีย์ และไม่ใช่กำลังละโทมนัสสินทรีย์.
ก็หรือว่า บุคคลใดไม่ใช่กำลังละโทมนัสสินทรีย์, บุคคลนั้นก็ไม่ใช่กำลังรู้แจ้งจักขุนทรีย์ ใช่ไหม ?
บุคคลที่ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรค ไม่ใช่กำลังละโทมนัสสิน-ทรีย์ แต่กำลังรู้แจ้งจักขุนทรีย์ ยกเว้นบุคคลที่ถึงพร้อมด้วยมรรค ๒จำพวกเสียแล้ว บุคคลที่เหลือไม่ใช่กำลังละโทมนัสสินทรีย์ และไม่ใช่กำลังรู้แจ้งจักขุนทรีย์.
จบ จักขุนทริยมูละ โทมนัสสินทริยมูลี
จักขุนทริยมูละ อนัญญาตัญญัสสามีตินทริยมูลี:-
[๑๓๔๖] บุคคลใดไม่ใช่กำลังรู้แจ้งจักขุนทรีย์ บุคคลนั้นก็ไม่ใช่กำลังเจริญอนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์ ใช่ไหม ?
บุคคลที่ ๘ ( โสดาปัตติมรรคบุคคล) ไม่ใช่กำลังรู้แจ้งจักขุน-ทรีย์ แต่กำลังเจริญอนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์ ยกเว้นบุคคลที่ถึงพร้อมด้วยมรรค ๒ จำพวกเสียแล้ว บุคคลที่เหลือนอกนั้นไม่ใช่กำลังรู้แจ้งจักขุนทรีย์ และไม่ใช่กำลังเจริญอนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์.
ก็หรือว่า บุคคลใดไม่ใช่กำลังเจริญอนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์,บุคคลนั้นก็ไม่ใช่กำลังรู้แจ้งจักขุนทรีย์ ใช่ไหม ?
บุคคลที่ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรค ไม่ใช่กำลังเจริญอนัญญา-ตัญญัสสามีตินทรีย์ แต่กำลังรู้แจ้งจักขุนทรีย์ ยกเว้นบุคคลที่ถึงพร้อมด้วยมรรค ๒ จำพวกเสียแล้ว บุคคลที่เหลือนอกนั้นไม่ใช่กำลังเจริญอนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์ และก็ไม่ใช่กำลังรู้แจ้งจักขุนทรีย์.
จบ จักขุนทริยมูละ อนัญญาตัญญัสสามีตินทริยมูลี
จักขุนทริยมูละ อัญญินทริยมูลี:-
[๑๓๔๗] บุคคลใดไม่ใช่กำลังรู้แจ้งจักขุนทรีย์, บุคคลนั้นก็ไม่ใช่กำลังเจริญอัญญินทรีย์ ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า บุคคลใดไม่ใช่กำลังเจริญอัญญินทรีย์, บุคคลนั้นก็ไม่ใช่กำลังรู้แจ้งจักขุนทรีย์ ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ จักขุนทริยมูละ อัญญินทริยมูลี
จักขุนทริยมูละ อัญญาตาวินทริยมูลี:-
[๑๓๔๘] บุคคลใดไม่ใช่กำลังรู้แจ้งจักขุนทรีย์ บุคคลนั้นก็ไม่ใช่กำลังกระทำให้แจ้งอัญญาตาวินทรีย์ ใช่ไหม ?
บุคคลใดกระทำให้แจ้งอรหัตผล บุคคลนั้นไม่ใช่กำลังรู้แจ้งจักขุนทรีย์ แต่กำลังกระทำให้แจ้งอัญญาตาวินทรีย์ ยกเว้นอรหัต-มรรคบุคคล และอรหัตผลบุคคลเสียแล้ว บุคคลที่เหลือนอกนั้นไม่ใช่กำลังรู้แจ้งจักขุนทรีย์ และก็ไม่ใช่กำลังกระทำให้แจ้งอัญญาตาวิน-ทรีย์.
หรือว่า บุคคลใดไม่ใช่กำลังกระทำให้แจ้งอัญญาตาวินทรีย์,บุคคลนั้นก็ไม่ใช่กำลังรู้แจ้งจักขุนทรีย์ ใช่ไหม ?
อรหัตมรรคบุคคลไม่ใช่กำลังกระทำให้แจ้ง แต่ อัญญาตาวินทรีย์กำลังรู้แจ้งจักขุนทรีย์ ยกเว้นอรหัตมรรคบุคคล และอรหัตผล
บุคคลเสียแล้ว บุคคลที่เหลือนอกนั้นไม่ใช่กำลังกระทำให้แจ้งอัญ-ญาตาวินทรีย์ และก็ไม่ใช่กำลังรู้แจ้งจักขุนทรีย์.
จบ จักขุนทริยมูละ อัญญาตาวินทริยมูลี
จักขุนทริยมูล จบ
โทมนัสสินทริยมูล
โทมนัสสินทริยมูละ อนัญญาตัญญตัสสามีตินทริยมูลี:-
[๑๓๔๙] บุคคลใดไม่ใช่กำลังละโทมนัสสินทรีย์ บุคคลนั้นก็ไม่ใช่กำลังเจริญอนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์ ใช่ไหม ?
บุคคลที่ ๘ (โสดาปัตติมรรคบุคคล) ไม่ใช่กำลังละโทมนัส-สินทรีย์ แต่กำลังเจริญอนัญญาตัญญัสสามิตินทรีย์, ยกเว้นบุคคลที่ถึงพร้อมด้วยมรรค ๒ จำพวกเสียแล้ว บุคคลที่เหลือนอกนั้นไม่ใช่กำลังละโทมนัสสินทรีย์ และก็ไม่ใช่กำลังเจริญอนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์.
ก็หรือว่า บุคคลใดไม่ใช่กำลังเจริญอนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์,บุคคลนั้นก็ไม่ใช่กำลังละโทมนัสสินทรีย์ ใช่ไหม ?
บุคคลที่ถึงพร้อมด้วยอนาคามิมรรค ไม่ใช่กำลังเจริญอนัญญา-ตัญญัสสามีตินทรีย์ แต่กำลังละโทมนัสสินทรีย์, ยกเว้นบุคคลที่พร้อมด้วยมรรค ๒ จำพวกเสียแล้ว บุคคลที่เหลือนอกนั้นไม่ใช่กำลังเจริญอนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์ และก็ไม่ใช่กำลังละโทมนัสสินทรีย์.
จบ โทมนัสสินทริยมูละ อนัญญาตัญญัสสามีตินทริยมูลี
โทมนัสสินทริยมูละ อัญญินทริยมูลี:-
[๑๓๕๐] บุคคลใดไม่ใช่กำลังละโทมนัสสินทรีย์ บุคคลนั้นก็ไม่ใช่กำลังเจริญอัญญินทรีย์ ใช่ไหม ?
บุคคล ๒ จำพวก ไม่ใช่กำลังละโทมนัสสินทรีย์ แต่กำลังเจริญอัญญินทรีย์, ยกเว้นบุคคลที่ถึงพร้อมด้วยมรรค ๓ จำพวกเสียแล้วบุคคลที่เหลือนอกนั้นไม่ใช่กำลังละโทมนัสสินทรีย์ และก็ไม่ใช่กำลังเจริญอัญญินทรีย์.
ก็หรือว่า บุคคลใดไม่ใช่กำลังเจริญอัญญินทรีย์, บุคคลนั้นก็ไม่ใช่กำลังละโทมนัสสินทรีย์ ใช่ไหม.
ใช่.
จบ โสมนัสสินทริยมูละ อัญญินทริยมูลี
โทมนัสสินทริยมูละ อัญญาตาวินทริยมูลี:-
[๑๓๕๑] บุคคลใดไม่ใช่กำลังละโทมนัสสินทรีย์, บุคคลนั้นก็ไม่ใช่กำลังกระทำให้แจ้งอัญญาตาวินทรีย์ ใช่ไหม ?
บุคคลใดกระทำให้แจ้งอรหัตผล บุคคลนั้นไม่ใช่กำลังละโทมนัสสินทรีย์ แต่กำลังกระทำให้แจ้งอัญญาตาวินทรีย์ ยกเว้นอนาคามิมรรคบุคคล และอรหัตผลบุคคลเสียแล้ว บุคคลที่เหลือนอกนั้นไม่ใช่กำลังละโทมนัสสินทรีย์ และก็ไม่ใช่กำลังกระทำให้แจ้งอัญญาตาวินทรีย์.
ก็หรือว่า บุคคลใดไม่ใช่กำลังกระทำให้แจ้งอัญญาตาวินทรีย์,บุคคลนั้นก็ไม่ใช่กำลังละโทมนัสสินทรีย์ ใช่ไหม ?
อนาคามิมรรคบุคคลไม่ใช่กำลังกระทำให้แจ้งอัญญาตาวินทรีย์แต่กำลังละโทมนัสสินทรีย์, ยกเว้นอนาคามิมรรคบุคคล และอรหัต-ผลบุคคลเสียแล้ว บุคคลที่เหลือนอกนั้นไม่ใช่กำลังกระทำให้แจ้งอัญญาตาวินทรีย์ และก็ไม่ใช่กำลังละโทมนัสสินทรีย์.
จบ โทมนัสสินทริยมูละ อัญญาตาวินทริยมูลี
โทมนัสสินทริยมูล จบ
อนัญญาตัญญัสสามีตินทริยมูล
อนัญญาตัญญัสสามีตินทริยมูละ อัญญินทริยมูลี:-
[๑๓๕๒] บุคคลใดไม่ใช่กำลังเจริญอนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์,บุคคลนั้นก็ไม่ใช่กำลังเจริญอัญญินทรีย์ ใช่ไหม ?
บุคคลที่ถึงพร้อมด้วยมรรค ๓ จำพวก ไม่ใช่กำลังเจริญอนัญญา-ตัญญัสสามีตินทรีย์ แต่กำลังเจริญอัญญินทรีย์, ยกเว้นบุคคลที่ถึงพร้อมด้วยมรรค ๔ จำพวกเสียแล้ว บุคคลที่เหลือนอกนั้นไม่ใช่กำลังเจริญอนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์ และก็ไม่ใช่กำลังเจริญอัญญินทรีย์.
ก็หรือว่า บุคคลใดไม่ใช่กำลังเจริญอัญญินทรีย์, บุคคลนั้นก็ไม่ใช่กำลังเจริญอนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์ ใช่ไหม ?
บุคคลที่ ๘ (โสดาปัตติมรรคบุคคล) ไม่ใช่กำลังเจริญอัญญิน-ทรีย์ แต่กำลังเจริญอนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์ ยกเว้นบุคคลทั้งพร้อมด้วยมรรค ๔ จำพวกเสียแล้ว บุคคลที่เหลือนอกนั้นไม่ใช่กำลังเจริญอัญญินทรีย์ และก็ไม่ใช่กำลังเจริญอนัญญตัญญัสสามีตินทรีย์.
จบ อนัญญาตัญญัสสามีตินทริยมูละ อัญญินทริยมูลี
อนัญญาตัญญัสสามีตินทริยมูละ อัญญาตาวินทริยมูลี:-
[๑๓๕๓] บุคคลใดไม่ใช่กำลังเจริญอนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์,บุคคลนั้นก็ไม่ใช่กำลังกระทำให้แจ้งอัญญาตาวินทรีย์ ใช่ไหม ?
บุคคลใดกำลังกระทำให้แจ้งอรหัตผล บุคคลนั้นไม่ใช่กำลังเจริญอนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์ แต่กำลังกระทำให้แจ้งอัญญาตา-วินทรีย์, ยกเว้นบุคคลที่ ๘ (โสดาปัตติมรรคบุคคล) และอรหัตผลบุคคลเสียแล้ว บุคคลที่เหลือนอกนั้นไม่ใช่กำลังเจริญอนัญญาตัญญัส-สามีตินทรีย์ และก็ไม่ใช่กำลังกระทำให้แจ้งอัญญาตาวินทรีย์.
หรือว่า บุคคลใดไม่ใช่กำลังกระทำให้แจ้งอัญญาตาวินทรีย์,บุคคลนั้นก็ไม่ใช่กำลังเจริญอนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์ ใช่ไหม ?
บุคคลที่ ๘ (โสดาปัตติมรรคบุคคล) ไม่ใช่กำลังกระทำให้แจ้งอัญญาตาวินทรีย์ แต่กำลังเจริญอนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์ ยกเว้นบุคคลที่ ๘ (โสดาปัตติมรรคบุคคล) และอรหัตผลบุคคลเสียแล้วบุคคลที่เหลือนอกนั้นไม่ใช่กำลังกระทำให้แจ้งอัญญาตาวินทรีย์ และไม่ใช่กำลังเจริญอนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์.
จบ อนัญญาตัญญัสสามีตินทริยมูละ อัญญาตาวินทริยมูลี
อนัญญาตัญญัสสามีตินทริยมูล จบ
อัญญินทริยมูล
อัญญินทริยมูละ อัญญาตาวินทริยมูลี:-
[๑๓๕๔] บุคคลใดไม่ใช่กำลังเจริญอัญญินทรีย์, บุคคลนั้นก็ไม่ใช่กำลังกระทำให้แจ้งอัญญาตาวินทรีย์ ใช่ไหม ?
บุคคลใดกำลังกระทำให้แจ้งอรหัตผล บุคคลนั้นไม่ใช่กำลังเจริญอัญญินทรีย์ แต่กำลังกระทำให้แจ้งอัญญาตาวินทรีย์, ยกเว้นบุคคลที่ถึงพร้อมด้วยมรรค ๓ จำพวก และอรหัตผลบุคคลเสียแล้วบุคคลที่เหลือนอกนั้นไม่ใช่กำลังเจริญอัญญินทรีย์ และก็ไม่ใช่กำลังกระทำให้แจ้งซึ่งอัญญาตาวินทรีย์.
ก็หรือว่า บุคคลใดไม่ใช่กำลังกระทำให้แจ้งอัญญาตาวินทรีย์,บุคคลนั้นก็ไม่ใช่กำลังเจริญอัญญินทรีย์ ใช่ไหม ?
บุคคลที่ถึงพร้อมด้วยมรรค ๓ จำพวก ไม่ใช่กำลังกระทำให้แจ้งอัญญาตาวินทรีย์ และกำลังเจริญอัญญินทรีย์, ยกเว้นบุคคลที่ถึงพร้อมด้วยมรรค ๓ จำพวก และอรหัตผลบุคคลเสียแล้ว บุคคลที่เหลือนอกนั้นไม่ใช่กำลังกระทำให้แจ้งอัญญาตาวินทรีย์ และก็ไม่ใช่กำลังเจริญอัญญินทรีย์.
จบ อัญญินทรียมูละ อัญญาตาวินทริยมูลี
อัญญินทริยมูล จบ
ปัจจุปปันนวาระ จบ
อตีตวาระ อนุโลม
จักขุนทริยมูล
จักขุนทริยมูละ โทมนัสสินทริยมูลี:-
[๑๓๕๕] บุคคลใดเคยรู้แจ้งจักขุนทรีย์, บุคคลนั้นก็เคยละโทมนัสสินทรีย์ ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า บุคคลใดเคยละโทมนัสสินทรีย์, บุคคลนั้นก็เคยรู้แจ้งจักขุนทรีย์ ใช่ไหม ?
บุคคล ๒ จำพวก เคยละโทมนัสสินทรีย์ แต่ไม่ใช่เคยรู้แจ้งจักขุนทรีย์, อรหัตผลบุคคลเคยละโทมนัสสินทรีย์ และก็เคยรู้แจ้งจักขุนทรีย์.
จบ จักขุนทริยมูละ โทมนัสสินทริยมูลี
จักขุนทริยมูละ อนัญญาตัญญัสสามีตินทริยมูลี:-
[๑๓๕๖] บุคคลใดเคยรู้แจ้งจักขุนทรีย์ บุคคลนั้นก็เคยเจริญอนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์ ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ ข้อ ๑๓๔๕–๑๓๕๔