พระอภิธรรมปิฎก ยมก · อนุสยยมก
อุปปัชชนวาร เล่ม ๓๘
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๕๖๒–๑๕๖๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๑ ในอนุสยยมกมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก อนุสยยมก อุปปัชชนวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๓๘ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๘ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๓ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๘)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๘๓ หน้า ๗๐๑–๗๐๕
อุปปัชชนวาระ
อุปปัตติฏฐานปุคคลวาระ อนุโลม
กามราคานุสยมูล
เอกมูลกะ - กามราคานุสยมูละ ปฏิฆานุสยมูลี :-
[๑๕๖๒] กามราคานุสัย ย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใด, ปฏิฆานุสัยก็ย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า ปฏิฆานุสัย ย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใด, กามราคานุสัยก็ย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ กามราคานุสยมูละ ปฏิฆานุสยมูลี
กามราคานุสยมูละ มานานุสยมูลี :-
กามราคานุสัย ย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใด มานานุสัย ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า มานานุสัย ย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลใด กามราคานุสัยย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
มานานุสัย ย่อมเกิดขึ้นแก่พระอนาคามี แต่กามราคานุสัยก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่พระอนาคามีนั้น, มานานุสัย ย่อมเกิดขึ้น และกามราคานุสัย ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคล ๓ จำพวก ( พึงให้พิสดาร)
จบ กามราคานุสยมูละ มานานุสยมูลี
กามราคานุสยมูล จบ
(นักศึกษาพึงให้พิสดาร)
อุปปัตติฐานปุคคลวาระ อนุโลม จบ
อุปปัตติฏฐานปุคคลวาระ ปัจจนิก
กามราคานุสยมูล
เอกมูลกะ - กามราคานุสยมูละ ปฏิฆานุสยมูลี :-
[๑๕๖๓] กามราคานุสัย ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด, ปฏิฆา-นุสัย ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า ปฏิฆานุสัย ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด, กามราคานุสัยก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ กามราคานุสยมูละ ปฏิฆานุสยมูลี
กามราคานุสยมูละ มานานุสยมูลี :-
กามราคานุสัย ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด, มานานุสัย ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
กามราคานุสัย ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่พระอนาคามี แต่มานานุสัยย่อมเกิดขึ้นแก่พระอนาคามีนั้น กามราคานุสัย ย่อมไม่เกิดขึ้น และมานานุสัย ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่พระอรหันต์.
ก็หรือว่า มานานุสัย ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลใด, กามราคานุสัยก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่ (พึงให้พิสดาร)
จบ กามราคานุสยมูละ มานานุสยมูลี
(นักศึกษาพึงให้พิสดาร)
อุปปัตติฏฐานปุคคลวาระ ปัจจนิก จบ
อุปปัชชนวาระ จบ
ธาตุวาระ
ปุจฉาวาระ อนุโลม
กามธาตุมูล
เอกมูลกะ เอกมูลี - กามธาตุมูละ กามธาตุมูลี :-
[๑๕๖๔] เมื่อบุคคลจุติจากกามธาตุ เข้าถึงกามธาตุ อนุสัยนอนเนื่องเท่าไร อนุสัยไม่นอนเนื่องเท่าไร อนุสัยดับไปเท่าไร ?
กามธาตุมูละ รูปธาตุมูลี :-
เมื่อบุคคลจุติจากกามธาตุ เข้าถึงรูปธาตุ อนุสัยนอนเนื่องเท่าไร อนุสัยไม่นอนเนื่องเท่าไร อนุสัยดับไปเท่าไร ?
กามธาตุมูละ อรูปธาตุมูลี :-
เมื่อบุคคลจุติจากกามธาตุ เข้าถึงอรูปธาตุ อนุสัยนอนเนื่องเท่าไร อนุสัยไม่นอนเนื่องเท่าไร อนุสัยดับไปเท่าไร ?
กามธาตุมูละ น กามธาตุมูลี :-
เมื่อบุคคลจุติจากกามธาตุ เข้าถึงภูมิที่ไม่ใช่กามธาตุ อนุสัยนอนเนื่องเท่าไร อนุสัยไม่นอนเนื่องเท่าไร อนุสัยดับไปเท่าไร ?
จบ อุปปัชชนวาร