arnon.world

พระอภิธรรมปิฎก ยมก · อนุสยยมก

อนุโลม เล่ม ๓๘

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๓๕๔–๑๓๘๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๑ ในอนุสยยมกมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ยมก อนุสยยมก อนุโลม (ฉบับหลวง เล่ม ๓๘ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๘ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๓ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๘)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๘ หน้า ๗๖๑–๗๘๖

หน้า ๗๖๑

๓. ปชหนวาร

อนุโลมบุคคล

เอกมูลกนัย

{๑๓๕๔} [๑๓๒] อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัย บุคคลนั้นย่อมละปฏิฆานุสัยหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละปฏิฆานุสัย บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัย

วิ. ถูกแล้ว

อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัย บุคคลนั้นย่อมละมานานุสัยหรือ ?

วิ. ย่อมละกิเลสอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละมานานุสัย บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัย ?

วิ. หามิได้

อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัย บุคคลนั้นย่อมละทิฏฐานุสัย ... วิจิกิจฉานุสัยหรือ ?

วิ. หามิได้

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละวิจิกิจฉานุสัย บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัย ?

วิ. ย่อมละกิเลสอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น

อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัย บุคคลนั้นย่อมละภวราคานุสัย ... อวิชชานุสัยหรือ ?

วิ. ย่อมละกิเลสอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น

หน้า ๗๖๒

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละอวิชชานุสัย บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัย ?

วิ. หามิได้

{๑๓๕๕} [๑๓๓] อนุ. บุคคลใดละปฏิฆานุสัย บุคคลนั้นย่อมละมานานุสัยหรือ ?

วิ. ย่อมละกิเลสอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละมานานุสัย บุคคลนั้นย่อมละปฏิฆานุสัย ?

วิ. หามิได้

อนุ. บุคคลใดละปฏิฆานุสัย บุคคลนั้นย่อมละทิฏฐานุสัย ... วิจิกิจฉานุสัยหรือวิ. หามิได้

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละวิจิกิจฉานุสัย บุคคลนั้นย่อมละปฏิฆานุสัย ?

วิ. ย่อมละกิเลสอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น

อนุ. บุคคลใดละปฏิฆานุสัย บุคคลนั้นย่อมละภวราคานุสัย ... อวิชชานุสัยหรือวิ. ย่อมละกิเลสอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละอวิชชานุสัย บุคคลนั้นย่อมละปฏิฆานุสัย ?

วิ. หามิได้

{๑๓๕๖} [๑๓๔] อนุ. บุคคลใดละมานานุสัย บุคคลนั้นย่อมละทิฏฐานุสัย ... วิจิกิจฉานุสัยหรือ ?

วิ. หามิได้

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละวิจิกิจฉานุสัย บุคคลนั้นย่อมละมานานุสัย ?

วิ. ย่อมละกิเลสอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น

หน้า ๗๖๓

อนุ. บุคคลใดละมานานุสัย บุคคลนั้นย่อมละภวราคานุสัย ... อวิชชานุสัยหรือวิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละอวิชชานุสัย บุคคลนั้นย่อมละมานานุสัย ?

วิ. ถูกแล้ว

{๑๓๕๗} [๑๓๕] อนุ. บุคคลใดละทิฏฐานุสัย บุคคลนั้นย่อมละวิจิกิจฉานุสัยหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละวิจิกิจฉานุสัย บุคคลนั้นย่อมละทิฏฐานุสัย ?

วิ. ถูกแล้ว ...

{๑๓๕๘} [๑๓๖] อนุ. บุคคลใดละวิจิกิจฉานุสัย บุคคลนั้นละภวราคานุสัย ... อวิชชานุสัยหรือ ?

วิ. ย่อมละกิเลสอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละอวิชชานุสัย บุคคลนั้นย่อมละวิจิกิจฉานุสัย ?

วิ. หามิได้

{๑๓๕๙} [๑๓๗] อนุ. บุคคลใดละภวราคานุสัย บุคคลนั้นย่อมละอวิชชานุสัยหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละอวิชชานุสัย บุคคลนั้นย่อมละภวราคานุสัย ?

วิ. ถูกแล้ว

หน้า ๗๖๔

ทุกมูลกนัย

{๑๓๖๐} [๑๓๘] อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัยและปฏิฆานุสัย บุคคลนั้นย่อมละมานานุสัยหรือ ?

วิ. ย่อมละกิเลสอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละมานานุสัย บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย ?

วิ. หามิได้

อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัยและปฏิฆานุสัย บุคคลนั้นย่อมละทิฏฐานุสัย ... วิจิกิจฉานุสัยหรือ ?

วิ. หามิได้

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละวิจิกิจฉานุสัย บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย ?

วิ. ย่อมละกิเลสอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น

อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัยและปฏิฆานุสัย บุคคลนั้นย่อมละภวราคานุสัย ... อวิชชานุสัยหรือ ?

วิ. ย่อมละกิเลสอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละอวิชชานุสัย บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย ?

วิ. หามิได้

ติกมูลกนัย

{๑๓๖๑} [๑๓๙] อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย บุคคลนั้นย่อมละทิฏฐานุสัย ... วิจิกิจฉานุสัยหรือ ?

หน้า ๗๖๕

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละวิจิกิจฉานุสัย บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย ?

วิ. ย่อมละกิเลสอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น

อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย บุคคลนั้นย่อมละภวราคานุสัย ... อวิชชานุสัยหรือ ?

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละอวิชชานุสัย บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย ?

วิ. ย่อมละมานานุสัย

จตุกกมูลกนัย

{๑๓๖๒} [๑๔๐] อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย และทิฏฐานุสัย บุคคลนั้นย่อมละวิจิกิจฉานุสัยหรือ ?

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละวิจิกิจฉานุสัย บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ละทิฏฐานุสัย ?

วิ. ย่อมละทิฏฐานุสัย กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย ย่อมละกิเลสอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น ...

ปัญจกมูลกนัย

{๑๓๖๓} [๑๔๑] อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย บุคคลนั้นย่อมละภวราคานุสัย ... อวิชชานุสัยหรือ ?

หน้า ๗๖๖

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละอวิชชานุสัย บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย ?

วิ. ย่อมละมานานุสัย

ฉักกมูลกนัย

{๑๓๖๔} [๑๔๒] อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัย บุคคลนั้นย่อมละอวิชชานุสัยหรือ ?

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละอวิชชานุสัย บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัย ?

วิ. ย่อมละมานานุสัย และภวราคานุสัย

อนุโลมโอกาส

เอกมูลกนัย

{๑๓๖๕} [๑๔๓] อนุ. บุคคลละกามราคานุสัยจากธาตุใด ย่อมละปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. หามิได้

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละปฏิฆานุสัยจากธาตุใด ย่อมละกามราคานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. หามิได้

หน้า ๗๖๗

อนุ. บุคคลละกามราคานุสัยจากธาตุใด ย่อมละมานานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละมานานุสัยจากธาตุใด ย่อมละกามราคานุสัยจากที่นั้น ?

วิ. บุคคลย่อมละมานานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นรูปธาตุ อรูปธาตุ แต่จะละกามราคานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลย่อมละมานานุสัยและกามราคานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นเวทนา ๒ ในกามธาตุอนุ. บุคคลละกามราคานุสัยจากธาตุใด ย่อมละทิฏฐานุสัย ... วิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุใด ย่อมละกามราคานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. บุคคลย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นทุกขเวทนา เป็นรูปธาตุ อรูปธาตุ แต่จะละกามราคานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลย่อมละวิจิกิจฉานุสัยและกามราคานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นเวทนา ๒ ในกามธาตุอนุ. บุคคลละกามราคานุสัยจากธาตุใด ย่อมละภวราคานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. หามิได้

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละภวราคานุสัยจากธาตุใด ย่อมละกามราคานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. หามิได้

อนุ. บุคคลละกามราคานุสัยจากธาตุใด ย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

หน้า ๗๖๘

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละอวิชชานุสัยจากธาตุใด ย่อมละกามราคานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. บุคคลย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นทุกขเวทนา เป็นรูปธาตุ อรูปธาตุ แต่จะละกามราคานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลย่อมละอวิชชานุสัยและกามราคานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นเวทนา ๒ ในกามธาตุ{๑๓๖๖} [๑๔๔] อนุ. บุคคลละปฏิฆานุสัยจากธาตุใด ย่อมละมานานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. หามิได้

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละมานานุสัยจากธาตุใด ย่อมละปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. หามิได้

อนุ. บุคคลละปฏิฆานุสัยจากธาตุใด ย่อมละทิฏฐานุสัย ... วิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุใด ย่อมละปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. บุคคลย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นเวทนา ๒ ในกามธาตุ เป็นรูปธาตุ อรูปธาตุ แต่จะละปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลย่อมละวิจิกิจฉานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นทุกขเวทนาอนุ. บุคคลละปฏิฆานุสัยจากธาตุใด ย่อมละภวราคานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. หามิได้

หน้า ๗๖๙

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละภวราคานุสัยจากธาตุใด ย่อมละปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. หามิได้

อนุ. บุคคลละปฏิฆานุสัยจากธาตุใด ย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละอวิชชานุสัยจากธาตุใด ย่อมละปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. บุคคลย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นเวทนา ๒ ในกามธาตุ เป็นรูปธาตุ อรูปธาตุ แต่จะละปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลย่อมละอวิชชานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นทุกขเวทนา{๑๓๖๗} [๑๔๕] อนุ. บุคคลละมานานุสัยจากธาตุใด ย่อมละทิฏฐานุสัย ... วิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุใด ย่อมละมานานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. บุคคลย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นทุกขเวทนา แต่จะละมานานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลย่อมละวิจิกิจฉานุสัยและมานานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นเวทนา ๒ ในกามธาตุ เป็นรูปธาตุ อรูปธาตุอนุ. บุคคลละมานานุสัยจากธาตุใด ย่อมละภวราคานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. บุคคลย่อมละมานานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นเวทนา ๒ ในกามธาตุ แต่จะละภวราคานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลย่อมละมานานุสัย และภวราคานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นรูปธาตุ อรูปธาตุ

หน้า ๗๗๐

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละภวราคานุสัยจากธาตุใด ย่อมละมานานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

อนุ. บุคคลละมานานุสัยจากธาตุใด ย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละอวิชชานุสัยจากธาตุใด ย่อมละมานานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. บุคคลย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นทุกขเวทนา แต่จะละมานานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลย่อมละอวิชชานุสัยและมานานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นเวทนา ๒ ในกามธาตุ เป็นรูปธาตุ อรูปธาตุ{๑๓๖๘} [๑๔๖] อนุ. บุคคลละทิฏฐานุสัยจากธาตุใด ย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุใด ย่อมละทิฏฐานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. ถูกแล้ว ...

{๑๓๖๙} [๑๔๗] อนุ. บุคคลละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุใด ย่อมละภวราคานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. บุคคลย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นเวทนา ๓ ในกามธาตุ แต่จะละภวราคานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลย่อมละวิจิกิจฉานุสัยและภวราคานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นรูปธาตุ อรูปธาตุปฏิ. หรือว่าบุคคลละภวราคานุสัยจากธาตุใด ย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้น ?

หน้า ๗๗๑

วิ. ถูกแล้ว

อนุ. บุคคลละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุใด ย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุ นั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละอวิชชานุสัยจากธาตุใด ย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

{๑๓๗๐} [๑๔๘] อนุ. บุคคลละภวราคานุสัยจากธาตุใด ย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละอวิชชานุสัยจากธาตุใด ย่อมละภวราคานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. บุคคลย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นเวทนา ๓ ในกามธาตุ แต่จะละภวราคานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลย่อมละอวิชชานุสัยและภวราคานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นรูปธาตุ อรูปธาตุ

ทุกมูลกนัย

{๑๓๗๑} [๑๔๙] อนุ. บุคคลละกามราคานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุใด ย่อมละมานานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละมานานุสัยจากธาตุใด ย่อมละกามราคานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. บุคคลย่อมละมานานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นรูปธาต ุอรูปธาตุ แต่จะละกามราคานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลย่อมละ

หน้า ๗๗๒

มานานุสัยและกามราคานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นเวทนา ๒ ในกามธาตุ แต่จะละปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่อนุ. บุคคลละกามราคานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุใด ย่อมละทิฏฐานุสัย ... วิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุใด ย่อมละกามราคานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. บุคคลย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นรูปธาตุ อรูปธาตุ แต่จะละกามราคานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลย่อมละวิจิกิจฉานุสัยและกามราคานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นเวทนา ๒ ในกามธาตุ แต่จะละปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลย่อมละวิจิกิจฉานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นทุกขเวทนา แต่จะละกามราคานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่อนุ. บุคคลละกามราคานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุใด ย่อมละภวราคานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละภวราคานุสัยจากธาตุใด ย่อมละกามราคานุสัย และปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นวิ. หามิได้

อนุ. บุคคลละกามราคานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุใด ย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละอวิชชานุสัยจากธาตุใด ย่อมละกามราคานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้น ?

หน้า ๗๗๓

วิ. บุคคลย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นรูปธาตุ อรูปธาตุ แต่จะละกามราคานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลย่อมละอวิชชานุสัยและกามราคานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นเวทนา ๒ ในกามธาตุ แต่จะละปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม ่บุคคลย่อมละอวิชชานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นทุกขเวทนา แต่จะละกามราคานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่

ติกมูลกนัย

{๑๓๗๒} [๑๕๐] อนุ. บุคคลละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย จากธาตุใด ย่อมละทิฏฐานุสัย ... วิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุใด ย่อมละกามราคานุสัย ปฏิฆา นุสัย* และมานานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. บุคคลย่อมละวิจิกิจฉานุสัยและมานานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นรูปธาตุ อรูปธาตุ แต่จะละกามราคานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลย่อมละวิจิกิจฉานุสัย กามราคานุสัย และมานานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นเวทนา ๒ ในกามธาตุ แต่จะละปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลย่อมละวิจิกิจฉานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นทุกขเวทนา แต่จะละกามราคานุสัยและมานานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่อนุ. บุคคลละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัยจากธาตุใด ย่อมละภวราคานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละภวราคานุสัยจากธาตุใด ย่อมละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัยจากธาตุนั้น

วิ. ย่อมละเฉพาะมานานุสัย

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ปฏิฆานุสัย - ผู้รวบรวม
หน้า ๗๗๔

อนุ. บุคคลละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัยจากธาตุใด ย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละอวิชชานุสัยจากธาตุใด ย่อมละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัยและมานานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. บุคคลย่อมละอวิชชานุสัยและมานานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นรูปธาตุ อรูปธาตุ แต่จะละกามราคานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลย่อมละอวิชชานุสัย กามราคานุสัย และมานานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นเวทนา ๒ ในกามธาตุ แต่จะละปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลย่อมละอวิชชานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นทุกขเวทนา แต่จะละกามราคานุสัยและมานานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่

จตุกกมูลกนัย

{๑๓๗๓} [๑๕๑] อนุ. บุคคลละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย และทิฏฐานุสัยจากธาตุใด ย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุใด ย่อมละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย และทิฏฐานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. บุคคลย่อมละวิจิกิจฉานุสัย มานานุสัย และทิฏฐานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นรูปธาต ุอรูปธาตุ แต่จะละกามราคานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลย่อมละวิจิกิจฉานุสัย กามราคานุสัย มานานุสัย และทิฏฐานุสัยจากธาตุนั้นในเวทนา ๒ ในกามธาตุ แต่จะละปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลย่อมละวิจิกิจฉานุสัย ปฏิฆานุสัย และทิฏฐานุสัยจากธาตุนั้นในทุกขเวทนา ...

หน้า ๗๗๕

ปัญจกมูลกนัย

{๑๓๗๔} [๑๕๒] อนุ. บุคคลละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุใด ย่อมละภวราคานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละภวราคานุสัยจากธาตุใด ย่อมละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. ย่อมละมานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย

อนุ. บุคคลละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุใด ย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละอวิชชานุสัยจากธาตุใด ย่อมละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. บุคคลย่อมละอวิชชานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัยและวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นรูปธาตุ อรูปธาตุ แต่จะละกามราคานุสัย และปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลย่อมละอวิชชานุสัย กามราคานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นเวทนา ๒ ในกามธาตุ แต่จะละปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลย่อมละอวิชชานุสัย ปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นทุกขเวทนา แต่จะละกามราคานุสัยและมานานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่

ฉักกมูลกนัย

{๑๓๗๕} [๑๕๓] อนุ. บุคคลละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัยและภวราคานุสัยจากธาตุใด ย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

หน้า ๗๗๖

วิ.ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าบุคคลละอวิชชานุสัยจากธาตุใด ย่อมละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. บุคคลย่อมละอวิชชานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นรูปธาตุ อรูปธาตุ แต่จะละกามราคานุสัย และปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลย่อมละอวิชชานุสัย กามราคานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นในเวทนา ๒ ในกามธาตุ แต่จะละปฏิฆานุสัยและภวราคานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลย่อมละอวิชชานุสัย ปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นซึ่งเป็นทุกขเวทนา แต่จะละกามราคานุสัย มานานุสัย และภวราคานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่

อนุโลมปุคคโลกาส

เอกมูลกนัย

{๑๓๗๖} [๑๕๔] อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. หามิได้

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละปฏิฆานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. หามิได้

อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละมานา นุสัย*จากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ย่อมละกิเลสอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น

-----

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละมานานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. หามิได้

อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละทิฏฐานุสัย ... วิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. หามิได้

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. บุคคลที่ ๘ ในทุกขเวทนา ในรูปธาตุ อรูปธาตุ บุคคลที่ ๘ นั้นละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้น แต่บุคคลที่ ๘ นั้นจะละกามราคานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละในเวทนา ๒ ในกามธาตุ บุคคลนั้นย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นและละกามราคานุสัยอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับวิจิกิจฉานุสัยนั้นอนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละภวราคานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. หามิได้

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละภวราคานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. หามิได้

อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. มานานุสัย - ผู้รวบรวม
  2. -----
  3. ๑บุคคลที่ ๘ (อัฏฐมกบุคคล) หมายถึงท่านผู้ดำรงอยู่ในโสดาปัตติมรรค ซึ่งนับเป็นพระอริยบุคคลชั้นที่ ๘ โดยนับตามความเป็นพระทักขิไณยบุคคลลดหลั่นลงมาจากท่านผู้ดำรงอยู่ในอรหัตตผลหรือ พระอรหันต์ซึ่งเป็นบุคคลที่ ๑ (ขุ.ปฏิ.อ. ๒/๒๙๔, อภิ.ปญฺจ.อ. ๓๗๕)
หน้า ๗๗๗

วิ. ย่อมละกิเลสอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละอวิชชานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. หามิได้

{๑๓๗๗} [๑๕๕] อนุ. บุคคลใดละปฏิฆานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละมานานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. หามิได้

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละมานานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. หามิได้

อนุ. บุคคลใดละปฏิฆานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละทิฏฐานุสัย ... วิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. หามิได้

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นวิ. บุคคลที่ ๘ ในเวทนา ๒ ในกามธาตุ ในรูปธาตุ อรูปธาตุ บุคคลที่ ๘ นั้นย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้น แต่บุคคลที่ ๘ นั้นจะละปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละในทุกขเวทนา บุคคลนั้นย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้น ละปฏิฆานุสัยอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับวิจิกิจฉานุสัยนั้นอนุ. บุคคลใดละปฏิฆานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละภวราคานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. หามิได้

หน้า ๗๗๘

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละภวราคานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. หามิได้

อนุ. บุคคลใดละปฏิฆานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ย่อมละกิเลสอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละอวิชชานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้น

วิ. หามิได้

{๑๓๗๗} [๑๕๖] อนุ. บุคคลใดละมานานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละทิฏฐานุสัย ... วิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. หามิได้

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละมานานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. บุคคลที่ ๘ ในทุกขเวทนา บุคคลที่ ๘ นั้นย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้น แต่บุคคลที่ ๘ นั้นจะละมานานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละในเวทนา ๒ ในกามธาตุ ในรูปธาตุ อรูปธาตุ บุคคลนั้นย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้น ละมานานุสัยอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับวิจิกิจฉานุสัยนั้นอนุ. บุคคลใดละมานานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละภวราคานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรคในเวทนา ๒ ในกามธาตุ บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรคนั้นละมานานุสัยจากธาตุนั้น แต่บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรคนั้นจะละ

หน้า ๗๗๙

ภวราคานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละในรูปธาตุ อรูปธาตุ บุคคลนั้นย่อมละมานานุสัยและละภวราคานุสัยจากธาตุนั้นปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละภวราคานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นละมานา นุสัย*จากธาตุนั้น ?

วิ. ถูกแล้ว

อนุ. บุคคลใดละมานานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละอวิชชานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละมานานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรคในทุกขเวทนา บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรคนั้นย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้น แต่บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรคนั้นจะละมานานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละในเวทนา ๒ ในกามธาตุ ในรูปธาตุ อรูปธาตุ บุคคลนั้นย่อมละอวิชชานุสัยและมานานุสัยจากธาตุนั้น{๑๓๗๙} [๑๕๗] อนุ. บุคคลใดละทิฏฐานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละทิฏฐานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. ถูกแล้ว ...

{๑๓๘๐} [๑๕๘] อนุ. บุคคลใดละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละภวราคานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. มานานุสัย - ผู้รวบรวม
หน้า ๗๘๐

วิ. บุคคลที่ ๘ ในเวทนา ๓ ในกามธาตุ บุคคลที่ ๘ นั้นย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้น แต่บุคคลที่ ๘ นั้นจะละภวราคานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละในรูปธาตุ อรูปธาตุ บุคคลนั้นย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้น ละภวราคานุสัยอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับวิจิกิจฉานุสัยนั้นปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละภวราคานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. หามิได้

อนุ. บุคคลใดละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ย่อมละกิเลสอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละอวิชชานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. หามิได้

{๑๓๘๑} [๑๕๙] อนุ. บุคคลใดละภวราคานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละอวิชชานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละภวราคานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรคในเวทนา ๓ ในกามธาตุ บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรคนั้นย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้น แต่บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรคนั้นจะละภวราคานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละในรูปธาตุ อรูปธาตุ บุคคลนั้นย่อมละอวิชชานุสัยและย่อมละภวราคานุสัยจากธาตุนั้น

หน้า ๗๘๑

ทุกมูลกนัย

{๑๓๘๒} [๑๖๐] อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละมานานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละมานานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัย และปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. หามิได้

อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละทิฏฐานุสัย ... วิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. บุคคลที่ ๘ ในรูปธาตุ อรูปธาตุ บุคคลที่ ๘ นั้นย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้น แต่บุคคลที่ ๘ นั้นจะละกามราคานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละในเวทนา ๒ ในกามธาตุ บุคคลนั้นย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้น ละกามราคานุสัยอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น แต่บุคคลนั้นจะละปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละในทุกขเวทนา บุคคลนั้นย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้น ละปฏิฆานุสัยอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น แต่บุคคลนั้นจะละกามราคานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละภวราคานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ไม่มี

หน้า ๗๘๒

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละภวราคานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัย และปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. หามิได้

อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละอวิชชานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. หามิได้

ติกมูลกนัย

{๑๓๘๓} [๑๖๑] อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย จากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละทิฏฐานุสัย ... วิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. บุคคลที่ ๘ ในรูปธาตุ อรูปธาตุ บุคคลที่ ๘ นั้นย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้น ละมานานุสัยอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น แต่บุคคลที่ ๘ นั้นจะละกามราคานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละในเวทนา ๒ ในกามธาตุ บุคคลนั้นย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้น ละกามราคานุสัยและมานานุสัยอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น แต่บุคคลนั้นจะละปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละในทุกขเวทนา บุคคลนั้นย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้น ละปฏิฆานุสัยอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น แต่บุคคลนั้นจะละกามราคานุสัยและมานานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่

หน้า ๗๘๓

อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละภวราคานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละภวราคานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. ย่อมละเฉพาะมานานุสัย

อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละอวิชชานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรคในทุกขเวทนา บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรคนั้นย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้น แต่จะละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละในเวทนา ๒ ในกามธาตุ ในรูปธาตุ อรูปธาตุ บุคคลนั้นย่อมละอวิชชานุสัยและมานานุสัยจากธาตุนั้น แต่จะละกามราคานุสัย และปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่

จตุกกมูลกนัย

{๑๓๘๔} [๑๖๒] อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย และทิฏฐานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย และทิฏฐานุสัยจากธาตุนั้น ?

หน้า ๗๘๔

วิ. บุคคลที่ ๘ ในรูปธาตุ อรูปธาตุ บุคคลที่ ๘ นั้นย่อมละวิจิกิจฉานุสัยและทิฏฐานุสัยจากธาตุนั้น ละมานานุสัยอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น แต่บุคคลที่ ๘ นั้นจะละกามราคานุสัยและปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละในเวทนา ๒ ในกามธาตุ บุคคลนั้นย่อมละวิจิกิจฉา นุสัย*และทิฏฐานุสัยจากธาตุนั้น ละกามราคานุสัยและมานานุสัยอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น แต่บุคคลนั้นจะละปฏิฆานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละในทุกขเวทนา บุคคลนั้นย่อมละวิจิกิจฉานุสัยและทิฏฐานุสัยจากธาตุนั้น ละปฏิฆานุสัยอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น แต่บุคคลนั้นจะละกามราคานุสัยและมานานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ ...

ปัญจกมูลกนัย

{๑๓๘๕} [๑๖๓] อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละภวราคานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละภวราคานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. ย่อมละมานานุสัย ?

อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ไม่มี

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. วิจิกิจฉานุสัย - ผู้รวบรวม
หน้า ๗๘๕

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละอวิชชานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรคในทุกขเวทนา บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรคนั้นย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้น แต่จะละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละในเวทนา ๒ ในกามธาตุ ในรูปธาตุ อรูปธาตุ บุคคลนั้นย่อมละอวิชชานุสัยและมานานุสัยจากธาตุนั้น แต่บุคคลนั้นจะละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่

ฉักกมูลกนัย

{๑๓๘๖} [๑๖๔] อนุ. บุคคลใดละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้นหรือ ?

วิ. ไม่มี

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละอวิชชานุสัยจากธาตุใด บุคคลนั้นย่อมละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และ ภวราคานุสัยจากธาตุนั้น ?

วิ. บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรคในทุกขเวทนา บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรคนั้นย่อมละอวิชชานุสัยจากธาตุนั้น แต่จะละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละในเวทนา ๒ ในกามธาตุ บุคคลนั้นย่อมละอวิชชานุสัยและมานานุสัยจากธาตุนั้น แต่จะละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และ

หน้า ๗๘๖

ภวราคานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละในรูปธาตุ อรูปธาตุ บุคคลนั้นย่อมละอวิชชานุสัย มานานุสัย และภวราคานุสัยจากธาตุนั้น แต่จะละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัยจากธาตุนั้นก็หาไม่

จบ อนุโลมในปชหนวาร

๓. ปชหนวาร

ปฏิโลมบุคคล

เอกมูลกนัย

{๑๓๘๗} [๑๖๕] อนุ. บุคคลใดไม่ละกามราคานุสัยบุคคลนั้นย่อมไม่ละปฏิฆานุสัยหรือ ?

วิ. ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดไม่ละปฏิฆานุสัย บุคคลนั้นย่อมไม่ละกามราคา-นุสัย ?

วิ. ถูกแล้ว

อนุ. บุคคลใดไม่ละกามราคานุสัย บุคคลนั้นย่อมไม่ละมานานุสัยหรือ ?

วิ. บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตตมรรคไม่ละกามราคานุสัย แต่จะไม่ละมานานุสัยก็หาไม่ บุคคลที่เหลือ เว้นบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยมรรคสองจำพวก ไม่ละกามราคานุสัยและมานานุสัยปฏิ. หรือว่าบุคคลใดไม่ละมานานุสัย บุคคลนั้นย่อมไม่ละกามราคานุสัย ?