พระอภิธรรมปิฎก ยมก · ธรรมยมก

ภาวนาวาร เล่ม ๓๙

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๗๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๕ ในธรรมยมกมี ๔ ฉบับ

พระอภิธรรมปิฎก ยมก ธรรมยมก ภาวนาวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๓๙ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๙ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๓ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๙)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๙ หน้า ๑๙๗–๑๙๘

๓. ภาวนาวาร

{๓๗๘} [๒๒๙] อนุ. บุคคลใดเจริญสภาวธรรมที่เป็นกุศลบุคคลนั้นละสภาวธรรมที่เป็นอกุศลหรือ ?

วิ.ถูกแล้ว

ปฏิ. หรือว่าบุคคลใดละสภาวธรรมที่เป็นอกุศลบุคคลนั้นเจริญสภาวธรรมที่เป็นกุศล ?

วิ.ถูกแล้ว

อนุ. บุคคลใดไม่เจริญสภาวธรรมที่เป็นกุศลบุคคลนั้นไม่ละสภาวธรรมที่เป็นอกุศลหรือ ?

วิ.ถูกแล้ว

ปฎิ. หรือว่าบุคคลใดไม่ละสภาวธรรมที่เป็นอกุศลบุคคลนั้นไม่เจริญสภาวธรรมที่เป็นกุศล ?

วิ.ถูกแล้ว ..

จบ ภาวนาวาร

จบ พระบาลีธัมมยมก

พระบาลีอภิธรรมปิฎก

อินทริยยมก

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

๑. ปัณณัตติวารอุทเทส

{๓๗๙} [๑] อินทรีย์ ๒๒ คือ

๑.จักขุนทรีย์ ๒. โสตินทรีย์

๓.ฆานินทรีย์ ๔.ชิวหินทรีย์

๕.กายินทรีย์ ๖.มนินทรีย์

๗.อิตถินทรีย์ ๘.ปุริสินทรีย์

๙.ชีวิตินทรีย์ ๑๐.สุขินทรีย์

๑๑.ทุกขินทรีย์ ๑๒.โสมนัสสินทรีย์

๑๓.โทมนัสสินทรีย์ ๑๔.อุเปกขินทรีย์

๑๕.สัทธินทรีย์ ๑๖.วิริยินทรีย์

๑๗.สตินทรีย์ ๑๘.สมาธินทรีย์

๑๙.ปัญญินทรีย์ ๒๐.อนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์

๒๑.อัญญินทรีย์ ๒๒.อัญญาตาวินทรีย์

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))

๑อินทริยยมก ยมกที่ว่าด้วยหมวดสภาวธรรมที่เรียกว่าอินทรีย์ จัดเป็นยมกที่ ๑๐ อันเป็นยมกสุดท้าย ของคัมภีร์ยมก (และจัดเป็นยมกที่ ๓ ของพระบาลีอภิธรรมปิฎก ยมก ทุติยภาค หรือพระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๙ นี้) ซึ่งคำว่า อินทรีย์ หมายถึงสิ่งที่เป็นใหญ่ในการทำกิจของตน เช่น ตาเป็นใหญ่หรือเป็นเจ้าการในการเห็น เป็นต้น หรือหมายถึงคุณธรรมที่เป็นใหญ่ในหน้าที่ของตน คือ ทำให้ธรรม อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องเป็นไปตามตนในกิจนั้น ๆ ในขณะที่เป็นไปอยู่นั้น เช่น สัทธา (ศรัทธา) เป็นใหญ่ใน

จบ ภาวนาวาร