arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก ยมก · ธรรมยมก

นิโรธวาร เล่ม ๓๙

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๙๐–๒๘๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๕ ในธรรมยมกมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ยมก ธรรมยมก นิโรธวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๓๙ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๙ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๓ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๙)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๘๓ หน้า ๙๓๒–๙๘๒

หน้า ๙๓๒

๒. นิโรธวาระ

ปัจจุปปันนวาระ

ปุคคลวาระ อนุโลม :-

[๑๙๐] กุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.

ก็หรือว่าอกุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

[๑๙๑] กุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งกุศลจิตในอรูปภูมิ กุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งกุศลจิตในปัญจโวการภูมิ กุศลธรรมก็กำลังดับ อัพยากตธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมกำลังดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

หน้า ๙๓๓

เมื่อบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งวิปปยุตตจิในปวัตติกาลก็ดี อัพยากตธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นแต่กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งกุศลจิตในปัญจโวการภูมิ อัพยากตธรรมก็กำลังดับ กุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

[๑๙๒] อกุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งอกุศลจิตในอรูปภูมิ อกุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งอกุศลจิตในปัญจโวการภูมิอกุศลธรรมก็กำลังดับ อัพยากต-ธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

หรือว่าอัพยากตธรรมกำลังดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

เมื่อบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งอกุศลวิปปยุตตจิตในปวัตติกาลก็ดี อัพยากตธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นแต่อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งอกุศล-จิตในปัญจโวการภูมิ อัพยากตธรรมก็กำลังดับ อกุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

หน้า ๙๓๔

โอกาสวาระ อนุโลม :-

[๑๙๓] กุศลธรรมกำลังดับในภูมิใด, อกุศลธรรมก็กำลังดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่าอกุศลธรรมกำลังดับในภูมิใด, กุศลธรรมก็กำลังดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

[๑๙๔] กุศลธรรมกำลังดับในภูมิใด, อัพยากตธรรมก็กำลังดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมกำลังดับในภูมิใด, กุศลธรรมก็กำลังดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอสัญญสัตตภูมิ อัพยากตธรรมกำลังดับในภูมินั้น แต่กุศล-ธรรมไม่ใช่กำลังดับในภูมินั้น, ในจตุโวการภูมิก็ดี ในปัญญจโวการภูมิก็ดี อัพยากตธรรมก็กำลังดับ กุศลธรรมก็กำลังดับในภูมินั้น.

[๑๙๕] อกุศลธรรมกำลังดับในภูมิใด, อัพยากตธรรมก็กำลังดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

หน้า ๙๓๕

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมกำลังดับในภูมิใด, อกุศลธรรมก็กำลังดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอสัญญสัตตภูมิ อัพยากตธรรมกำลังดับในภูมินั้น แต่อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับในภูมินั้น ในจตุโวการภูมิก็ดี ในปัญญจโวการภูมิก็ดี อัพยากตธรรมก็กำลังดับ อกุศลธรรมก็กำลังดับในภูมินั้น.

ปุคคโลกาสวาระ อนุโลม :-

[๑๙๖] กุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.

ก็หรือว่าอกุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.

[๑๙๗] กุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยากต-ธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งกุศลจิตในอรูปภูมิ กุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในภังคขณะแห่งกุศลจิตในปัญจโวการภูมิ กุศลธรรมก็กำลัง

หน้า ๙๓๖

ดับ อัพยากตธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมกำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งกุศลวิปป-ยุตตจิตในปวัตติกาลก็ดี อัพยากตธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในภังค-ขณะแห่งกุศลจิตในปัญจโวการภูมิ อัพยากตธรรมก็กำลังดับ กุศลรรรมก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

[๑๙๘] อกุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยากต-ธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งอกุศลจิตในอรูปภูมิ อกุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่า-นั้นในภูมินั้น ในภังคขณะแห่งอกุศลจิตในปัญจโวการภูมิ อกุศลธรรมก็กำลังดับ อัพยากตธรรมก็กำลังดับ ก็บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมกำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศล-ธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งอกุศลวิปปยุตตจิตในปวัติติกาลก็ดี อัพยากตธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น,

หน้า ๙๓๗

ในภังคขณะแห่งอกุศลจิตในปัญจโวการภูมิ อัพยากตธรรมก็กำลังดับอกุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ปุคคลวาระ ปัจจนิก :-

[๑๙๙] กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งอกุศลจิต กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อกุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิตและอกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิ กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับ อกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งกุศลจิต อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่กุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่งอกุศลวิปปยุตตจิตและกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ใน

หน้า ๙๓๘

อสัญญสัตตภูมิก็ดี อกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับ กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

[๒๐๐] กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิตในปวัตติกาลก็ดี กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นแต่อัพยากตธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในภังคขณะแห่งอกุศลจิตในอรูปภูมิก็ดี กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับ อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งกุศลจิตในอรูปภูมิ อัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่กุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดีในภังคขณะแห่งอกุศลจิตในอรูปภูมิก็ดี อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

[๒๐๑] อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

หน้า ๙๓๙

บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งอกุศลวิปป-ยุตตจิตในปวัตติกาลก็ดี อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นแต่อัพยากตธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในภังคขณะแห่งกุศลจิตในอรูปภูมิก็ดี อกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับ อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งอกุศลจิตในอรูปภูมิ อัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อกุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดีในภังคขณะแห่งกุศลจิตในอรูปภูมิก็ดี อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับอกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

โอกาสวาระ ปัจจนิก :-

[๒๐๒] กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับในภูมิใด, อกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับในภูมิใด, กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?

หน้า ๙๔๐

ใช่.

[๒๐๓] กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับในภูมิใด, อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?

กำลังดับ.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังดับในภูมิใด, กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

[๒๐๔] อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับในภูมิใด, อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?

กำลังดับ.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังดับในภูมิใด, อกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

ปุคคโลกาสวาระ ปัจจนิก :-

[๒๐๕] กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งอกุศลจิต กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อกุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่ง

หน้า ๙๔๑

กุศลวิปปยุตตจิตและอกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญ-สัตตภูมิก็ดี กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับ อกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศล-ธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งกุศลจิต อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่กุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น,ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่งอกุศลวิปปยุตตจิตและกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตต-ภูมิก็ดี อกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับ กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

[๒๐๖] กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพ-ยากตธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกําลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งกุศล-วิปปยุตตจิตในปวัตติกาลก็ดี กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อัพยากตธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกําลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดีในภังคขณะแห่งอกุศลจิตในอรูปภูมิก็ดี กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับ อัพ-ยากตธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

หน้า ๙๔๒

ก็หรือว่า อัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด,กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งกุศลจิตในอรูปภูมิ อัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่กุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในภังคขณะแห่งอกุศลจิตในอรูปภูมิก็ดี อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับ กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

[๒๐๗] อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด,อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิตในปวัตติกาลก็ดี อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อัพยากตธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น,บุคคลเหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในภังคขณะกุศลจิตในอรูปภูมิก็ดี อกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับ อัพยากต-ธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่า อัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด,อกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งอกุศลจิตในอรูปภูมิ อัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อกุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่า

หน้า ๙๔๓

นั้นในภูมินั้น, บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในภังคขณะแห่งกุศลจิตในอรูปภูมิก็ดี อัพยากต-ธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับ อกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

อตีตวาระ

ปุคคลวาระ อนุโลม :-

[๒๐๘] กุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า อกุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

[๒๐๙] กุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า อัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

หน้า ๙๔๔

ใช่.

[๒๑๐] อกุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า อัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

โอกาสวาระ อนุโลม :-

[๒๑๑] กุศลธรรมเคยดับในภูมิใด, อกุศลธรรมก็เคยดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า อกุศลธรรมเคยดับในภูมิใด, กุศลธรรมก็เคยดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

[๒๑๒] กุศลธรรมเคยดับในภูมิใด, อัพยากตธรรมก็เคยดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

หน้า ๙๔๕

ก็หรือว่า อัพยากตธรรมเคยดับในภูมิใด, กุศลธรรมก็เคยดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอสัญญสัตตภูมิ อัพยากตธรรมเคยดับในภูมินั้น แต่กุศล-ธรรมไม่ใช่เคยดับในภูมินั้น, ในจตุโวการภูมิก็ดี ในปัญจโวการภูมิก็ดีอัพยากตธรรมก็เคยดับ กุศลธรรมก็เคยดับในภูมินั้น.

[๒๑๓] อกุศลธรรมเคยดับในภูมิใด, อัพยากตธรรมก็เคยดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า อัพยากตธรรมเคยดับในภูมิใด, อกุศลธรรมก็เคยดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอสัญญสัตตภูมิ อัพยากตธรรมเคยดับในภูมินั้น, แต่อกุศล-ธรรมไม่ใช่เคยดับในภูมินั้น, ในจตุโวการภูมิก็ดี ในปัญจโวการภูมิก็ดีอัพยากตธรรมก็เคยดับ อกุศลธรรมก็เคยดับในภูมินั้น.

ปุคคลโลกาสวาระ อนุโลม :-

[๒๑๔] กุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศลธรรมก็เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า อกุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศลธรรมก็เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

หน้า ๙๔๖

เมื่ออกุศลจิตดวงที่ ๒๑ กำลังเป็นไปอยู่แก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิ อกุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่กุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลนอกจากนี้ คือบุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในปัญจโวการภูมิก็ดีอกุศลธรรมก็เคยดับ กุศลธรรมก็เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

[๒๑๕] กุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยากตธรรมก็เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า อัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศลธรรมก็เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

เมื่อจิตดวงที่ ๒ กำลังเป็นไปอยู่แก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่กุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลนอกจากนี้ คือบุคคลผู้เกิดอยู่ในปัญจโวการภูมิก็ดี ผู้เกิดอยู่ในปัญจโวการภูมิก็ดี อัพยากตธรรมก็เคยดับ กุศลธรรมก็เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

๑. อนาคามิผล ๑ ที่เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิ คือในขณะที่ถึงพร้อมด้วยการเกิดขึ้นแห่งกุศลจิตตดวงที่ ๒ ได้แต่ภวนิกันติโลภชวนะดวงที่ ๒.

หน้า ๙๔๗

[๒๑๖] อกุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยากต-ธรรมก็เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศล-ธรรมก็เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

เมื่อจิตดวงที่ ๒ กำลังเป็นไปอยู่แก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อกุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

ในภูมินั้น, บุคคลนอกจากนี้ คือบุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิก็ดี ผู้เกิดอยู่ในปัญจโวการภูมิก็ดี อัพยากตธรรมก็เคยดับ อกุศลธรรมก็เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ปุคคลวาระ ปัจจนิก :-

[๒๑๗] กุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

หน้า ๙๔๘

[๒๑๘] กุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

[๒๑๙] อกุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

โอกาสวาระ ปัจจนิก :-

[๒๒๐] กุศลธรรมไม่ใช่เคยดับในภูมิใด, อกุศลธรรมก็ไม่ใช่เคยดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่เคยดับในภูมิใด, กุศลธรรมก็ไม่ใช่เคยดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?

หน้า ๙๔๙

ใช่.

[๒๒๑] กุศลธรรมไม่ใช่เคยดับในภูมิใด, อัพยากตธรรมไม่ใช่เคยดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?

เคยดับ.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่เคยดับในภูมิใด, กุศลธรรมก็ไม่ใช่เคยดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

[๒๒๒] อกุศลธรรมไม่ใช่เคยดับในภูมิใด, อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่เคยดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?

เคยดับ.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่เคยดับในภูมิใด อกุศลธรรมก็ไม่ใช่เคยดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

ปุคคโลกาสวาระ ปัจจนิก :-

[๒๒๓] กุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศล-ธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

หน้า ๙๕๐

เมื่ออกุศลจิตดวงที่ ๒ กำลังเป็นไปอยู่แก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธา-วาสภูมิกุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นแต่อกุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, เมื่อจิตดวงที่ ๒ กำลังเป็นไปอยู่แก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดีกุศลธรรมก็ไม่ใช่เคยดับ อกุศลธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศลธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

[๒๒๔] กุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยา-กตธรรมก็ไม่ใช่เคยดับ แก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

เมื่อจิตดวงที่ ๒ กำลังเป็นไปอยู่แก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาส-ภูมิก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี กุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลผู้กำลังเกิดในสุทธาวาสภูมิ กุศลธรรมก็ไม่ใช่เคยดับอัพยากตธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศล-ธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

หน้า ๙๕๑

[๒๒๕] อกุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยากต-ธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

เมื่อจิตดวงที่ ๒ กำลังเป็นไปอยู่แก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาส-ภูมิก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อกุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น,บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิ อกุศลธรรมก็ไม่ใช่เคยดับ อัพยากต-ธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศล-ธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

อนาคตวาระ

ปุคคลวาระ อนุโลม :-

[๒๒๖] กุศลธรรมจักดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรคก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัต-มรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี กุศลธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นแต่อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลนอกจากนี้กุศลธรรมก็จักดับ อกุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

หน้า ๙๕๒

ก็หรือว่าอกุศลธรรมจักดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

[๒๒๗] กุศลธรรมจักดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรคก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี อัพ-ยากตธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่กุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลนอกจากนี้ อัพยากตธรรมก็จักดับ กุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

[๒๒๘] อกุศลธรรมจักดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี

หน้า ๙๕๓

บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด อัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลนอกจากนี้ อัพยากตธรรมก็จักดับ อกุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

โอกาสวาระ อนุโลม :-

[๒๒๙] กุศลธรรมจักดับในภูมิใด, ฯ ล ฯ

ปุคคโลกาสวาระ อนุโลม :-

[๒๓๐] กุศลธรรมจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรคก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัต-มรรคในลำดับแห่งจิตใจก็ดี กุศลธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นแต่อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลนอกจากนี้คือบุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิก็ดี ผู้เกิดอยู่ในปัญจโวการภูมิก็ดี กุศล-ธรรมก็จักดับ อกุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่าอกุศลธรรมจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

หน้า ๙๕๔

[๒๓๑] กุศลธรรมจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยากตธรรมก็จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรคก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่กุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลนอกจากนี้ คือบุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิก็ดี ผู้เกิดอยู่ในปัญจโว-การภูมิก็ดี อัพยากตธรรมก็จักดับ กุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

[๒๓๒] อกุศลธรรมจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยากต-ธรรมก็จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคก็ดี พะอรหันต์ทั้งหลายก็ดีบุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น

หน้า ๙๕๕

แต่อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น บุคคลนอกจากนี้คือบุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิก็ดี ผู้เกิดอยู่ในปัญจโวการภูมิก็ดีอัพยากตธรรมก็จักดับ อกุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ปุคคลวาระ ปัจจนิก :-

[๒๓๓] กุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรคก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัต-มรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นแก่กุศลธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรคก็ดีพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี อกุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับ กุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

[๒๓๔] กุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งอรหันตมรรคก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี กุศล-ธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคล

หน้า ๙๕๖

เหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต กุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับ อัพยากต-ธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

[๒๓๕] อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดีบุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้น,ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต อกุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับ อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

โอกาสวาระ ปัจจนิก :-

[๒๓๖] กุศลธรรมไม่ใช่จักดับในภูมิใด, ฯ ล ฯ

หน้า ๙๕๗

ปุคคโลกาสวาระ ปัจจนิก :-

[๒๓๗] กุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศล-ธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรคก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัต-มรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่กุศลธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรคก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญ-สัตตภูมิก็ดี อกุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับ กุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

[๒๓๘] กุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยา-กตธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรคก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี กุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต กุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับ อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

หน้า ๙๕๘

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศล-ธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

[๒๓๙] อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยา-กตธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดีบุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นแต่อัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น. ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต อกุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับ อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศล-ธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

หน้า ๙๕๙

ปัจจุปปันนาตีตวาระ

ปุคคลวาระ อนุโลม :-

[๒๔๐] กุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็เคยดับแกบุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่าอกุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อกุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่า, ในภังคขณะแห่งกุศลจิต อกุศลธรรมก็เคยดับ กุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

[๒๔๑] กุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

หน้า ๙๖๐

ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่กุศล-ธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งกุศลจิต อัพยา-กตธรรมก็เคยดับ กุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

[๒๔๒] อกุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่งอกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อกุศล-ธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งอกุศลจิต อัพยา-กตธรรมก็เคยดับ อกุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

โอกาสวาระ อนุโลม :-

[๒๔๓] กุศลธรรมกำลังดับในภูมิใด, ฯ ล ฯ

หน้า ๙๖๑

ปุคคโลกาสวาระ อนุโลม :-

[๒๔๔] กุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศลธรรมก็เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่าอกุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี อกุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในภังคขณะแห่งกุศลจิต อกุศลธรรมก็เคยดับ กุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

[๒๔๕] กุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยา-กตธรรมก็เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศลธรรมก็เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อัพยากตธรรม

หน้า ๙๖๒

เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในภังคขณะแห่งกุศลจิต อัพยากตธรรมก็เคยดับ กุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

[๒๔๖] อกุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยากต-ธรรมก็เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่งอกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งอกุศล อัพยากตธรรมก็เคยดับ อกุศล-ธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ปุคคลวาระ ปัจจนิก :-

[๒๔๗] กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

เคยดับ.

หน้า ๙๖๓

ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

[๒๔๘] กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม.

เคยดับ.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

[๒๔๙] อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

เคยดับ.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

โอกาสวาระ ปัจจนิก :-

[๒๕๐] กุศลธรรมไม่ใช่กำลังเกิดในภูมิใด, ฯ ล ฯ

หน้า ๙๖๔

ปุคคโลกาสวาระ ปัจจนิก :-

[๒๕๑] กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศล-ธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อกุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้น, เมื่อทุติยจิตกำลังเป็นไปอยู่แก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดีกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับ อกุศลธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

[๒๕๒] กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยา-กตธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลผู้กำลังเกิดอยู่ใน (เข้าถึง) สุทธาวาสภูมิ

หน้า ๙๖๕

กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับ อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศล-ธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

[๒๕๓] อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยา-กตธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่งอกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังเกิดอยู่ใน (เข้าถึง)สุทธาวาสภูมิ อกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับ อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศล-ธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

หน้า ๙๖๖

ปัจจุปันนานาคตวาระ

ปุคคลวาระ อนุโลม :-

[๒๕๔] กุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรคก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้นก็ดี กุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังค-ขณะแห่งกุศลจิตของบุคคลนอกนี้ กุศลธรรมก็กำลังดับ อกุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าอกุศลธรรมจักดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อกุศลธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งกุศลจิต อกุศลธรรมก็จักดับ กุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

หน้า ๙๖๗

[๒๕๕] กุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งกุศลจิต อัพยากต-ธรรมก็จักดับ กุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

[๒๕๖] อกุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่งอกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อกุศลธรรม

หน้า ๙๖๘

ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น ในภังคขณะแห่งอกุศลจิต อัพยากต-ธรรมก็จักดับ อกุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

โอกาสวาระ อนุโลม :-

[๒๕๗] กุศลธรรมกำลังดับในภูมิใด, ฯ ล ฯ

ปุคคโลกาสวาระ อนุโลม :-

[๒๕๘] กุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรคก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้นก็ดี กุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในภังคขณะแห่งกุศลจิตของบุคคลนอกนี้ กุศลธรรมก็กำลังดับ อกุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่าอกุศลธรรมจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี อกุศลธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น

หน้า ๙๖๙

แต่กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในภังคขณะแห่งกุศลจิต อกุศลธรรมก็จักดับ กุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

[๒๕๙] กุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยากต-ธรรมก็จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิตก็ดีบุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในภังคขณะแห่งกุศลจิต อัพยากตธรรมก็จักดับกุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

[๒๖๐] อกุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยากต-ธรรมก็จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศลกรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

หน้า ๙๗๐

ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่งอกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลเกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลแหล่านั้นในภูมินั้น, ในภังคขณะแห่งอกุศลจิต อัพยากตธรรมก็จักดับ อกุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ปุคคลวาระ ปัจจนิก :-

[๒๖๑] กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อกุศล-ธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรคก็ดีพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้น กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับ อกุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

หน้า ๙๗๑

ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรคก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้นก็ดี อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่กุศลธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ในอุปปาท-ขณะแห่งอรหัตมรรคก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นก็ดี อกุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับ กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

[๒๖๒] กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะ แห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ภังคขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อัพยา-กตธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้น ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต๑ กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับ อัพยาธรรมกตธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

๑. จุติจิตของพระอรหันต์ ๑๓ ดวง, ดวงใดดวงหนึ่ง.

หน้า ๙๗๒

[๒๖๓] อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใด, อัพยากต-ธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่งอกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิตอกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับ อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

โอกาสวาระ ปัจจนิก :-

[๒๖๔] กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับในภูมิใด, ฯ ล ฯ

ปุคคโลกาสวาระ ปัจจนิก :-

[๒๖๕] กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศล-ธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมิ-

หน้า ๙๗๓

นั้น แต่อกุศลธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรคก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับ อกุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรคก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดในภังคขณะแห่งจิตนั้น อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่กุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรคก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดีบุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อกุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

[๒๖๖] กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยา-กตธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี กุศลธรรมไม่ใช่

หน้า ๙๗๔

กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับ อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศล-ธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น, ใช่ไหม ?

ใช่.

[๒๖๗] อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยา-กตธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่ก็บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต อกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับ อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

หน้า ๙๗๕

อตีตานาคตวาระ

ปุคคลวาระ อนุโลม :-

[๒๖๘] กุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดีบุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี กุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลนอกจากนี้ กุศลธรรมเคยดับ อกุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าอกุศลธรรมจักดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

[๒๖๙] กุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต กุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นแต่อัพยากตธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลนอกนี้ กุศล-ธรรมเคยดับ อัพยากตธรรมก็จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

หน้า ๙๗๖

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

[๒๗๐] อกุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต อกุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นแต่อัพยากตธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลนอกจากนี้ อกุศลธรรมเคยดับ อัพยากตธรรมก็จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

โอกาสวาระ อนุโลม :-

[๒๗๑] กุศลธรรมเคยดับในภูมิใด, ฯ ล ฯ

ปุคคโลกาสวาระ อนุโลม :-

[๒๗๒] กุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

หน้า ๙๗๗

บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดีบุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี กุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลนอกจากนี้ คือบุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิก็ดีผู้เกิดอยู่ในปัญจโวการภูมิก็ดี กุศลธรรมเคยดับ อกุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่าอกุศลกรรมจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศลกรรมก็เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

เมื่อทุติยจิตกำลังเป็นไปอยู่แก่บุคคลผู้เกิดในสุทธาวาสภูมิ อกุศล-ธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่กุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลนอกจากนี้ คือบุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุ-โวการภูมิก็ดี ผู้เกิดอยู่ในปัญจโวการภูมิก็ดี อกุศลธรรมจักดับ กุศล-ธรรมก็เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

[๒๗๓] กุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยากต-ธรรมก็จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต กุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อัพยากตธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นบุคคลนอกจากนี้ คือบุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิก็ดี ผู้เกิดอยู่ใน

หน้า ๙๗๘

ปัญจโวการภูมิก็ดี กุศลธรรมเคยดับ อัพยากตธรรมก็จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศลธรรมก็เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

เมื่อทุติยจิตกำลังเป็นไปอยู่แก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดีบุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่กุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลนอกจากนี้ บุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิก็ดี ผู้เกิดอยู่ในปัญจโวการภูมิก็ดีอัพยากตธรรมจักดับ กุศลธรรมก็เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

[๒๗๔] อกุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยากต-ธรรมจักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต อกุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อัพยากตธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น,บุคคลนอกจากนี้ คือบุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิก็ดี ผู้เกิดอยู่ในปัญจโวการภูมิก็ดี อกุศลธรรมเคยดับ อัพยากตธรรมก็จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศลธรรมก็เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

หน้า ๙๗๙

เมื่อทุติยจิตกำลังเป็นไปอยู่แก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดีบุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อกุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น,บุคคลนอกจากนี้ คือบุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิก็ดี ผู้เกิดอยู่ในปัญจโวการภูมิก็ดี อัพยากตธรรมจักดับ อกุศลธรรมก็เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ปุคคลวาระ ปัจจนิก :-

[๒๗๕] กุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

เคยดับ.

[๒๗๖] กุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

หน้า ๙๘๐

เคยดับ.

[๒๗๗] อกุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่จักดับ แก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

เคยดับ.

โอกาสวาระ ปัจจนิก :-

[๒๗๘] กุศลธรรมไม่ใช่เคยดับในภูมิใด, ฯ ล ฯ

ปุคคโลกาสวาระ ปัจจนิก :-

[๒๗๙] กุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศล-ธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

เมื่อทุติยจิตกำลังเป็นไปอยู่แก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิกุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อกุศลธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิ กุศล-ธรรมไม่ใช่เคยดับ อกุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศลธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

หน้า ๙๘๑

บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดีบุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่กุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิ อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับ กุศลธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

[๒๘๐] กุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยา-กตธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

จักดับ.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศล-ธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

เคยดับ.

[๒๘๑] อกุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยากต-ธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

จักดับ.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศล-ธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

เคยดับ.

นิโรธวาระ จบ

หน้า ๙๘๒

ปวัตติอุปปาปาทนิโรธวาระ

ปัจจุปปันนวาระ

ปุคคลวาระ อนุโลม :-

[๒๘๒] กุศลธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.

ก็หรือว่าอกุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.

[๒๘๓] กุศลธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมกำลังดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.

[๒๘๔] อกุศลธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

จบ นิโรธวาร