พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
ปฏิจจวาร เล่ม ๔๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๑๐ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๓ ปฏิจจวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๒)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๘๘ หน้า ๖๘๐–๖๘๑
๔๕. นีวรณิยทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๑๐] ๑. นีวรณิยธรรม อาศัยนีวรณยธรรม เกิดขึ้น ฯลฯ
โลกิยทุกะฉันใด นีวรณิยทุกะ ก็พึงกระทำฉันนั้น ไม่มีแตกต่างกันพึงประกอบนิวรณ์ด้วยนิวรณ์ ๘ ครั้ง คือ กามฉันทะ ๒ ครั้ง ปฏิฆะ ๔ ครั้งอุทธัจจะและวิจิกิจฉาสองอย่างนี้ อย่างละหนึ่งครั้ง. มาติกาแห่งนีวรณทุกะได้ทำไว้แล้วในวาระนี้.
นีวรณิยทุกะ จบ
๔๖. นีวรณสัมปยุตตทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๑๑] ๑. นีวรณสัมปยุตตธรรม อาศัยนีวรณสัมปยุตตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นนีวรณสัมปยุตตธรรม ฯลฯ
ขันธ์ ๒.
๒. นีวรณวิปปยุตตธรรม อาศัยนีวรณสัมปยุตตธรรม.
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นนีวรณสัมปยุตตธรรม.
๓. นีวรณสัมปยุตตธรรม และนีวรณวิปปยุตตธรรม
อาศัยนีวรณสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นนีวรณสัมป-ยุตตธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒.
๔. นีวรณวิปปยุตตธรรม อาศัยนีวรณวิปปยุตตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นนีวรณวิปปยุตตธรรมยุตตธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒.
จบ ปฏิจจวาร