ปัจจยวาร เล่ม ๔๒

๓. ปัจจยานุโลมปัจจนียะ

{๕๐๔} [๙] ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในนอธิปติปัจจัย กับ ... ”๙ ”

(ย่อ พึงนับอย่างนี้)

๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม

{๕๐๕} [๑๐] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร ...

ในอนันตรปัจจัย กับ ... ” ๑ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ” ๑ ”

(สหชาตวาร เหมือนกับปฏิจจวาร)

๒๖. คันถทุกะ ๓. ปัจจยวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๕๐๖} [๑๑] สภาวธรรมที่เป็นคันถะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นคันถะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (เหมือนกับปฏิจจวาร)สภาวธรรมที่ไม่เป็นคันถะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นคันถะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นคันถะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ขันธ์ที่ไม่เป็นคันถะอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่เป็นคันถะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นคันถะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นคันถะอาศัยขันธ์ที่ไม่เป็นคันถะ สภาวธรรมที่เป็นคันถะอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่เป็นคันถะและที่ไม่เป็นคันถะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นคันถะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ สภาวธรรมที่เป็นคันถะและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นคันถะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... สภาวธรรมที่เป็นคันถะและสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๓)

[๑๒] สภาวธรรมที่เป็นคันถะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นคันถะและที่ไม่เป็นคันถะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ อภิชฌากายคันถะอาศัยสีลัพพตปรามาสกายคันถะและสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) อภิชฌากายคันถะอาศัยสีลัพพตปรามาสกายคันถะและหทัยวัตถุเกิดขึ้น (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) (๑)สภาวธรรมที่ไม่เป็นคันถะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นคันถะและที่ไม่เป็นคันถะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นคันถะและสภาวธรรมที่ เป็นคันถะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ขันธ์ที่ไม่เป็นคันถะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นคันถะและหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๒)สภาวธรรมที่เป็นคันถะและที่ไม่เป็นคันถะอาศัยสภาวธรรรมที่เป็นคันถะและที่ไม่เป็นคันถะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อภิชฌากายคันถะและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นคันถะและสีลัพพตปรามาสกายคันถะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น(พึงผูกให้เป็นจักรนัย) อภิชฌากายคันถะและสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยสีลัพพตปรามาสกายคันถะและหทัยวัตถุเกิดขึ้น (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) (๓)

๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร

{๕๐๗} [๑๓] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”

ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”

จบ อนุโลม

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร

นเหตุปัจจัย

{๕๐๘} [๑๔] สภาวธรรมที่ไม่เป็นคันถะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นคันถะเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นคันถะซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (พึงเพิ่มข้อความเข้ามาจนถึงสำหรับพวกอสัญญสัตว์) จักขุวิญญาณอาศัยจักขายตนะเกิดขึ้น ... กายวิญญาณอาศัยกายายตนะ ขันธ์ที่ไม่เป็นคันถะซึ่งเป็นอเหตุกะอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... (ย่อ)

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร

{๕๐๙} [๑๕] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย ” ๓ ”

ในนอธิปติปัจจัย ” ๙ ”

(พึงนับอย่างนี้)

๓. ปัจจยานุโลมปัจจนียะ

{๕๑๐} [๑๖] ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในนอธิปติปัจจัย กับ ... ” ๙ ” ...

ในโนวิคตปัจจัย ” ” ๓ ”

๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม

{๕๑๑} [๑๗] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร ...

ในอวิคตปัจจัย กับ ... ” ๑ ” ...

(แม้นิสสยวารก็เหมือนกับปฏิจจวารนั่นเอง สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงจัดให้มี ๙ วาร รูปไม่มี)

๒๖. คันถทุกะ ๗. ปัญหาวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๕๑๒} [๑๘] สภาวธรรมที่เป็นคันถะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นคันถะโดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นคันถะเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตคันถะทั้งหลายโดยเหตุปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่เป็นคันถะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นคันถะโดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นคันถะเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูปโดยเหตุปัจจัย (๒)สภาวธรรมที่เป็นคันถะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นคันถะและที่ไม่เป็นคันถะโดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นคันถะเป็นปัจจัย