ปัจจยวาร เล่ม ๔๑

ในโนนัตถิปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๕ วาร

ในโนวิคตปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

(พึงนับอย่างนี้)

จบ อนุโลมปัจจนียะ

๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม

นเหตุทุกนัย

{๑๖๔๙} [๑๓] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในอนันตรปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในสมนันตรปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในสหชาตปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในวิคตปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

(พึงนับอย่างนี้)

จบ ปัจจนียานุโลม

จบ ปฏิจจวาร

(สหชาตวารเหมือนกับปฏิจจวาร)

๑๕. มิจฉัตตนิยตติกะ ๓. ปัจจยวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๑๖๕๐} [๑๔] สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนทำสภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนทำสภาวธรรมที่มีสภาวะ

ชอบและให้ผลแน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๑๖๕๑} [๑๕] สภาวธรรมที่ให้ผลไม่แน่นอนทำสภาวธรรมที่ให้ผลไม่แน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ ๑ ที่ให้ผลไม่แน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ... หทัยวัตถุทำขันธ์ทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายทำ

หทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น มหาภูตรูป ๑ ... ขันธ์ที่ให้ผลไม่แน่นอนทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น

สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนทำสภาวธรรมที่ให้ผลไม่

แน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนทำสภาวธรรมที่ให้ผล

ไม่แน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๓)

สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดให้ผลแน่นอนและให้ผลไม่แน่นอนทำ

สภาวธรรมที่ให้ผลไม่แน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ

ขันธ์ที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น จิตต

สมุฏฐานรูปทำมหาภูตรูปทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๔)

สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบให้ผลแน่นอนและให้ผลไม่แน่นอนทำ

สภาวธรรมที่ให้ผลไม่แน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น จิตต

สมุฏฐานรูปทำมหาภูตรูปทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๕)

{๑๖๕๒} [๑๖] สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนทำสภาวธรรมที่มีสภาวะผิดให้ผลแน่นอนและให้ผลไม่แน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะ

เหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ทำขันธ์ ๑ ที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนและ

หทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๑)

สภาวธรรมทึ่ให้ผลไม่แน่นอนทำสภาวธรรมที่มีสภาวะผิดให้ผลแน่นอน

และให้ผลไม่แน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตต

สมุฏฐานรูปทำขันธ์ที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนและมหาภูตรูปทั้งหลาย

ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดให้ผลแน่นอนและให้ผลไม่แน่นอนทำ

สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดให้ผลแน่นอนและให้ผลไม่แน่นอนให้เป็นปัจจัย

เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ทำขันธ์ ๑ ที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... จิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนและมหาภูตรูปทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๓)

{๑๖๕๓} สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนทำสภาวธรรมที่มีสภาวะชอบให้ผลแน่นอนและให้ผลไม่แน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (มี๓ วาร เหมือนกับมิจฉัตตะ) พึงนับอย่างนี้

อารัมมณาทิปัจจัย

{๑๖๕๔} [๑๗] สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนทำสภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย (ย่อพึงแจกเหมือนกับปัจจยวารในกุสลติกะ) เพราะอวิคตปัจจัย

๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร

{๑๖๕๕} [๑๘] ในเหตุปัจจัย มี ๑๗ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ,, ๗ ,,

ในอธิปติปัจจัย มี ๑๗ วาร

ในอนันตรปัจจัย ,, ๗ ,,

ในสมนันตรปัจจัย ,, ๗ ,,

ในสหชาตปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในอัญญมัญญปัจจัย ,, ๗ ,,

ในนิสสยปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในอุปนิสสยปัจจัย ,, ๗ ,,

ในปุเรชาตปัจจัย ,, ๗ ,,

ในอาเสวนปัจจัย ,, ๗ ,,

ในกัมมปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในวิปากปัจจัย ,, ๑ ,,

ในอาหารปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในอินทริยปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในฌานปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในมัคคปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในสัมปยุตตปัจจัย ,, ๗ ,,

ในวิปปยุตตปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในอัตถิปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในนัตถิปัจจัย ,, ๗ ,,

ในวิคตปัจจัย ,, ๗ ,,

ในอวิคตปัจจัย ,, ๑๗ ,,

(พึงนับอย่างนี้)

จบ อนุโลม

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร

นเหตุปัจจัย

{๑๖๕๖} [๑๙] สภาวธรรมที่ให้ผลไม่แน่นอนทำสภาวธรรมที่ให้ผลไม่แน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ ๑ ที่ให้ผลไม่แน่นอนซึ่งเป็นอเหตุกะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ...

ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ... หทัยวัตถุทำขันธ์ทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นขันธ์ทั้งหลายทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๑ ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล ... จักขุวิญญาณทำจักขายตนะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ...

กายวิญญาณทำกายายตนะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ขันธ์ที่ให้ผลไม่แน่นอนซึ่ง

เป็นอเหตุกะทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาที่สหรคตด้วยอุทธัจจะทำขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๑)

นอารัมมณปัจจัย

{๑๖๕๗} [๒๐] สภาวธรรมที่ให้ผลไม่แน่นอนทำสภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (เหมือนกับ

กุสลติกะ พึงทำเป็น ๕ วาร)

นอธิปติปัจจัย

{๑๖๕๘} [๒๑] สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนทำสภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คืออธิปติธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนทำขันธ์ที่มีสภาวะผิดและให้ผล

แน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๑)

{๑๖๕๙} สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนทำสภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนทำขันธ์ที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๑)

{๑๖๖๐} สภาวธรรมที่ให้ผลไม่แน่นอนทำสภาวธรรมที่ให้ผลไม่แน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ ๑ที่ให้ผลไม่แน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ...

สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล ... จักขุวิญญาณทำจักขายตนะให้เป็นปัจจัย

เกิดขึ้น ... กายวิญญาณทำกายายตนะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ขันธ์ที่ให้ผลไม่แน่นอนทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนทำสภาวธรรมที่ให้ผลไม่

แน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่มี

สภาวะผิดและให้ผลแน่นอนทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนทำสภาวธรรมที่ให้ผลไม่

แน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่มี

สภาวะชอบและให้ผลแน่นอนทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๓)

{๑๖๖๑} สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนทำสภาวธรรมที่มีสภาวะผิดให้ผลแน่นอนและให้ผลไม่แน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัยคือ อธิปติธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนทำขันธ์ที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๑)

{๑๖๖๒} สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนทำสภาวธรรมที่มีสภาวะชอบให้ผลแน่นอนและให้ผลไม่แน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัยคือ อธิปติธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนทำขันธ์ที่มีสภาวะชอบ

และให้ผลแน่นอนและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๑)

นอนันตราทิปัจจัย

{๑๖๖๓} [๒๒] สภาวธรรมที่ให้ผลไม่แน่นอนทำสภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนอนันตรปัจจัย ... เพราะโนนัตถิปัจจัย เพราะโนวิคตปัจจัย

๒. ปัจจัยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร

{๑๖๖๔} [๒๓] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย ,, ๕ ,,

ในนอธิปติปัจจัย ,, ๗ ,,

ในนอนันตรปัจจัย ,, ๕ ,,

ในนสมนันตรปัจจัย ,, ๕ ,,

ในนอัญญมัญญปัจจัย ,, ๕ ,,

ในนอุปนิสสยปัจจัย ,, ๕ ,,

ในนปุเรชาตปัจจัย ,, ๖ ,,

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในนอาเสวนปัจจัย ,, ๕ ,,

ในนกัมมปัจจัย ,, ๗ ,,

ในนวิปากปัจจัย ,, ๑๗ ,,

ในนอาหารปัจจัย ,, ๑ ,,

ในนอินทริยปัจจัย ,, ๑ ,,

ในนฌานปัจจัย ,, ๑ ,,

ในนมัคคปัจจัย ,, ๑ ,,

ในนสัมปยุตตปัจจัย ,, ๕ ,,

ในนวิปปยุตตปัจจัย ,, ๒ ,,

ในโนนัตถิปัจจัย มี ๕ วาร

ในโนวิคตปัจจัย ,, ๕ ,,

(พึงนับอย่างนี้)

จบ ปัจจนียะ

๓. ปัจจยานุโลมปัจจนียะ

เหตุทุกนัย

{๑๖๖๕} [๒๔] ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๕ วาร

ในนอธิปติปัจจัย ,, ,, ๗ ,,

ในนอนันตรปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

ในนสมนันตรปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

ในนอัญญมัญญปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

ในนอุปนิสสยปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

ในนปุเรชาตปัจจัย ,, ,, ๖ ,,

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ,, ,, ๑๗ ,,

ในนอาเสวนปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

ในนกัมมปัจจัย ,, ,, ๗ ,,

ในนวิปากปัจจัย ,, ,, ๑๗ ,,

ในนสัมปยุตตปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

ในนวิปปยุตตปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในโนนัตถิปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

ในโนวิคตปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

(พึงนับอย่างนี้)

จบ อนุโลมปัจจนีย

๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม

เหตุทุกนัย

{๑๖๖๖} [๒๕]ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในอนันตรปัจจัย ,, ,, ๑ ,, (ย่อ)

ในอวิคตปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

(พึงนับอย่างนี้)

จบ ปัจจนียานุโลม

(จบ ปัจจยวาร)

(นิสสยวารเหมือนกับปัจจยวาร)

๑๕. มิจฉัตตนิยตติกะ ๕. สังสัฏฐวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๑๖๖๗} [๒๖] สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนระคนกับสภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๑)

{๑๖๖๘} สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนระคนกับสภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๑)

{๑๖๖๙} สภาวธรรมที่ให้ผลไม่แน่นอนระคนกับสภาวธรรมที่ให้ผลไม่แน่นอนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่ให้ผลไม่แน่นอนเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)