ปัจจนียปัฏฐาน เล่ม ๔๑

วิปปยุตตปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีวิตกมีวิจารวิตกและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ ... กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่มีวิตกมีวิจาร วิตก และมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลาย

อาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้นเพราะวิปปยุตตปัจจัย กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ทั้งหลายและวิตกเกิดขึ้นเพราะวิปปยุตปัจจัย (๓)

อัตถิปัจจัย-อวิคตปัจจัย

{๔๖} [๒๑] สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารเกิดขึ้นเพราะอัตถิปัจจัย ... เพราะนัตถิปัจจัย เพราะวิคตปัจจัย เพราะอวิคตปัจจัย(ย่อ)

๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร

สุทธนัย

{๔๗} [๒๒] ในเหตุปัจจัย มี ๓๗ วาร

ในอารัมมณปัจจัย " ๒๑ "

ในอธิปติปัจจัย " ๒๓ "

ในอนันตรปัจจัย " ๒๑ "

ในสมนันตรปัจจัย " ๒๑ "

ในสหชาตปัจจัย " ๓๗ "

ในอัญญมัญญปัจจัย " ๒๘ "

ในนิสสยปัจจัย " ๓๗ "

ในอุปนิสสยปัจจัย " ๒๑ "

ในปุเรชาตปัจจัย " ๑๑ "

ในอาเสวนปัจจัย " ๑๑ "

ในกัมมปัจจัย " ๓๗ "

ในวิปากปัจจัย มี ๓๗ วาร

ในอาหารปัจจัย " ๓๗ "

ในอินทริยปัจจัย " ๓๗ "

ในฌานปัจจัย " ๓๗ "

ในมัคคปัจจัย " ๓๗ "

ในสัมปยุตตปัจจัย " ๒๑ "

ในวิปปยุตตปัจจัย " ๓๗ "

ในอัตถิปัจจัย " ๓๗ "

ในนัตถิปัจจัย " ๒๑ "

ในวิคตปัจจัย " ๒๑ "

ในอวิคตปัจจัย " ๓๗ "

ทุกนัย

ในอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๒๑ วาร ...

ในอวิคตปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓๗ วาร (ย่อ)

(พึงนับปัจจยานุโลมในวิตักกติกะเหมือนกับการนับในกุสลติกะฉะนั้น)

จบ อนุโลม

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร

นเหตุปัจจัย

![๒๓] สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีวิตกมีวิจารซึ่งเป็น

อเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ...

โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะเกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ วิตกอาศัยขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้นในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ... (๒)

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารเกิดขึ้น

เพราะนเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ... (๓)

{๔๙} สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีวิตกมีวิจารซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ... (๔)

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาว

ธรรมที่มีวิตกมีวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ วิตกและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ... (๕)

สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และวิตกอาศัยขันธ์ ๑ที่มีวิตกมีวิจารซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และวิตกอาศัยขันธ์ ๒เกิดขึ้น ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ... (๖)

สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ วิตกและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีวิตกมีวิจารซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ...

ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ... (๗)

{๕๐} [๒๔] สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารอาศัยวิตกซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารอาศัยวิตกเกิดขึ้น

โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะอาศัยวิตกที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะเกิดขึ้น (๑)

{๕๑} สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยวิตกซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปอาศัยวิตกเกิดขึ้น (๒)

{๕๒} สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยวิตกซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ในอเหตุกปฏิสนธิขณะขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารและกฏัตตารูปอาศัยวิตกเกิดขึ้น (๓)

{๕๓} สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปกฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ที่เป็นภายนอก... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน … สำหรับพวก

อสัญญสัตตบุคคลมีมหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้น

เพราะนเหตุปัจจัย คือ ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ วิตกอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๓)

{๕๔} สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ในอเหตุกปฏิสนธิขณะขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น กฏัตตารูปอาศัยมหาภูตรูป

ทั้งหลายเกิดขึ้น (๔)

{๕๕} สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ วิตกอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น กฏัตตารูปอาศัยมหาภูตรูป

ทั้งหลายเกิดขึ้น (๕)

สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ในอเหตุกปฏิสนธิขณะขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารและวิตกอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๖)

{๕๖} สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารและวิตกอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น

กฏัตตารูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๗)

{๕๗} [๒๕] สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ในอเหตุกปฏิสนธิขณะขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีวิตกมีวิจารและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและ

ที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ในอเหตุกปฏิสนธิขณะวิตกอาศัยขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารและหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและ

ที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัย

ขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารซึ่งเป็นอเหตุกะและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ใน

อเหตุกปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารและมหาภูตรูป

ทั้งหลายเกิดขึ้น (๓)

{๕๘} สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีวิตกมีวิจารและหทัยวัตถุเกิดขึ้น... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และหทัยวัตถุเกิดขึ้น กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๔)

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาว-ธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือในอเหตุกปฏิสนธิขณะ วิตกอาศัยขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารและหทัยวัตถุเกิดขึ้นกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๕)

สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และวิตกอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีวิตกมีวิจารและ

หทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และวิตกอาศัยขันธ์ ๒ และหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๖)

{๕๙} สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจาร ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจาร และที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และวิตกอาศัยขันธ์ ๑

ที่มีวิตกมีวิจารและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และวิตกอาศัยขันธ์ ๒และหทัยวัตถุเกิดขึ้น กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๗)

{๖๐} [๒๖] สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารอาศัยวิตกและหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียง

วิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยวิตกที่เป็นอเหตุกะและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้นในอเหตุกปฏิสนธิขณะกฏัตตารูปอาศัยวิตกและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๒)

{๖๑} สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารอาศัยวิตกและหทัยวัตถุเกิดขึ้นกฏัตตารูปอาศัยวิตกและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๓)

{๖๒} [๒๗] สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ที่มีวิตกมีวิจารซึ่งเป็นอเหตุกะและวิตกเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และวิตกเกิดขึ้น ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีวิตกมีวิจารและวิตกเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และวิตกเกิดขึ้น โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา อุทธัจจะ และวิตกเกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารซึ่งเป็นอเหตุกะและวิตกเกิดขึ้น ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ... (๒)

{๖๓} สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีวิตกมีวิจารซึ่งเป็นอเหตุกะและวิตกเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๒ และวิตกเกิดขึ้นในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ... (๓)

{๖๔} ![๒๘] สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีวิตกมีวิจาร วิตก และหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ วิตก และหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจาร ที่ไม่มี

วิตกมีเพียงวิจาร และที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารซึ่งเป็นอเหตุกะ วิตก และ

มหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ... (๒)

{๖๕} สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจาร ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจาร และที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้น

เพราะนเหตุปัจจัย คือ ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีวิตกมีวิจาร วิตก และหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ วิตกและหทัยวัตถุเกิดขึ้น กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่มีวิตกมีวิจาร วิตก และ

มหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๓)

นอารัมมณปัจจัย

{๖๖} [๒๙] สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีวิตกมี

วิจารเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารเกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยวิตกเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ

กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ

กฏัตตารูปอาศัยวิตกเกิดขึ้น (๑)

{๖๘} สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยวิจารเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ

กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้น กฏัตตารูปอาศัยวิจาร

เกิดขึ้น หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น หทัยวัตถุอาศัยวิจารเกิดขึ้นมหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล ...

อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... (๑)

{๖๙} [๓๐] สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

{๗๐} สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและวิจารเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยวิตกและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและวิจารเกิดขึ้น ... (๑)

{๗๑} สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป

อาศัยขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารและวิตกเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)

{๗๒} สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีวิตกมีวิจาร วิตก และมหาภูตรูปทั้งหลาย

เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ... กฏัตตารูป (๑)

นอธิปติปัจจัย

{๗๓} [๓๑] สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย ... มี ๗ วาร

{๗๔} สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยขันธ์ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้น ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งเป็นวิบากเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)

สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจาร

เกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารอาศัยวิตกเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ... (๒)

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ วิจารและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่

ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งเป็นวิบากเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ... (๓)

สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยวิตกเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ... (๔)

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัย

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓วิจาร และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งเป็นวิบากเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๕)

{๗๕} [๓๒] สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยขันธ์ที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้น ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารซึ่งเป็นวิบากเกิดขึ้น … ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)

สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้น

เพราะนอธิปติปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารอาศัยหทัย

วัตถุเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย คือ อธิปติธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยวิจารเกิดขึ้น ขันธ์ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยวิจารซึ่งเป็นวิบากเกิดขึ้นในปฏิสนธิขณะ ... (๓)

อาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจาร ... มี ๗ วาร

{๗๖} [๓๓] อาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจาร ... มี๗ วาร (ย่อ)

สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและ

ที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้น ... สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย อธิปติธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยขันธ์ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและวิจารเกิดขึ้น อธิปติธรรมอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งเป็นวิบากและวิจารเกิดขึ้น (ย่อ)

นอนันตราทิปัจจัย

{๗๗} [๓๔] สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารเกิดขึ้นเพราะนอนันตรปัจจัย เพราะนสมนันตรปัจจัย เพราะนอัญญมัญญ-ปัจจัย เพราะนอุปนิสสยปัจจัย

(นอนันตราทิปัจจัยนี้ก็เหมือนกับนอารัมมณปัจจัย)

นปุเรชาตปัจจัย

{๗๘} [๓๕] สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย มี ๗ วาร

{๗๙} สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจาร ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)

สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจาร

เกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารอาศัยวิตกเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ... (๒)

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ วิจารอาศัยขันธ์ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยวิตกเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ... (๓)

สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรม

ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารและกฏัตตารูปอาศัยวิตกเกิดขึ้น (๔)

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัย

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ และวิจารอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้น ...

ในปฏิสนธิขณะ ... (๕)

{๘๐} [๓๖] สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้น เพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยวิจารเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)

สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้น

เพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารอาศัย

หทัยวัตถุเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยวิจารเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ... (ย่อ) (๗)

{๘๑} อาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจาร ... มี ๗ วาร[๓๗] สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตก

มีเพียงวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและวิจาร ... ในปฏิสนธิขณะ ... (ย่อ) (๗)

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัย

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (ย่อ)

(ในนปุเรชาตมูลกนัยพึงจัดอรูปภูมิเหมือนกับอรูปล้วน ๆ ฉะนั้น)

นปัจฉาชาตาทิปัจจัย

{๘๒} [๓๘] สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารเกิดขึ้นเพราะนปัจฉาชาตปัจจัย ... เพราะนอาเสวนปัจจัย มี ๗ วาร

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้น เพราะนอาเสวนปัจจัย คือ ... อาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งเป็นวิบาก (ย่อ) (๕)

{๘๓} สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนอาเสวนปัจจัย คือ อาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารซึ่งเป็นวิบาก (ย่อ)

(ในบทที่มีนอาเสวนปัจจัยเป็นมูล พึงทำให้เหมือนกับนปุเรชาตปัจจัย

โดยประกอบสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารกับสภาวธรรมที่เป็นวิบากอีกประการหนึ่ง พึงแสดงวิบากโดยประกอบสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารกับสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจาร)

นกัมมปัจจัย

{๘๔} [๓๙] สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ เจตนาที่มีวิตกมีวิจารอาศัยขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารเกิดขึ้น

{๘๕} สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ เจตนาที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยขันธ์ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ เจตนาที่มีวิตกมีวิจารอาศัยวิตกเกิดขึ้น (๒)

{๘๖} สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ เจตนาที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยขันธ์ที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้น ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐานอาศัยมหาภูตรูป ๑ ... (๑)

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ เจตนาที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยวิจารเกิดขึ้น (๒)

{๘๗} สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ เจตนาที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยขันธ์ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและวิจารเกิดขึ้น (๑)

{๘๘} สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ เจตนาที่มีวิตกมีวิจารอาศัยขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารและวิตกเกิดขึ้น (๑)

นวิปากาทิปัจจัย

{๘๙} [๔๐] สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารเกิดขึ้นเพราะนวิปากปัจจัย ... เพราะนอาหารปัจจัย คือ ... ที่เป็นภายนอก ...

ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... เพราะนอินทริยปัจจัย คือ ... ที่เป็นภายนอก ...

ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคลมีรูปชีวิตินทรีย์อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... เพราะนฌานปัจจัยคือ ... อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยปัญจวิญญาณ ... ที่เป็นภายนอก ...

ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล ... เพราะนมัคคปัจจัย เพราะนสัมปยุตตปัจจัย

นวิปปยุตตปัจจัย

{๙๐} [๔๑] เพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ที่มีวิตกมีวิจารเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๑)

{๙๑} สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ วิตกอาศัยขันธ์ที่มีวิตกมี

วิจารเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยสภาวธรรม

ที่มีวิตกมีวิจารเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓

และวิตกอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีวิตกมีวิจารเกิดขึ้น … ขันธ์ ๒ และวิตกอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๓)

![๔๒] สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจาร

เกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ที่มีวิตกมีวิจารอาศัยวิตกเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ วิจารอาศัยขันธ์ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้น (๓)

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาว-ธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิขันธ์ ๓ และวิจารอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒และวิจารอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๔)

{๙๒} สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑

ที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ที่เป็นภายนอก... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐานรูป ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล ... อาศัยมหาภูตรูป ๑ ... (๑)

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยวิจารเกิดขึ้น (๒)

{๙๓} สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัยคือ ในอรูปภูมิขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและวิจารเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒อาศัยขันธ์ ๒ และวิจารเกิดขึ้น (๑)

{๙๔} สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีวิตกมีวิจารและวิตกเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และวิตกเกิดขึ้น (๑)

โนนัตถิเละโนวิคตปัจจัย

{๙๕} [๔๓] สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารเกิดขึ้นเพราะนนัตถิปัจจัย เพราะนวิคตปัจจัย (ย่อ)

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร

สุทธนัย

{๙๖} [๔๔] ในนเหตุปัจจัย มี ๓๓ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย ,, ๗ ,,

ในนอธิปติปัจจัย ,, ๓๗ ,,

ในนอนันตรปัจจัย ,, ๗ ,,

ในนสมนันตรปัจจัย ,, ๗ ,,

ในนอัญญมัญญปัจจัย ,, ๗ ,,

ในนอุปนิสสยปัจจัย ,, ๗ ,,

ในนปุเรชาตปัจจัย ,, ๓๗ ,,

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ,, ๓๗ ,,

ในนอาเสวนปัจจัย ,, ๓๗ ,,

ในนกัมมปัจจัย มี ๗ วาร

ในนวิปากปัจจัย ,, ๒๐ ,,

ในนอาหารปัจจัย ,, ๑ ,,

ในนอินทริยปัจจัย ,, ๑ ,,

ในนฌานปัจจัย ,, ๑ ,,

ในนมัคคปัจจัย ,, ๓๓ ,,

ในนสัมปยุตตปัจจัย ,, ๗ ,,

ในนวิปปยุตตปัจจัย ,, ๑๑ ,,

ในโนนัตถิปัจจัย ,, ๗ ,,

ในโนวิคตปัจจัย ,, ๗ ,, (ย่อ)

(พึงนับปัจจนียะในวิตักกติกะเหมือนกับการนับปัจจนียะในกุสลติกฉะนั้น)

จบ ปัจจนียะ

๓. ปัจจยานุโลมปัจจนียะ

![๔๕] ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๗ วาร ...

ในนวิคตปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๗ วาร

(พึงนับอนุโลมปัจจนียะในวิตักกติกะเหมือนกับการนับอนุโลมปัจจนียะ

ในกุสลติกะฉะนั้น)

๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม

นเหตุทุกนัย

![๔๖] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑๔ วาร

ในอนันตรปัจจัย,,,, ,, ๑๔ ,,

ในสมนันตรปัจจัย,, ,, ๑๔ ,,

ในสหชาตปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๓๓ วาร

ในอัญญมัญญปัจจัย,, ,, ๒๒ ,,

ในนิสสยปัจจัย,, ,, ๓๓ ,,

ในอุปนิสสยปัจจัย,, ,, ๑๔ ,,

ในปุเรชาตปัจจัย,, ,, ๖ ,,

ในอาเสวนปัจจัย,, ,, ๕ ,,

ในกัมมปัจจัย,, ,, ๓๓ ,,

ในฌานปัจจัย,, ,, ๓๓ ,,

ในมัคคปัจจัย,, ,, ๓ ,,

ในสัมปยุตตปัจจัย,, ,, ๑๔ ,,

ในวิปปยุตตปัจจัย,, ,, ๓๓ ,, ….

ในวิคตปัจจัย,, ,, ๓๓ ,, (ย่อ)

{97-98} (พึงนับปัจจนียานุโลมในวิตักกติกะเหมือนกับการนับปัจจนียานุโลมในกุสลติกะฉะนั้น)

จบ ปฏิจจวาร

(แม้สหชาตวารก็พึงแจกเหมือนกับปฏิจจวาร)

๖. วิตักกติกะ ๓. ปัจจยวาร

๑. ปัจจยานุโลม

เหตุปัจจัย

{๙๙} [๔๗] สภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารทำสภาวธรรมที่มีวิตกมีวิจารให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ทำขันธ์ ๑ ที่มีวิตกมีวิจารให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ทำขันธ์ ๒ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น มี ๗ วาร