สังสัฏฐวาร เล่ม ๔๑

๘. ทัสสเนนปหาตัพพติกะ ๕. สังสัฏฐวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๖๔๙} [๖๐] สภาวธรรมที่โสดาปัตติมรรคพึงประหาณระคนกับสภาวธรรมที่โสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่โสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น ขันธ์ ๒ ระคนกับขันธ์ ๒เกิดขึ้น (๑)

{๖๕๐} สภาวธรรมที่มรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณระคนกับสภาวธรรมที่มรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ที่มรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้น ... (๑)

{๖๕๑} สภาวธรรมที่ไม่ใช่โสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณระคนกับสภาวธรรมที่ไม่ใช่โสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่ไม่ใช่โสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ระคนกับขันธ์ ๑ ที่ไม่ใช่โสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้น ... (๑)

อารัมมณปัจจัย

{๖๕๒} [๖๑] สภาวธรรมที่โสดาปัตติมรรคพึงประหาณระคนกับสภาวธรรมที่โสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย

(ทุก ๆ บทพึงแจกให้พิสดารอย่างละ ๓ วาร)

๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร

{๖๕๓} [๖๒] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอธิปติปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอนันตรปัจจัย ,, ๓ ,,

ในสมนันตรปัจจัย ,, ๓ ,,

ในสหชาตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอัญญมัญญปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนิสสยปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอุปนิสสยปัจจัย ,, ๓ ,,

ในปุเรชาตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอาเสวนปัจจัย ,, ๓ ,,

ในกัมมปัจจัย ,, ๓ ,,

ในวิปากปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอาหารปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอินทริยปัจจัย ,, ๓ ,,

ในฌานปัจจัย ,, ๓ ,,

ในมัคคปัจจัย ,, ๓ ,,

ในสัมปยุตตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในวิปปยุตตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอัตถิปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนัตถิปัจจัย ,, ๓ ,,

ในวิคตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอวิคตปัจจัย ,, ๓ ,,

จบ อนุโลม

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร

นเหตุปัจจัย

{๖๕๔} [๖๓] สภาวธรรมที่โสดาปัตติมรรคพึงประหาณระคนกับสภาวธรรมที่โสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาระคนกับขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น (๑)

{๖๕๕} สภาวธรรมที่มรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณระคนกับสภาวธรรมที่มรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ โมหะที่สหรคตด้วยอุทธัจจะระคนกับขันธ์ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะเกิดขึ้น (๑)

{๖๕๖} สภาวธรรมที่ไม่ใช่โสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณระคนกับสภาวธรรมที่ไม่ใช่โสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึง

ประหาณ เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่ไม่ใช่โสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ...

ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ... (๑)

นอธิปตยาทิปัจจัย

{๖๕๗} [๖๔] สภาวธรรมที่โสดาปัตติมรรคพึงประหาณระคนกับสภาวธรรมที่โสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย เพราะนปุเรชาตปัจจัย เพราะนปัจฉาชาตปัจจัย เพราะนอาเสวนปัจจัย เพราะนกัมมปัจจัยเพราะนวิปากปัจจัย คือ ... ที่ไม่ใช่โสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓พึงประหาณเกิดขึ้น ... เพราะนฌานปัจจัย คือ ปัญจวิญญาณ ...

เพราะนมัคคปัจจัยคือ ... ซึ่งเป็นอเหตุกะ ... สภาวธรรมที่ไม่ใช่

โสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้น ... เพราะนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาร

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร

{๖๕๘} [๖๕]ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในนอธิปติปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนปุเรชาตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนอาเสวนปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนกัมมปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนวิปากปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนฌานปัจจัย ,, ๑ ,,

ในนมัคคปัจจัย ,, ๑ ,,

ในนวิปปยุตตปัจจัย ,, ๓ ,,

จบ ปัจจนียะ

๓. ปัจจยานุโลมปัจจนียะ

{๖๕๙} [๖๖]ในนอธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในนปุเรชาตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนอาเสวนปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนกัมมปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนวิปากปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนวิปปยุตตปัจจัย ,, ๓ ,,

จบ อนุโลมปัจจนียะ

๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม

{๖๖๐} [๖๗] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในอนันตรปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในสมนันตรปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในสหชาตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในอัญญมัญญปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในนิสสยปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในอุปนิสสยปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในปุเรชาตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในอาเสวนปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในกัมมปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในวิปากปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในอาหารปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในอินทริยปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในฌานปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในมัคคปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในสัมปยุตตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในวิปปยุตตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในอัตถิปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในนัตถิปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในวิคตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในอวิคตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

จบ ปัจจนียานุโลม

จบ สังสัฏฐวาร

๘. ทัสสเนนปหาตัพพติกะ ๖. สัมปยุตตวาร

๑. ปัจจยานุโลมาทิปัจจัย

{๖๖๑} [๖๘] สภาวธรรมที่โสดาปัตติมรรคพึงประหาณสัมปยุตด้วยสภาวธรรมที่โสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (สัมปยุตตวารเหมือนกับสังสัฏฐวาร)

๘. ทัสสเนนปหาตัพพติกะ ๗. ปัญหาวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๖๖๒} [๖๙] สภาวธรรมที่โสดาปัตติมรรคพึงประหาณเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่โสดาปัตติมรรคพึงประหาณโดยเหตุปัจจัยคือ สภาวธรรมที่มีเหตุอัน

โสดาปัตติมรรคพึงประหาณเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายโดยเหตุ-ปัจจัย (๑)

{๖๖๓} สภาวธรรมที่โสดาปัตติมรรคพึงประหาณเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่ใช่โสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณโดยเหตุปัจจัย คือสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเป็นปัจจัยแก่จิตตสมุฏฐานรูปโดยเหตุปัจจัย (๒)

{๖๖๔} สภาวธรรมที่โสดาปัตติมรรคพึงประหาณเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่โสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่ไม่ใช่โสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓พึงประหาณโดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรค

พึงประหาณเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูปโดย

เหตุปัจจัย (๓)