arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน อนุโลมติกปัฏฐาน · กุสลัตติกะ

สังสัฏฐวาร เล่ม ๔๐

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๙๐–๔๐๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๔ ในสังสัฏฐวารมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ อนุโลมติกปัฏฐาน กุสลัตติกะ สังสัฏฐวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๐ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๐ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๐)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๐ หน้า ๒๓๘–๒๔๔

หน้า ๒๓๘

๑. กุสลติกะ ๕. สังสัฏฐวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

นเหตุปัจจัย

{๓๙๐} [๓๓๘] สภาวธรรมที่เป็นกุศลเจือปนกับสภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ เจือปนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศลเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ เจือปนกับขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ เจือปนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเจือปนกับสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ เจือปนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอกุศลเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ เจือปนกับขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ เจือปนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเจือปนกับสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ เจือปนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอัพยากตวิบาก และอัพยากตกิริยา เกิดขึ้น ขันธ์ ๑ เจือปนกับขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ เจือปนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ เจือปนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอัพยากตวิบากเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ เจือปนกับขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ เจือปนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๑)

อารัมมณาทิปัจจัย

{๓๙๑} [๓๓๙] สภาวธรรมที่เป็นกุศลเจือปนกับสภาวหธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย เพราะอธิปติปัจจัย ...

(ในปฏิสนธิขณะ ไม่มีอธิปติปัจจัย)

เพราะอนันตรปัจจัย เพราะสมนันตรปัจจัย เพราะสหชาตปัจจัย เพราะอัญญมัญญปัจจัย เพราะนิสสยปัจจัย เพราะอุปนิสสยปัจจัย

(ทุก ๆ ปัจจัย เหมือนกับปัจจัยที่มีเหตุปัจจัยเป็นมูล)

หน้า ๒๓๙

ปุเรชาตปัจจัย

{๓๙๒} [๓๔๐] สภาวธรรมที่เป็นกุศลเจือปนกับสภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะปุเรชาตปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ เจือปนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศลเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ เจือปนกับขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ เจือปนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ขันธ์ ทั้งหลายเจือปนกับหทัยวัตถุเกิดขึ้นเพราะปุเรชาตปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเจือปนกับสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะปุเรชาตปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ เจือปนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอกุศลเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ เจือปนกับขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ เจือปนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลาย เจือปนกับหทัยวัตกุเกิดขึ้นเพราะปุเรชาตปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเจือปนกับสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นเพราะปุเรชาตปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ เจือปนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอัพยากตวิบากและอัพยากตกิริยาเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ เจือปนกับขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ เจือปนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้นเพราะปุเรชาตปัจจัย (๑)

อาเสวนปัจจัย

{๓๙๓} [๓๔๑] สภาวธรรมที่เป็นกุศลเจือปนกับสภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะอาเสวนปัจจัย ... สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเจือปนกับสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะอาเสวนปัจจัย ... สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเจือปนกับสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ เจือปน กับขันธ์ ๑ ที่เป็นอัพยากตกิริยาเกิดขึ้น ...

กัมมปัจจัย

{๓๙๔} [๓๔๒] สภาวธรรมที่เป็นกุศลเจือปนกับสภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะกัมมปัจจัย ... สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเจือปนกับสภาวธรรมที่เป็น

หน้า ๒๔๐

อกุศลเกิดขึ้นเพราะกัมมปัจจัย ... สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเจือปนกับ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะกัมมปัจจัย ...

วิปากปัจจัย

[๓๔๓] สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเจือปนกับสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะวิปากปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ เจือปนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอัพยากตวิบากเกิดขึ้น ...

อาหาราทิปัจจัย

{๓๙๕} [๓๔๔] สภาวธรรมที่เป็นกุศลเจือปนกับสภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะอาหารปัจจัย เพราะอินทริยปัจจัย เพราะฌานปัจจัย เพราะมัคคปัจจัย เพราะอัมปยุตตปัจจัย (ปัจจัยเหล่านี้เหมือนกับเหตุปัจจัย)

วิปปยุตตปัจจ้ย

{๓๙๖} [๓๔๕] สภาวธรรมที่เป็นกุศลเจือปนกับสภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะวิปปยุตตปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ เจือปนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศลเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ เจือปนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายเจือปนกับ หทัยวัตถุเกิดขึ้นเพราะวิปปยุตตปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเจือปนกับสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะวิปปยุตตปัจจัย คือ ... ขันธ์ทั้งหลายเจือปนกับหทัยวัตถุเกิดขึ้นเพราะ วิปปยุตตปัจจัย

สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเจือปนกับสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะวิปปยุตตปัจจัย คือ ... ขันธ์ทั้งหลายเจือปนกับหทัยวัตถุเกิดขึ้น เพราะวิปปยุตตปัจจัย

หน้า ๒๔๑

อัตถิอาทิปัจจัย

{๓๙๗} [๓๔๖] สภาวธรรมที่เป็นกุศลเจือปนกับสภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะอัตถิปัจจัย เพราะนัตถิปัจจัย เพราะวิคตปัจจัย เพราะอวิคตปัจจัย (อัตถิปัจจัยเป็นต้นนี้เหมือนกับเหตุปัจจัย)

๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร

สุทธนัย

{๓๙๘} [๓๔๗] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอธิปติปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอนันตรปัจจัย ,, ๓ ,,

ในสมนันตรปัจจัย ,, ๓ ,,

ในสหชาตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอัญญมัญญปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนิสสยปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอุปนิสสยปัจจัย ,, ๓ ,,

ในปุเรชาตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอาเสวนปัจจัย ,, ๓ ,,

ในกัมมปัจจัย ,, ๓ ,,

ในวิปากปัจจัย ,, ๑ ,,

ในอาหารปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอินทริยปัจจัย ,, ๓ ,,

ในฌานปัจจัย ,, ๓ ,,

ในมัคคปัจจัย ,, ๓ ,,

ในสัมปยุตตปัจจัย ,, ๓ ,,

หน้า ๒๔๒

ในวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาร

ในอัตถิปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนัตถิปัจจัย ,, ๓ ,,

ในวิคตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอวิคตปัจจัย ,, ๓ ,,

เหตุทุกนัย

[๓๔๘] ในอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

(วารที่มีเหตุปัจจัยเป็นมูล ก็พึงให้พิสดารเถิด)

อาเสวนทุกนัย

{๓๙๙} [๓๔๙] ในเหตุปัจจัย กับอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาร

ในอารัมมณปัจจัย กับ ... มี ๓ วาร

ในอธิปติปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในอนันตรปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในสมนันตรปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในสหชาตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในอัญญมัญญปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในนิสสยปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในอุปนิสสยปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในปุเรชาตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในกัมมปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในอาหารปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในอินทริยปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในฌานปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

หน้า ๒๔๓

ในมัคคปัจจัย กับ ... มี ๓ วาร

ในสัมปยุตตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในวิปปยุตตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในอัตถิปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในนัตถิปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในวิคตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในอวิคตปัจจัย ,, ,, ๓ ,, (ย่อ)

วิปากทุกนัย

{๔๐๐} [๓๕๐] ในเหตุปัจจัย กับวิปากปัจจัย มี ๑ วาร

ในอารัมมณปัจจัย กับ ... มี ๑ วาร

ในอธิปติปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในอนันตรปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในสมนันตรปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในสหชาตปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในอัญญมัญญปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในนิสสยปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในอุปนิสสยปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในปุเรชาตปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในกัมมปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในอาหารปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในอินทริยปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในฌานปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในสัมปยุตตปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

หน้า ๒๔๔

ในวิปปยุตตปัจจัย กับ ... มี ๑ วาร

ในอัตถิปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในนัตถิปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในวิคตปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในอวิคตปัจจัย ,, ,, ๑ ,, ...

จบ อนุโลมในสังสัฏฐวาร

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร

นเหตุปัจจัย

{๔๐๑} [๓๕๑] สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเจือปนกับสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย คือ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาอุทธัจจะเจือปนกับขันธ์ทั้งหลายที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาอุทธัจจะเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเจือปนกับสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ เจือปนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอัพยากตวิบาก และอัพยากตกิริยา ขึ้งเป็นอเหตุกะ เกิดขึ้น ขันธ์ ๑ เจือปนกับขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ เจือปนกับขันธ์ ๒เกิดขึ้น ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ เจือปนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอัพยากตวิบาก เกิดขึ้น ขันธ์ ๑ เจือปนกับขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ เจือปนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๑)

นอธิปติอาทิปัจจัย

{๔๐๒} [๓๕๒] สภาวธรรมที่เป็นกุศลเจือปนกับสภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย เพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ เจือปนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศลเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ เจือปนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น

จบ สังสัฏฐวาร