อาสวโคจฉกะ เล่ม ๓๔

อาสวโคจฉกะ

{๙๑๓} [๑๔๖๕] ธรรมเป็นอาสวะ เป็นไฉน

อาสวะ ๔ คือ กามาสวะ ภวาสวะ ทิฏฐาสวะ อวิชชาสวะ

กามาสวะเกิดขึ้นในจิตตุปบาทที่สหรคตด้วยโลภะ ๘ ดวง

ภวาสวะเกิดขึ้นในจิตตุปบาทที่สหรคตด้วยโลภะ วิปปยุตจากทิฏฐิ ๔ ดวง

ทิฏฐาสวะเกิดขึ้นในจิตตุปบาทที่สัมปยุตด้วยทิฏฐิ ๔ ดวง

อวิชชาสวะเกิดขึ้นในอกุศลทั้งปวง สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็น อาสวะ

[๑๔๖๖] ธรรมไม่เป็นอาสวะ เป็นไฉน

อกุศลที่เหลือ เว้นธรรมที่เป็นอาสวะ กุศลในภูมิ ๔ วิบากในภูมิ ๔ กิริยาอัพยากฤตในภูมิ ๓ รูป และนิพพาน สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรม ไม่เป็นอาสวะ{๙๑๔} [๑๔๖๗] ธรรมเป็นอารมณ์ของอาสวะ เป็นไฉน

กุศลในภูมิ ๓ อกุศล วิบากในภูมิ ๓ กิริยาอัพยากฤตในภูมิ ๓ และรูป ทั้งหมด สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอารมณ์ของอาสวะ[๑๔๖๘] ธรรมไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะ เป็นไฉน

มรรค ๔ ที่เป็นโลกุตตระ สามัญญผล ๔ และนิพพาน สภาวธรรม เหล่านี้ชื่อว่าธรรมไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะ

{๙๑๕} [๑๔๖๙] ธรรมสัมปยุตด้วยอาสวะ เป็นไฉน

จิตตุปบาทที่สหรคตด้วยโทมนัส ๒ ดวง อกุศลที่เหลือ เว้นโมหะที่ เกิดขึ้นในจิตตุปบาท ๒ ดวงนี้ เว้นโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา เว้นโมหะที่ สหรคตด้วยอุทธัจจะ สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมสัมปยุตด้วยอาสวะ

[๑๔๗๐] ธรรมวิปปยุตจากอาสวะ เป็นไฉน

โมหะที่เกิดขึ้นในจิตตุปบาทที่สหรคตด้วยโทมนัส ๒ ดวง โมหะที่ สหรคตด้วยวิจิกิจฉา โมหะที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ กุศลในภูมิ ๔ วิบากใน ภูมิ ๔ กิริยาอัพยากฤตในภูมิ ๓ รูป และนิพพาน สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมวิปปยุตจากอาสวะ{๙๑๖} [๑๔๗๑] ธรรมเป็นอาสวะและเป็นอารมณ์ของอาสวะ เป็นไฉน

อาสวะเหล่านั้นแลชื่อว่าธรรมเป็นอาสวะและเป็นอารมณ์ของอาสวะ

[๑๔๗๒] ธรรมเป็นอารมณ์ของอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะ เป็นไฉน

อกุศลที่เหลือ เว้นอาสวะทั้งหลาย กุศลในภูมิ ๓ วิบากในภูมิ ๓ กิริยาอัพยากฤตในภูมิ ๓ และรูปทั้งหมด สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรม เป็นอารมณ์ของอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะธรรมไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะจะกล่าวว่าเป็นอาสวะและเป็นอารมณ์ ของอาสวะก็ไม่ได้ ว่าเป็นอารมณ์ของอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะก็ไม่ได้{๙๑๗} [๑๔๗๓] ธรรมเป็นอาสวะและสัมปยุตด้วยอาสวะ เป็นไฉน

อาสวะ ๒-๓ อย่างเกิดขึ้นร่วมกันในจิตตุปบาทใด สภาวธรรมเหล่านี้ ชื่อว่าธรรมเป็นอาสวะและสัมปยุตด้วยอาสวะ

[๑๔๗๔] ธรรมสัมยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะ เป็นไฉน

อกุศลที่เหลือ เว้นอาสวะทั้งหลายเสีย สภาวะธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมสัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะ

ธรรมวิปปยุตจากอาสวะจะกล่าวว่าเป็นอาสวะและสัมปยุตด้วยอาสวะ ก็ไม่ได้ ว่าสัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะก็ไม่ได้

{๙๑๘} [๑๔๗๕] ธรรมวิปปยุตจากอาสวะแต่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะ เป็น ไฉน

โมหะที่เกิดขึ้นในจิตตุปบาทที่สหรคตด้วยโทมนัสสเวทนา ๒ ดวง โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา โมหะที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ กุศลในภูมิ ๓ วิบากในภูมิ ๓ กิริยาอัพยากฤตในภูมิ ๓ และรูปทั้งหมด สภาวธรรมเหล่า นี้ชื่อว่าธรรมวิปปยุตจากอาสวะแต่เป็นอารมณ์ของอาสวะ[๑๔๗๖] ธรรมวิปปยุตจากอาสวะและไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะ เป็น ไฉน

มรรค ๔ ที่เป็นโลกุตตระ สามัญญผล ๔ และนิพพาน สภาวธรรมเหล่า นี้ชื่อว่าธรรมวิปปยุตจากอาสวะและไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะ

ธรรมสัมปยุตด้วยอาสวะจะกล่าวว่าธรรมวิปปยุตจากอาสวะแต่เป็น อารมณ์ของอาสวะก็ไม่ได้ ว่าธรรมวิปปยุตจากอาสวะและไม่เป็นอารมณ์ ของอาสวะก็ไม่ได้

จบ อาสวโคจฉกะ

สัญโญชนโคจฉกะ

{๙๑๙} [๑๔๗๗] ธรรมเป็นสังโยชน์ เป็นไฉน

สังโยชน์ ๑๐ คือ กามราคสังโยชน์ ปฏิฆสังโยชน์ มานสังโยชน์ ทิฏฐิสังโยชน์ วิจิกิจฉาสังโยชน์ สีลัพพตปรามาสสังโยชน์ ภวราคสังโยชน์ อิสสาสังโยชน์ มัจฉริยสังโยชน์ อวิชชาสังโยชน์กามราคสังโยชน์เกิดขึ้นในจิตตุปบาทที่สหรคตด้วยโลภะ ๘ ดวง

ปฏิฆสังโยชน์เกิดขึ้นในจิตตุปบาทที่สหรคตด้วยโทมนัสสเวทนา ๒ ดวง

มานสังโยชน์เกิดขึ้นในจิตตุปบาทที่สหรคตด้วยโลภะ วิปปยุตจากทิฏฐิ ๔ ดวง

ทิฏฐิสังโยชน์เกิดขึ้นในจิตตุปบาทที่สัมปยุตด้วยทิฏฐิ ๔ ดวง