สัญโญชนโคจฉกะ เล่ม ๓๔

โมหะที่เกิดขึ้นในจิตตุปบาทที่สหรคตด้วยโทมนัสสเวทนา ๒ ดวง โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา โมหะที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ กุศลในภูมิ ๓ วิบากในภูมิ ๓ กิริยาอัพยากฤตในภูมิ ๓ และรูปทั้งหมด สภาวธรรมเหล่า นี้ชื่อว่าธรรมวิปปยุตจากอาสวะแต่เป็นอารมณ์ของอาสวะ[๑๔๗๖] ธรรมวิปปยุตจากอาสวะและไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะ เป็น ไฉน

มรรค ๔ ที่เป็นโลกุตตระ สามัญญผล ๔ และนิพพาน สภาวธรรมเหล่า นี้ชื่อว่าธรรมวิปปยุตจากอาสวะและไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะ

ธรรมสัมปยุตด้วยอาสวะจะกล่าวว่าธรรมวิปปยุตจากอาสวะแต่เป็น อารมณ์ของอาสวะก็ไม่ได้ ว่าธรรมวิปปยุตจากอาสวะและไม่เป็นอารมณ์ ของอาสวะก็ไม่ได้

จบ อาสวโคจฉกะ

สัญโญชนโคจฉกะ

{๙๑๙} [๑๔๗๗] ธรรมเป็นสังโยชน์ เป็นไฉน

สังโยชน์ ๑๐ คือ กามราคสังโยชน์ ปฏิฆสังโยชน์ มานสังโยชน์ ทิฏฐิสังโยชน์ วิจิกิจฉาสังโยชน์ สีลัพพตปรามาสสังโยชน์ ภวราคสังโยชน์ อิสสาสังโยชน์ มัจฉริยสังโยชน์ อวิชชาสังโยชน์กามราคสังโยชน์เกิดขึ้นในจิตตุปบาทที่สหรคตด้วยโลภะ ๘ ดวง

ปฏิฆสังโยชน์เกิดขึ้นในจิตตุปบาทที่สหรคตด้วยโทมนัสสเวทนา ๒ ดวง

มานสังโยชน์เกิดขึ้นในจิตตุปบาทที่สหรคตด้วยโลภะ วิปปยุตจากทิฏฐิ ๔ ดวง

ทิฏฐิสังโยชน์เกิดขึ้นในจิตตุปบาทที่สัมปยุตด้วยทิฏฐิ ๔ ดวง

วิจิกิจฉาสังโยชน์เกิดขึ้นในจิตตุปบาทที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา

สีลัพพตปรามาสสังโยชน์เกิดขึ้นในจิตตุปบาทที่สัมปยุตด้วยทิฏฐิ ๔ ดวง

ภวราคสังโยชน์เกิดขึ้นในจิตตุปบาทที่สหรคตด้วยโลภะ วิปปยุตจาก ทิฏฐิ ๔ ดวง

อิสสาสังโยชน์และมัจฉริยสังโยชน์เกิดขึ้นในจิตตุปบาทที่สหรคตด้วย โทมนัสสเวทนา ๒ ดวง

อวิชชาสังโยชน์เกิดขึ้นในอกุศลทั้งปวง สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรม เป็นสังโยชน์

[๑๔๗๘] ธรรมไม่เป็นสังโยชน์ เป็นไฉน

อกุศลที่เหลือ เว้นสังโยชน์ทั้งหลาย กุศลในภูมิ ๔ วิบากในภูมิ ๔ กิริยาอัพยากฤตในภูมิ ๓ รูป และนิพพาน สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรม ไม่เป็นสังโยชน์{๙๒๐} [๑๔๗๙] ธรรมเป็นอารมณ์ของสังโยชน์ เป็นไฉน

กุศลในภูมิ ๓ อกุศล วิบากในภูมิ ๓ กิริยาอัพยากฤตในภูมิ ๓ และรูป ทั้งหมด สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นอารมณ์ของสังโยชน์[๑๔๘๐] ธรรมไม่เป็นอารมณ์ของสังโยชน์ เป็นไฉน

มรรค ๔ ที่เป็นโลกุตตระ สามัญญผล ๔ และนิพพาน สภาวธรรมเหล่า นี้ชื่อว่าธรรมไม่เป็นอารมณ์ของสังโยชน์{๙๒๑} [๑๔๘๑] ธรรมสัมปยุตด้วยสังโยชน์ เป็นไฉน

อกุศลที่เหลือ เว้นโมหะที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อ ว่าธรรมสัมปยุตด้วยสังโยชน์

[๑๔๘๒] ธรรมวิปปยุตจากสังโยชน์ เป็นไฉน

โมหะที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ กุศลในภูมิ ๔ วิบากในภูมิ ๔ กิริยาอัพยากฤตในภูมิ ๓ รูป และนิพพาน สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมวิปปยุต จากสังโยชน์{๙๒๒} [๑๔๘๓] ธรรมเป็นสังโยชน์และเป็นอารมณ์ของสังโยชน์ เป็นไฉน

สังโยชน์เหล่านั้นแหละชื่อว่าธรรมเป็นสังโยชน์และเป็นอารมณ์ของ สังโยชน์

[๑๔๘๔] ธรรมเป็นอารมณ์ของสังโยชน์แต่ไม่เป็นสังโยชน์ เป็นไฉน

อกุศลที่เหลือ เว้นสังโยชน์ทั้งหลาย กุศลในภูมิ ๓ วิบากในภูมิ ๓ กิริยาอัพยากฤตในภูมิ ๓ และรูปทั้งหมด สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรม เป็นอารมณ์ของสังโยชน์แต่ไม่เป็นสังโยชน์ธรรมไม่เป็นอารมณ์ของสังโยชน์จะกล่าวว่าธรรมเป็นสังโยชน์และ เป็นอารมณ์ของสังโยชน์ก็ไม่ได้ ว่าธรรมเป็นอารมณ์ของสังโยชน์แต่ไม่เป็น สังโยชน์ก็ไม่ได้{๙๒๓} [๑๔๘๕] ธรรมเป็นสังโยชน์และสัมปยุตด้วยสังโยชน์ เป็นไฉน

สังโยชน์ ๒-๓ อย่างเกิดขึ้นร่วมกันในจิตตุปบาทใด สภาวธรรม เหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นสังโยชน์และสัมปยุตด้วยสังโยชน์[๑๔๘๖] ธรรมสัมปยุตด้วยสังโยชน์แต่ไม่เป็นสังโยชน์ เป็นไฉน

อกุศลที่เหลือ เว้นสังโยชน์ทั้งหลาย สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรม สัมปยุตด้วยสังโยชน์แต่ไม่เป็นสังโยชน์

ธรรมวิปปยุตตจากสังโยชน์จะกล่าวว่าธรรมเป็นสังโยชน์และสัมปยุตด้วย สังโยชน์ก็ไม่ได้ ว่าสัมปยุตด้วยสังโยชน์แต่ไม่เป็นสังโยชน์ก็ไม่ได้{๙๒๔} [๑๔๘๗] ธรรมวิปปยุตจากสังโยชน์แต่เป็นอารมณ์ของสังโยชน์ เป็น ไฉน

โมหะที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ กุศลในภูมิ ๓ วิบากในภูมิ ๓ กิริยา อัพยากฤตในภูมิ ๓ และรูปทั้งหมด สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมวิปปยุต จากสังโยชน์แต่เป็นอารมณ์ของสังโยชน์[๑๔๘๘] ธรรมวิปปยุตจากสังโยชน์และไม่เป็นอารมณ์ของสังโยชน์ เป็นไฉน

มรรค ๔ ที่เป็นโลกุตตระ สามัญญผล ๔ และนิพพาน สภาวธรรม เหล่านี้ชื่อว่าธรรมวิปปยุตจากสังโยชน์และไม่เป็นอารมณ์ของสังโยชน์ธรรมสัมปยุตด้วยสังโยชน์จะกล่าวว่าธรรมวิปปยุตจากสังโยชน์แต่เป็น อารมณ์ของสังโยชน์ก็ไม่ได้ ว่าธรรมวิปปยุตจากสังโยชน์และไม่เป็นอารมณ์ ของสังโยชน์ก็ไม่ได้

จบ สังโยชนโคจฉกะ

คันถโคจฉกะ

{๙๒๕} [๑๔๘๙] ธรรมเป็นคันถะ เป็นไฉน

คันถะ ๔ คือ อภิชฌากายคันถะ พยาปาทกายคันถะ สีลัพพตปรามาสกายคันถะ อิทังสัจจาภินิเวสกายคันถะ

อภิชฌากายคันถะ เกิดขึ้นในจิตตุปบาทที่สหรคตด้วยโลภะ ๘ ดวง

พยาปาทกายคันถะ เกิดขึ้นในจิตตุปบาทที่สหรคตด้วยโทมนัสสเวทนา ๒ ดวง

สีลัพพตปรามาสกายคันถะ และอิทังสัจจาภินิเวสกายคันถะ เกิดขึ้น ในจิตตุปบาทที่สัมปยุตด้วยทิฏฐิ ๔ ดวง

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นคันถะ