arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก ธัมมสังคณี จิตตุปปาทกัณฑ์ กุศลธรรม · รูปวาจรกุศล กสิณ ฌาน

วิโมกข์ ๓ เล่ม ๓๔

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๘๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๘ ในรูปวาจรกุศล กสิณ ฌานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ธัมมสังคณี จิตตุปปาทกัณฑ์ กุศลธรรม รูปวาจรกุศล กสิณ ฌาน วิโมกข์ ๓ (ฉบับหลวง เล่ม ๓๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๔)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๔ หน้า ๑๐๘–๑๐๙

หน้า ๑๐๘

วิโมกข์ ๓ ก็แจกอย่างละ ๑๖

{๑๘๙} [๒๔๘] ธรรมเป็นกุศล เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ เป็นผู้ได้รูปฌาน มีรูปภายในเป็นอารมณ์ เห็นรูปทั้งหลาย สงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌาน ... อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล

[๒๔๙] ธรรมเป็นกุศล เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ ไม่มีบริกรรม สัญญาในรูปภายใน เห็นรูปภายนอก สงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌาน ... อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล

[๒๕๐] ธรรมเป็นกุศล เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ ผูกใจอยู่ใน วัณณกสิณว่างาม สงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌาน ... อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล

จบ แม้วิโมกข์ ๓ ก็แจกอย่างละ ๑๖

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑คำว่า วิโมกข์ หมายถึงภาวะที่จิตปลอดพ้นจากสิ่งรบกวน(ปัจจนีกธรรมคือนิวรณ์ ๕)และน้อมดิ่งเข้าไปในอารมณ์นั้น ๆ อย่างปล่อยจิตเต็มที่ เหมือนการที่ทารกนอนปล่อยตัวอยู่บนตักของบิดา (อภิ.สงฺ.อ. ๒๔๔) วิโมกข์ในพระสุตตันตปิฎกมี ๘ (พึงดูรายละเอียดใน ที.ปา. (แปล) /๑๑/๓๓๙/ ๓๖๔-๓๖๕, องฺ.อฏฺฐก. (แปล) ๒๓/๖๖/๓๘๘-๓๘๙) แต่ในที่นี้ กล่าวย่อไว้ ๓ คือ (๑) วิโมกขฌาน ที่ได้โดยการเพ่งเฉพาะกสิณภายในและภายนอกเป็นอารมณ์ (๒) วิโมกขฌานที่ได้โดยการเพ่ง เฉพาะกสิณภายนอกเท่านั้นเป็นอารมณ์ (๓) วิโมกขฌานที่ได้โดยการเพ่งวัณณกสิณที่มีสี งดงามเป็นอารมณ์ มีนัยแห่งการจำแนกเหมือนกสิณฌาน
หน้า ๑๐๙

พรหมวิหารฌาน ๔ แจกอย่างละ ๑๖

{๑๙๐} [๒๕๑] ธรรมเป็นกุศล เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ สงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่สหรคตด้วยเมตตา ... อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล

[๒๕๒] ธรรมเป็นกุศล เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ เพราะวิตกวิจาร สงบไป ... บรรลุทุติยฌานที่สหรคตด้วยเมตตา ... อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล

[๒๕๓] ธรรมเป็นกุศล เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ เพราะปีติสิ้น ไป ... บรรลุตติยฌานที่สหรคตด้วยเมตตา ... อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล

[๒๕๔] ธรรมเป็นกุศล เป็นไฉน

โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ สงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่สหรคตด้วยเมตตา ... อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...

สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล

[๒๕๕] ธรรมเป็นกุศล เป็นไฉน

จบ วิโมกข์ ๓