พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย เอกาทสกนิบาต · ทุติยวรรค
เมตตาสูตร เล่ม ๒๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๒๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๑ ในทุติยวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย เอกาทสกนิบาต ทุติยวรรค เมตตาสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๔)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๔ หน้า ๓๔๘–๓๔๙
๕. เมตตาสูตร
ว่าด้วยอานิสงส์ของเมตตา ๑๑ ประการ
{๒๒๒} [๑๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อเมตตาเจโตวิมุตติ อันบุคคลเสพแล้ว เจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ทำให้เป็นดุจยาน ทำให้เป็นที่ตั้ง หมั่นเจริญ เนือง ๆ สั่งสมไว้โดยชอบ ปรารภด้วยดี พึงหวังอานิสงส์ได้ ๑๑ ประการ อานิสงส์ ๑๑ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) หลับเป็นสุข
(๒) ตื่นก็เป็นสุข
(๓) ไม่ฝันร้าย
(๔) เป็นที่รักของมนุษย์ทั้งหลาย
(๕) เป็นที่รักของอมนุษย์ทั้งหลาย
(๖) เทวดาย่อมรักษา
(๗) ไฟ ยาพิษ หรือศัสตราไม่กลํ้ากรายผู้นั้น
(๘) จิตตั้งมั่นได้เร็ว
(๙) สีหน้าผ่องใส
(๑๐) ไม่หลงทำกาละ
(๑๑) เมื่อยังแทงตลอดคุณธรรมที่สูงขึ้นไปไม่ได้ย่อมเข้าถึงพรหมโลก
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อเมตตาเจโตวิมุตติอันบุคคลเสพแล้ว เจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ทำให้เป็นดุจยาน ทำให้เป็นที่ตั้ง หมั่นเจริญเนือง ๆ สั่งสม ไว้โดยชอบ ปรารภด้วยดี พึงหวังอานิสงส์ได้ ๑๑ ประการนี้แล”
- ๑เมตตาเจโตวิมุตติ หมายถึงภาวะจิตที่เป็นสมาธิขั้นฌานซึ่งประกอบด้วยเมตตาที่แผ่ขยายไปเพื่อ ประโยชน์เกื้อกูลในสรรพสัตว์ เป็นภาวะจิตที่พ้นจากปัจจนีกธรรมทั้งหลายมีนิวรณ์เป็นต้น หรือ พ้นจากกิเลสกลุ้มรุมจิตคือความพยาบาททั้งหมดโดยพิเศษ (นัย สํ.ม.อ. ๒๓๕, องฺ.เอกก.อ. ๔๒)
๖. อัฏฐกนาครสูตร
ว่าด้วยธรรมอย่างเอกอันเป็นที่หลุดพ้นแห่งชีวิต
{๒๒๓} [๑๖] สมัยหนึ่ง ท่านพระอานนท์อยู่ที่หมู่บ้านเวฬุวคาม ใกล้พระนครเวสาลี ก็สมัยนั้น คฤหบดีชาวเมืองอัฏฐกะชื่อทสมะเดินทางไปยังเมืองปาตลีบุตรด้วยกรณียกิจบางอย่าง ครั้งนั้น ทสมคฤหบดีชาวเมืองอัฏฐกะได้เข้าไปหาภิกษุรูปหนึ่งที่กุกกุฏาราม ครั้นแล้วได้นมัสการภิกษุนั้น นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วเรียนถามภิกษุนั้นว่า “ท่านผู้เจริญ ตอนนี้ท่านพระอานนท์อยู่ ที่ไหน กระผมต้องการจะพบท่านพระอานนท์” ภิกษุนั้นตอบว่า “ท่านคฤหบดี ท่านพระอานนท์นั้นอยู่ที่หมู่บ้านเวฬุวคาม ใกล้พระนครเวสาลี”ครั้นทสมคฤหบดีชาวเมืองอัฏฐกะเสร็จธุระที่เมืองปาตลีบุตรแล้วได้ไปยัง พระนครเวสาลีถึงหมู่บ้านเวฬุวคามแล้วได้เข้าไปหาท่านพระอานนท์ถึง ที่อยู่ ครั้นแล้วนมัสการท่านพระอานนท์แล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง นั่ง เรียบร้อยแล้วทสมคฤหบดีชาวเมืองอัฏฐกะได้เรียนถามท่านพระอานนท์ว่า
“ข้าแต่ท่านพระอานนท์ผู้เจริญ มีบ้างไหม ธรรมอย่างเอกที่พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้ทรงเห็น ผู้เป็นพระอรหันต์ ตรัสรู้เองโดยชอบพระองค์นั้นได้ตรัสไว้ ซึ่งเป็นที่หลุดพ้นแห่งจิตที่ยังไม่หลุดพ้น เป็นที่ถึงความสิ้นไป แห่งอาสวะที่ยังไม่สิ้นไปแลฺะเป็นที่บรรลุถึงธรรมซึ่งเป็นแดนเกษมจากโยคะ อันยอดเยี่ยม ที่ยังไม่ได้บรรลุแห่งภิกษุผู้ไม่ประมาท มีความเพียร มีจิตมุ่ง พระนิพพานอยู่”ท่านพระอานนท์ตอบว่า “มีอยู่ ท่านคฤหบดี ธรรมอย่างเอกที่พระผู้มี พระภาคเจ้าผู้ทรงรู้ทรงเห็น ผู้เป็นพระอรหันต์ ตรัสรู้เองโดยชอบพระองค์ นั้นได้ตรัสไว้ ซึ่งเป็นที่หลุดพ้นแห่งจิตที่ยังไม่หลุดพ้น เป็นที่ถึงความสิ้นไป
- ๑ธรรมซึ่งเป็นแดนเกษมจากโยคะอันยอดเยี่ยม หมายถึงอรหัตตผล (องฺ.ทสก.อ. ๓๔๕)
จบ เมตตาสูตร