ปุญญาภิสันทสูตร เล่ม ๒๓

๙. อภิสันทสูตร

ว่าด้วยห้วงบุญ ๘ ประการ

{๑๒๙} [๓๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ห้วงบุญห้วงกุศล ๘ ประการนี้เป็นปัจจัยนำมาซึ่งความสุข ให้อารมณ์อันเลิศ มีสุขเป็นผล เป็นไปเพื่อเกิดในสวรรค์ ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุข อันน่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ ห้วงบุญห้วงกุศล ๘ ประการคืออะไรบ้าง คืออริยสาวกในธรรมวินัยนี้ถึงพระพุทธเจ้าว่าเป็นสรณะ นี้เป็นห้วงบุญห้วงกุศลอันเป็นปัจจัยนำมาซึ่งความสุข ให้อารมณ์อันเลิศ มีสุขเป็นผล เป็นไปเพื่อเกิดในสวรรค์ ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูลเพื่อความสุข อันน่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ ประการที่ ๑อีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกในธรรมวินัยนี้ถึงพระธรรมว่าเป็นสรณะ

นี้เป็นห้วงบุญห้วงกุศลอันเป็นปัจจัยนำมาซึ่งความสุข ให้อารมณ์อันเลิศ มีสุขเป็นผล เป็นไปเพื่อเกิดในสวรรค์ ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุข อันน่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ ประการที่ ๒อีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกในธรรมวินัยนี้ถึงพระสงฆ์ว่าเป็นสรณะ นี้เป็นห้วงบุญห้วงกุศลอันเป็นปัจจัยนำมาซึ่งความสุข ให้อารมณ์ อันเลิศ มีสุขเป็นผล เป็นไปเพื่อเกิดในสวรรค์ ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุข อันน่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ ประการที่ ๓อีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ทาน ๕ ประการนี้เป็นมหาทาน รู้กันว่าเป็นเลิศ มีมานาน เป็นวงค์แห่งอารยชน เป็นของเก่า ไม่ถูกละเลย ไม่เคยถูกละเลย อันบัณฑิตทั้งหลายไม่ละเลยอยู่ จักไม่ละเลย ทั้งสมณะและพราหมณ์ที่เป็นวิญญูชนก็ไม่รังเกียจกัน ทาน ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ

อริยสาวกในธรรมวินัยนี้เป็นผู้ละปาณาติบาต (การฆ่าสัตว์) เว้นขาดจาก ปาณาติบาตแล้ว อริยสาวกผู้เว้นขาดจากปาณาติบาตแล้วชื่อว่าให้ความไม่มี ภัย ความไม่มีเวร ความไม่เบียดเบียนแก่เหล่าสัตว์หาประมาณมิได้ ครั้นให้ ความไม่มีภัย ความไม่มีเวร ความไม่เบียดเบียนแก่เหล่าสัตว์หาประมาณมิได้แล้ว ชื่อว่าเป็นผู้มีส่วนแห่งความไม่มีภัย ความไม่มีเวร ความไม่เบียดเบียน หาประมาณมิได้ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เป็นทานประการที่ ๑ ที่เป็นมหาทาน รู้กันว่าเป็นเลิศ มีมานาน เป็นวงศ์แห่งอารยชน เป็นของเก่า ไม่ถูกละเลย ไม่เคยถูกละเลย อันบัณฑิตทั้งหลายไม่ละเลยอยู่ จักไม่ละเลย ทั้งสมณะ และพราหมณ์ที่เป็นวิญญูชนก็ไม่รังเกียจกัน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เป็นห้วง บุญห้วงกุศลอันเป็นปัจจัยนำมาซึ่งความสุข ให้อารมณ์อันเลิศ มีสุขเป็นผล เป็นไปเพื่อเกิดในสวรรค์ ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุข อันน่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ ประการที่ ๔อีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกเป็นผู้ละอทินนาทาน (การลักทรัพย์) เว้นขาดจากอทินนาทานแล้ว ... นี้เป็นทานประการที่ ๒ ... นี้เป็นห้วงบุญห้วงกุศล ... ประการที่ ๕

อีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกเป็นผู้ละกาเมสุมิจฉาจาร (การประพฤติผิดในกาม) เว้นขาดจากกาเมสุมิจฉาจารแล้ว ... นี้เป็นทาน ประการที่ ๓ ... นี้เป็นห้วงบุญห้วงกุศล ... ประการที่ ๖

อีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกเป็นผู้ละมุสาวาท (การพูดเท็จ) เว้นขาดจากมุสาวาทแล้ว ... นี้เป็นทานประการที่ ๔ ... นี้เป็นห้วงบุญห้วงกุศล ... ประการที่ ๗

อีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกเป็นผู้ละการดื่มนํ้าเมาคือสุรา และเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท เว้นขาดจากการดื่มนํ้าเมาคือสุรา และเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาทแล้ว อริยสาวกผู้ละการดื่มนํ้าเมาคือ

สุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท เว้นขาดจากการดื่มนํ้าเมาคือ สุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาทแล้วชื่อว่าย่อมให้ความไม่มีภัย ความไม่มีเวร ความไม่เบียดเบียนแก่เหล่าสัตว์หาประมาณมิได้ ครั้นให้ความไม่มีภัย ความไม่มีเวร ความไม่เบียดเบียนแก่เหล่าสัตว์หาประมาณมิได้แล้ว ชื่อว่า เป็นผู้มีส่วนแห่งความไม่มีภัย ความไม่มีเวร ความไม่เบียดเบียนหาประมาณ มิได้ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เป็นทานประการที่ ๕ ที่เป็นมหาทาน รู้กันว่าเป็นเลิศ มีมานาน เป็นวงศ์แห่งอารยชน เป็นของเก่า ไม่ถูกละเลย ไม่เคยถูกละเลย อันบัณฑิตทั้งหลายไม่ละเลยอยู่ จักไม่ละเลย ทั้งสมณะ และพราหมณ์ที่เป็นวิญญูชนก็ไม่รังเกียจกัน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เป็นห้วงบุญห้วงกุศลอันเป็นปัจจัยนำมาซึ่งความสุข ให้อารมณ์อันเลิศ มีสุขเป็นผล เป็นไปเพื่อเกิดในสวรรค์ ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุข อันน่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ ประการที่ ๘ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ห้วงบุญห้วงกุศล ๘ ประการนี้แลอันเป็นปัจจัยนำมาซึ่งความสุข ให้อารมณ์อันเลิศ มีสุขเป็นผล เป็นไปเพื่อเกิดในสวรรค์ ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขอันน่าปรารถนา น่าใคร่น่าพอใจ”

๑๐. สัพพลหุสสูตร (ทุจจริตวิปากสูตร)

ว่าด้วยผลแห่งอกุศลอย่างเบา

{๑๓๐} [๔๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปาณาติบาตอันบุคคลซ่องเสพแล้ว เจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมยังบุคคลนั้นให้เป็นไปในนรก ในกำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน ในปิตติวิสัย (แดนเปรต) วิบากแห่งปาณาติบาตอย่างเบาที่สุดย่อมทำให้เขาผู้มาเกิดเป็นมนุษย์มีอายุสั้น