พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย · สัตตกนิบาต
พระสูตรที่ไม่สงเคราะห์เข้าในวรรค เล่ม ๒๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘๒–๙๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๓ ในสัตตกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต พระสูตรที่ไม่สงเคราะห์เข้าในวรรค (ฉบับหลวง เล่ม ๒๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๓)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๓ หน้า ๑๘๕–๑๙๕
๙. สมณวรรค
๑. ภิกขุสูตร
ว่าด้วยความหมายของภิกษุ
{๘๒} [๘๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ชื่อว่าเป็นภิกษุ เพราะทำลายธรรม ๗ ประการได้แล้ว ธรรม ๗ ประการคืออะไรบ้าง คือ
(๑) สักกายทิฏฐิ (๒) วิจิกิจฉา
(๓) สีลัพพตปรามาส (๔) ราคะ
(๕) โทสะ (๖) โมหะ (๗) มานะ
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ชื่อว่าเป็นภิกษุ เพราะทำลายธรรม ๗ ประการนี้แลได้แล้ว”
๒. สมณสูตร
ว่าด้วยความหมายของสมถะ
{๘๓} [๘๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ชื่อว่าเป็นสมณะ เพราะธรรม ๗ ประการ สงบแล้ว …”
๓. พราหมณสูตร
ว่าด้วยความหมายของพราหมณ์
[๘๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ชื่อว่าเป็นพราหมณ์ เพราะลอยธรรม ๗ ประการเสียแล้ว ...”
๔. โสตถิยสูตร
ว่าด้วยความหมายของโสตถิยะ
[๘๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ชื่อว่าเป็นโสตถิยะ เพราะเป็นผู้ไม่ร้อยรัดธรรม ๗ ประการไว้แล้ว ...”
๕. นหาตกสูตร
ว่าด้วยความหมายของนหาตกะ
[๘๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ชื่อว่าเป็นนหาตกะ เพราะอาบธรรม ๗ ประการแล้ว ...”
๖. เวทคูสูตร
ว่าด้วยความหมายของเวทคู
[๙๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ชื่อว่าเป็นเวทคู เพราะรู้แจ้งธรรม ๗ ประการแล้ว ...”
๗. อริยสูตร
ว่าด้วยความหมายของอริยะ
[๙๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ชื่อว่าเป็นอริยะ เพราะเป็นผู้ไกลจากธรรม ๗ ประการ ...”
๘. อรหาสูตร
ว่าด้วยความหมายของอรหันต์
[๙๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ชื่อว่าเป็นอรหันต์ เพราะเป็นผู้ไกลจากธรรม ๗ ประการ ธรรม ๗ ประการคืออะไรบ้าง คือ
(๑) สักกายทิฏฐิ (๒) วิจิกิจฉา
(๓) สีลัพพตปรามาส (๔) ราคะ
(๕) โทสะ (๖) โมหะ
(๗) มานะ
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ชื่อว่าเป็นอรหันต์ เพราะเป็นผู้ไกลจากธรรม ๗ ประการนี้แล”
๙. อสัทธัมมสูตร
ว่าด้วยอสัทธรรม ๗ ประการ
{๘๔} [๙๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อสัทธรรมมี ๗ ประการนี้ อสัทธรรม ๗ ประการคืออะไรบ้าง คือ
(๑) เป็นผู้ไม่มีศรัทธา (๒) เป็นผู้ไม่มีหริ
(๓) เป็นผู้ไม่มีโอตตัปปะ (๔) เป็นผู้มีสุตะน้อย
(๕) เป็นผู้เกียจคร้าน (๖) เป็นผู้หลงลืมสติ
(๗) เป็นผู้มีปัญญาด้อย
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อสัทธรรมมี ๗ ประการนี้แล”
๑๐. สัทธัมมสูตร
ว่าด้วยสัทธรรม ๗ ประการ
[๙๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัทธรรมมี ๗ ประการนี้ สัทธรรม ๗ ประการคืออะไรบ้าง คือ
(๑) เป็นผู้มีศรัทธา (๒) เป็นผู้มีหิริ
(๓) เป็นผู้มีโอตตัปปะ (๔) เป็นพหูสูต
(๕) เป็นผู้ปรารภความเพียร (๖) เป็นผู้มีสติ
(๗) เป็นผู้มีปัญญา
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัทธรรมมี ๗ ประการนี้แล”
จบ สมณวรรคที่ ๙
รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. ภิกขุสูตร ๒. สมณสูตร
๓. พราหมณสูตร ๔. โสตถิยสูตร
๕. นหาตกสูตร ๖. เวทคูสูตร
๗. อริยสูตร ๘. อรหาสูตร
๙. อสัทธัมมสูตร ๑๐. สัทธัมมสูตร
๑๐. อาหุเนยยวรรค
{๘๕} [๙๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๗ ประเภทนี้เป็นผู้ควรแก่ของคำนับ เป็นผู้ควรแก่ของต้อนรับ เป็นผู้ควรแก่ของทำบุญ เป็นผู้ควรทำอัญชลี เป็นเนื้อนาบุญของชาวโลกที่ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า บุคคล ๗ ประเภทคือ อะไรบ้าง คือ
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลบางคนในโลกนี้พิจารณาเห็นว่าไม่เที่ยง มีความสำคัญว่าไม่เที่ยง ตระหนักชัดว่าไม่เที่ยงในจักษุ น้อมไปด้วยใจ หยั่งลงด้วยปัญญาติดต่อสม่ำเสมอมาไม่ขาดสาย เธอทำให้แจ้งซึ่งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติอันหาอาสวะมิได้เพราะอาสวะทั้งหลายสิ้นไปด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ นี้เป็นบุคคลประเภทที่ ๑ ที่เป็นผู้ควรแก่ของคำนับ เป็นผู้ควรแก่ของต้อนรับ เป็นผู้ควรแก่ของทำบุญ เป็นผู้ควรทำอัญชลี เป็นเนื้อนาบุญของชาวโลกที่ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่าอีกประเภทหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย บุคคลบางคนในโลกนี้พิจารณาเห็นว่า ไม่เที่ยง มีความสำคัญว่าไม่เที่ยง ตระหนักชัดว่าไม่เที่ยงในจักษุ น้อมไปด้วยใจ หยั่งลงด้วยปัญญาติดต่อสม่ำเสมอมาไม่ขาดสาย บุคคลนั้นมีการสิ้นอาสวะ และการสิ้นชีวิตไม่ก่อนไม่หลังกัน นี้เป็นบุคคลประเภทที่ ๒ ที่เป็นผู้ควรแก่ของคำนับ ... เป็นเนื้อนาบุญของชาวโลกที่ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่าอีกประเภทหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย บุคคลบางคนในโลกนี้พิจารณาเห็นว่า ไม่เที่ยง ... ติดต่อสม่ำเสมอมาไม่ขาดสาย บุคคลนั้นเป็นอันตราปรินิพพายี เพราะโอรัมภาคิยสังโยชน์ ๕ สิ้นไป นี้เป็นบุคคลประเภทที่ ๓ ที่เป็นผู้ควรแก่ของคำนับ ...
อีกประเภทหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย บุคคลบางคนในโลกนี้พิจารณาเห็นว่า ไม่เที่ยง ... ติดต่อสมํ่าเสมอมาไม่ขาดสาย บุคคลนั้นเป็นอุปหัจจปรินิพพายี
เพราะโอรัมภาคิยสังโยชน์ ๕ สิ้นไป นี้เป็นบุคคลประเภทที่ ๔ ที่เป็นผู้ควร แก่ของคำนับ ...
อีกประเภทหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย บุคคลบางคนในโลกนี้พิจารณาเห็นว่าไม่เที่ยง ... ติดต่อสม่ำเสมอมาไม่ขาดสาย บุคคลนั้นเป็นอสังขารปรินิพพายี เพราะโอรัมภาคิยสังโยชน์ ๕ สิ้นไป นี้เป็นบุคคลประเภทที่ ๕ ที่เป็นผู้ควรแก่ของคำนับ ...
อีกประเภทหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย บุคคลบางคนในโลกนี้พิจารณาเห็นว่าไม่เที่ยง ... ติดต่อสม่ำเสมอมาไม่ขาดสาย บุคคลนั้นเป็นสสังขารปรินิพพายี เพราะโอรัมภาคิยสังโยชน์ ๕ สิ้นไป นี้เป็นบุคคลประเภทที่ ๖ ที่เป็นผู้ควรแก่ของคำนับ …อีกประเภทหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย บุคคลบางคนในโลกนี้พิจารณาเห็นว่าไม่เที่ยง ... ติดต่อสมํ่าเสมอมาไม่ขาดสาย บุคคลนั้นเป็นอุทธังโสโตอกนิฏฐคามี เพราะโอรัมภาคิยสังโยชน์ ๕ สิ้นไป นี้เป็นบุคคลประเภทที่ ๗ ที่เป็นผู้ควรแก่ของคำนับ … เป็นเนื้อนาบุญของชาวโลกที่ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่าดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๗ ประเภทนี้แลเป็นผู้ควรแก่ของคำนับ เป็นผู้ควรแก่ของต้อนรับ เป็นผู้ควรแก่ของทำบุญ เป็นผู้ควรทำอัญชลี เป็นเนื้อนาบุญของชาวโลกที่ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า (๑)
{๘๖} [๙๖-๖๒๒] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๗ ประเภทนี้เป็นผู้ควรแก่ของคำนับ ... ที่ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า บุคคล ๗ ประเภทคืออะไรบ้าง คือ
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลบางคนในโลกนี้พิจารณาเห็นว่าเป็นทุกข์ ในจักษุ ... พิจารณาเห็นว่าเป็นอนัตตาในจักษุ ... พิจารณาเห็นความสิ้นไปในจักษุ ... พิจารณาเห็นความเสื่อมไปในจักษุ ... พิจารณาเห็นความคลายไปในจักษุ ... พิจารณาเห็นความดับไปในจักษุ ... พิจารณาเห็นความสละคืน
ในจักษุ ... พิจารณาเห็นว่าไม่เที่ยง พิจารณาเห็นว่าเป็นทุกข์ พิจารณาเห็นว่าเป็นอนัตตา ... พิจารณาเห็นความสิ้นไป ... พิจารณาเห็นความเสื่อมไป ... พิจารณาเห็นความคลายไป ... พิจารณาเห็นความดับไป ... (๒-๘)พิจารณาเห็นความสละคืนในโสตะ ... ในฆานะ ... ในชิวหา ... ในกาย ... ในมโน (๙-๔๘)
ในรูป ... เสียง ... กลิ่น ... รส ... โผฏฐัพพะ ... ธรรมารมณ์ ... (๔๙-๙๖)
ในจักขุวิญญาณ ... โสตวิญญาณ ... ฆานวิญญาณ ... ชิวหาวิญญาณ ... กายวิญญาณ ... มโนวิญญาณ ... (๙๗-๑๔๔)
ในจักขุสัมผัส ... โสตสัมผัส ... ฆานสัมผัส ... ชิวหาสัมผัส ... กาย สัมผัส ... มโนสัมผัส … (๑๔๕-๑๙๒)
- ๑โผฏฐัพพะ อารมณ์ที่จะพึงถูกต้องด้วยกาย หมายถึงสิ่งที่ถูกต้องกาย เช่น เย็น ร้อน อ่อน แข็ง เป็นต้น หรือกายสัมผัส (นัย องฺ.เอกก.อ. ๒๓)
- ๒ธรรมารมณ์ อารมณ์ทางใจ หมายถึงสิ่งที่จิตนึกคิด ได้แก่ สิ่งที่เป็นนามธรรมต่าง ๆ ที่จิตคิด ปรุงแต่ง หรือความคิด
- ๓วิญญาณ ในที่นี้หมายถึงความที่จิตรับรู้อารมณ์ทางอายตนะภายใน ๖ ซึ่งเรียกว่าวิญญาณ ๖ หมวด คือ จักขุวิญญาณ ความรับรู้อารมณ์ทางตา โสตวิญญาณ ความรับรู้อารมณ์ทางหู ฆานวิญญาณ ความรับรู้อารมณ์ทางจมูก ชิวหาวิญญาณ ความรับรู้อารมณ์ทางลิ้น กายวิญญาณ ความรับรู้อารมณ์ทางกาย มโนวิญญาณ ความรับรู้อารมณ์ทางใจ (นัย ม.มู.อ. ๑/๒๓๗, สํ.นิ.อ. ๒๐)
- ๔สัมผัส (หรือผัสสะ ผัสสายตนะ) หมายถึงความที่อายตนะภายใน ๖ คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ อายตนะภายนอก ๖ คือ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ และธรรมารมณ์ และวิญญาณ ๖ (ตามเชิงอรรถ ๓) สัมผัสคือกระทบหรือประจวบกัน ๖ ทาง คือ (๑) จักขุสัมผัส สัมผัสทางตา (คือ ตา รูป จักขุวิญญาณ กระทบกัน) (๒) โสตสัมผัส สัมผัสทางหู (๓) ฆานสัมผัส สัมผัสทางจมูก (๔) ชิวหาสัมผัส สัมผัสทางลิ้น (๕) กายสัมผัส สัมผัสทางกาย (๖) มโนสัมผัส สัมผัสทางใจ {ที.ปา. (แปล) ๑๑/๓๒๓,๓๒๗, ม.มู. (แปล) ๑๒/๙๘/๑๐๗} หรือหมายถึงที่เกิดแห่งผัสสะ๖ (สํ.สฬา.อ. ๑๗)
ในจักขุสัมผัสสชาเวทนา ... โสตสัมผัสสชาเวทนา ... ฆานสัมผัสสชาเวทนา ... ชิวหาสัมผัสสชาเวทนา ... กายสัมผัสสชาเวทนา ... มโนสัมผัสสชาเวทนา ... (๑๙๓-๒๔๐)
ในรูปสัญญา (ความกำหนดหมายรูป) ... สัททสัญญา (ความกำหนด หมายเสียง) ... คันธสัญญา (ความกำหนดหมายกลิ่น) ... รสสัญญา (ความกำหนดหมายรส) ... โผฏฐัพพสัญญา (ความกำหนดหมายโผฏฐัพพะ) ... ธัมมสัญญา (ความกำหนดหมายธรรมารมณ์) ... (๒๔๑-๒๘๘)ในรูปสัญเจตนา (ความจงในรูป) ... สัททสัญเจตนา (ความจงในเสียง) ... คันธสัญเจตนา (ความจงในกลิ่น) ... รสสัญเจตนา (ความจงในรส) ... โผฏฐัพพสัญเจตนา (ความจงในโผฏฐัพพะ) ... ธัมมสัญเจตนา (ความจงในธรรมารมณ์) ... (๒๘๙-๓๓๖)ในรูปตัณหา (ความทะยานอยากในรูป) ... สัททตัณหา (ความทะยานอยากในเสียง) ... คันธตัณหา (ความทะยานอยากในกลิ่น) ... รสตัณหา (ความทะยานอยากในรส)
... โผฏฐัพพตัณหา (ความทะยานอยากในโผฏฐัพพะ) ... ธัมมตัณหา (ความทะยานอยากในธรรมารมณ์) ... (๓๓๗-๓๘๔)ในรูปวิตก (ความตรึกถึงรูป) ... สัททวิตก (ความตรึกถึงเสียง) ... คันธวิตก (ความตรึกถึงกลิ่น) ... รสวิตก (ความตรึกถึงรส) ... โผฏฐัพพวิตก (ความตรึกถึงโผฏฐัพพะ) ... ธัมมวิตก (ความตรึกถึงธรรมารมณ์) ... (๓๘๕-๔๓๒)
- ๑เวทนา ในที่นี้ได้แก่ วิปากเวทนา คือเวทนาที่เป็นผลอันเนื่องมาจากผัสสะ และเป็นปัจจัยแห่งตัณหาในทวาร ๖ (ม.มู.อ.๑/๒๓๔) จักขุสัมผัสสชาเวทนา เวทนาที่เกิดเพราะมีจักษุสัมผัสเป็นเหตุ โสตสัมผัสสชาเวทนา เวทนาที่เกิดเพราะมีโสตสัมผัสเป็นเหตุ ฆานสัมผัสสชาเวทนา เวทนาที่เกิดเพราะมีฆานสัมผัสเป็นเหตุ ชิวหาสัมผัสสชาเวทนา เวทนาที่เกิดเพราะมีชิวหาสัมผัสเป็นเหตุ กายสัมผัสสชาเวทนา เวทนาที่เกิดเพราะมีกายสัมผัสเป็นเหตุ มโนสัมผัสสชาเวทนา เวทนาที่เกิดเพราะมีมโนสัมผัสเป็นเหตุ (สํ.นิ.อ. ๑๘) หมายถึงความที่จิตรู้สึกต่ออารมณ์เมื่อตาเห็นรูป (จักขุสัมผัส) หูได้ยินเสียง (โสตสัมผัส) จมูกได้กลิ่น (ฆานสัมผัส) ลิ้นรับรส (ชิวหาสัมผัส) กายถูกต้องเย็นร้อนอ่อนแข็ง (กายสัมผัส) ใจคิดนึก (มโนสัมผัส)
ในรูปวิจาร (ความตรองถึงรูป) ... สัททวิจาร (ความตรองถึงเสียง) ... คันธวิจาร (ความตรองถึงกลิ่น) ... รสวิจาร (ความตรองถึงรส) ... โผฏฐัพพวิจาร (ความตรองถึงโผฏฐัพพะ) ... ธัมมวิจาร (ความตรองถึงธรรมารมณ์) ... (๔๓๓ -๔๘๐)ในรูปขันธ์ ... เวทนาขันธ์ ... สัญญาขันธ์ ... สังขารขันธ์ ... วิญญาณขันธ์ ... เป็นเนื้อนาบุญของชาวโลกที่ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า (๔๘๑-๕๒๘)
ในอาหุเนยยวรรค มีพระสูตรเกี่ยวกับทวาร ๖ อารมณ์
๖ วิญญาณ ๖ ผัสสะ ๖ เวทนา ๖ นับเป็นส่วนทางทวารได้
๘ พระสูตร
นับตามสัญญา สัญเจตนา ตัณหา วิตก วิจารทาง
อารมณ์ได้อย่างละ ๘ พระสูตร นับทางขันธ์ ๕ โดยเพิ่ม
อนิจจัง ทุกขัง อนัตตาเข้าไป
ในพระสูตรที่เป็นหลัก ๑๖ ข้อ ประกอบด้วยความสิ้น
ไป ความเสื่อมไป ความคลายไป ความดับ ความสละคืน
พิจารณาเห็นความตั้งอยู่ไม่ได้ตามลำดับ ประกอบเป็น
สูตรไป เมื่อรวมกันเข้าทั้งหมดได้ ๕๒๘ พระสูตร
จบ อาหุเนยยวรรคที่ ๑๐
๑๑. ราคเปยยาล
{๘๗} [๖๒๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๗ ประการ ภิกษุพึงเจริญเพื่อรู้ยิ่งราคะ ธรรม ๗ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) สติสัมโพชฌงค์ ...
(๗) อุเบกขาสัมโพชฌงค์
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๗ ประการนี้แล ภิกษุพึงเจริญเพื่อรู้ยิ่งราคะ” (๑)
{๘๘} [๖๒๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๗ ประการ ภิกษุพึงเจริญเพื่อรู้ยิ่งราคะ ธรรม ๗ ประการคืออะไรบ้าง คือ
(๑) อนิจจสัญญา (๒) อนัตตสัญญา
(๓) อสุภสัญญา (๔) อาทีนวสัญญา
(๕) ปหานสัญญา (๖) วิราคสัญญา
(๗) นิโรธสัญญา
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๗ ประการนี้แลภิกษุพึงเจริญ เพื่อรู้ยิ่งราคะ” (๒)
{๘๙} [๖๒๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๗ ประการ ภิกษุพึงเจริญเพื่อรู้ยิ่งราคะ ธรรม ๗ ประการคืออะไรบ้าง คือ
(๑) อสุภสัญญา (๒) มรณสัญญา
(๓) อาหาเรปฏิกูลสัญญา (๔) สัพพโลเกอนภิรตสัญญา
(๕) อนิจจสัญญา (๖) อนิจเจทุกขสัญญา
(๗) ทุกเขอนัตตสัญญา
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๗ ประการนี้แล ภิกษุพึงเจริญเพื่อรู้ยิ่งราคะ” (๓)
{๙๐} [๖๒๖-๖๕๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๗ ประการนี้ภิกษุพึงเจริญเพื่อกำหนดรู้ราคะ ... เพื่อความสิ้นไปรอบ ... เพื่อละไป ... เพื่อความสิ้นไป ... เพื่อความเสื่อมไป ... เพื่อความคลายไป ... เพื่อความดับไป ... เพื่อ ความสละ ... เพื่อสลัดทิ้งราคะ ... ” (๔-๓๐)[๖๕๓-๑๑๓๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๗ ประการนี้ภิกษุพึงเจริญ เพื่อรู้ยิ่ง ... เพื่อกำหนดรู้ ... เพื่อความสิ้นไปรอบ ... เพื่อละ ... เพื่อความสิ้นไป ... เพื่อความเสื่อมไป ... เพื่อความคลายไป ... เพื่อความดับไป ... เพื่อความสละ ... เพื่อสลัดทิ้งโทสะ ... โมหะ ... โกธะ (ความโกรธ) ... อุปนาหะ (ความผูกโกรธ) ... มักขะ
(ความลบหลู่คุณท่าน) ... ปลาสะ (ความตีเสมอ) ... อิสสา (ความริษยา) ... มัจฉริยะ (ความตระหนี่) ... มายา (มารยา) ... สาเถยยะ (ความโอ้อวด) ... ถัมภะ (ความหัวดื้อ) ... สารัมภะ (ความแข่งดี) ... มานะ (ความถือตัว) ... อติมานะ (ความดูหมิ่นเขา) ... มทะ (ความมัวเมา) ... ปมาทะ (ความประมาท) ... ” (๓๑-๕๑๐)พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสพระภาษิตนี้แล้ว ภิกษุเหล่านั้นยินดีชื่นชมพระภาษิตของพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วแล
จบ ราคเปยยาลที่ ๑๑
จบ พระบาลีสัตตกนิบาต
พระบาลีสุตตันตปิฎก
อังคุตตรนิกาย อัฎฐกนิบาต
ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น
๑. ปฐมปัณณาสก์
๑. เมตตาวรรค
๑. เมตตาสูตร
ว่าด้วยอานิสงส์เมตตา ๘ ประการ
{๙๑} [๑] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย” ภิกษุเหล่านั้นทูลรับพระดำรัสพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อเมตตาเจโตวิมุตติอันบุคคลซ่องเสพแล้ว เจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ทำให้เป็นดุจยาน ทำให้เป็นที่ตั้ง หมั่นเจริญ
จบ พระสูตรที่ไม่สงเคราะห์เข้าในวรรค