๓. ทุกขสูตร เล่ม ๒๒

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นแล เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่า ‘เราทั้งหลายจักเป็นผู้ประกอบด้วยกำลังคือศรัทธา กำลังคือหิริ กำลังคือ โอตตัปปะ กำลังคือวิริยะ กำลังคือปัญญา อันเป็นกำลังของเสขบุคคล ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แล”

๓. ทุกขสูตร

ว่าด้วยธรรมที่ทำให้เกิดสุขและทุกข์

{๓} [๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการย่อมอยู่ เป็นทุกข์ มีความเดือดร้อน คับแค้น เร่าร้อนในปัจจุบัน หลังจากตายไป พึงหวังได้ทุคติ ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้

(๑) เป็นผู้ไม่มีศรัทธา (๒) ไม่มีหิริ

(๓) ไม่มีโอตตัปปะ (๔) เกียจคร้าน

(๕) มีปัญญาทราม

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แลย่อมอยู่เป็นทุกข์ มีความเดือดร้อน คับแค้น เร่าร้อนในปัจจุบัน หลังจากตายไป พึงหวังได้ทุคติ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการย่อมอยู่เป็นสุข ไม่เดือดร้อน ไม่คับแค้น ไม่เร่าร้อนในปัจจุบัน หลังจากตายไปพึงหวังได้สุคติ

ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้

(๑) เป็นผู้มีศรัทธา (๒) มีหิริ

(๓) มีโอตตัปปะ (๔) ปรารภความเพียร

(๕) มีปัญญา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แล ย่อมอยู่เป็นสุข ไม่เดือดร้อน ไม่คับแค้น ไม่เร่าร้อนในปัจจุบัน หลังจากตายไป พึงหวังได้สุคติ”

๔. ยถาภตสูตร

ว่าด้วยธรรมนำสู่นรกและนำสู่สวรรค์

{๔} [๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการจะต้องตกนรกเหมือนถูกนำมาฝังไว้ ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้

(๑) เป็นผู้ไม่มีศรัทธา (๒) ไม่มีหิริ

(๓) ไม่มีโอตตัปปะ (๔) เกียจคร้าน

(๕) มีปัญญาทราม

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แล จะต้องตกนรกเหมือนถูกนำมาฝังไว้

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการจะได้ไปสวรรค์เหมือนถูกเชิญมาประดิษฐานไว้ ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้

(๑) เป็นผู้มีศรัทธา (๒) มีหิริ

(๓) มีโอตตัปปะ (๔) ปรารภความเพียร

(๕) มีปัญญา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แล จะได้ ไปสวรรค์เหมือนถูกเชิญมาประดิษฐานไว้”