๗. กามสูตร เล่ม ๒๒

ยภุยฺเยน ภิกฺขเว สตฺตา กาเมสุ ลฬิตา. (๑) อสิตพฺยาภงฺคึ ภิกฺขเว กุลปุตฺโต โอหาย อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิโต โหติ, “สทฺธาปพฺพชิโต กุลปุตฺโต”ติ อลํ วจนาย. ตํ กิสฺส เหตุ? ลพฺภา หิ ภิกฺขเว โยพฺพเนน กามา, เต จ โข ยาทิสา วา ตาทิสา วา. เย จ ภิกฺขเว หีนา กามา, เย จ มชฺฌิมา กามา, เย จ ปณีตา กามา, สพฺเพ “กามา” เตฺเวว สงฺขํ คจฺฉนฺติ. เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ทหโร กุมาโร มนฺโท อุตฺตานเสยฺยโก ธาติยา ปมาทมนฺวาย กฏฺฐํ วา กถลํ วา มุเข อาหเรยฺย, ตเมนํ ธาติ สีฆํ สีฆํ มนสิกเรยฺย, สีฆํ สีฆํ มนสิกริตฺวา สีฆํ สีฆํ อาหเรยฺย. โน เจ สกฺกุเณยฺย สีฆํ สีฆํ อาหริตุํ, วาเมน หตฺเถน สีสํ ปริคฺคเหตฺวา ทกฺขิเณน หตฺเถน วงฺกงฺคุลึ กริตฺวา สโลหิตํปิ อาหเรยฺย. ตํ กิสฺส เหตุ? อตฺเถสา ภิกฺขเว กุมารสฺส วิเหสา, เนสา นตฺถีติ วทามิ. กรณียญฺจ โข เอวํ (๒) ภิกฺขเว ธาติยา อตฺถกามาย หิเตสินิยา อนุกมฺปิกาย อนุกมฺปํ อุปาทาย. ยโต จ โข ภิกฺขเว โส กุมาโร วุฑฺโฒ โหติ อลํปญฺโญ, อนเปกฺขา ปน (๓) ภิกฺขเว ธาติ ตสฺมึ กุมารสฺมึ โหติ, อตฺตคุตฺโตทานิ กุมาโร นาลํ ปมาทายาติ.

เอวเมว โข ภิกฺขเว ยาวกีวญฺจ ภิกฺขุโน สทฺธาย อกตํ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ, หิริยา อกตํ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ, โอตฺตปฺเปน อกตํ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ, วีริเยน อกตํ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ, ปญฺญาย อกตํ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ. อนุรกฺขิตพฺโพ ตาว เม โส ภิกฺขเว ภิกฺขุ โหติ. ยโต จ โข ภิกฺขเว ภิกฺขุโน สทฺธาย กตํ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ, หิริยา กตํ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ, โอตฺตปฺเปน กตํ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ, วีริเยน กตํ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ, ปญฺญาย กตํ โหติ กุสเลสุ ธมฺเมสุ. อนเปกฺโข ปนาหํ ภิกฺขเว ตสฺมึ ภิกฺขุสฺมึ โหมิ, อตฺตคุตฺโตทานิ ภิกฺขเว ภิกฺขุ นาลํ ปมาทายาติ. สตฺตมํ.

ภิกษุทั้งหลาย โดยมาก สัตว์ทั้งหลายหมกมุ่นอยู่ในกาม กุลบุตรผู้ละเคียวและคานหาบหญ้าออกบวชเป็นบรรพชิต ควรเรียกว่า ‘กุลบุตรผู้มีศรัทธา ออกบวช’ ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะเขาควรได้กามด้วยความเป็นหนุ่ม และกามเหล่านั้นก็มีระดับ คือ กามเลว กามปานกลาง และกามประณีต แต่กามทั้งหมดก็ นับว่า ‘กาม’ ทั้งนั้นเปรียบเหมือนเด็กอ่อนนอนหงาย เอาชิ้นไม้หรือชิ้นกระเบื้องใส่เข้าไปในปาก เพราะความพลั้งเผลอของพี่เลี้ยง พี่เลี้ยงพึงใส่ใจในเด็กนั้นทันที รีบนำชิ้นไม้หรือชิ้นกระเบื้องออกโดยเร็ว ถ้าไม่สามารถนำออกโดยเร็วได้ ก็เอามือซ้ายจับโดยเร็ว งอนิ้วมือข้างขวาแล้วแยงเข้าไปนำออกมาทั้งที่ยังมีโลหิต ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะความลำบากนั้นจะมีแก่เด็ก เราไม่กล่าวว่า ‘ไม่มีความลำบาก’ และพี่เลี้ยงผู้หวังประโยชน์เกื้อกูลอนุเคราะห์ พึงทำอย่างนั้นด้วยความอนุเคราะห์ แต่เมื่อใดเด็กนั้น เจริญวัย มีปัญญาสามารถ เมื่อนั้นพี่เลี้ยงก็วางใจในเด็กนั้นว่า ‘บัดนี้ เด็กมีความ สามารถรักษาตนเองได้ ไม่ประมาท’ ฉันใดภิกษุทั้งหลาย ภิกษุก็ฉันนั้นเหมือนกัน ย่อมเป็นผู้ที่เราต้องรักษาตลอดเวลา ที่เธอยัง

๑. ไม่ทำสิ่งที่ควรทำในกุศลธรรมด้วยศรัทธา

๒. ไม่ทำสิ่งที่ควรทำในกุศลธรรมด้วยหิริ

๓. ไม่ทำสิ่งที่ควรทำในกุศลธรรมด้วยโอตตัปปะ

๔. ไม่ทำสิ่งที่ควรทำในกุศลธรรมด้วยวิริยะ

๕. ไม่ทำสิ่งที่ควรทำในกุศลธรรมด้วยปัญญา

แต่เมื่อใด ภิกษุ

๑. ทำสิ่งที่ควรทำในกุศลธรรมด้วยศรัทธา

๒. ทำสิ่งที่ควรทำในกุศลธรรมด้วยหิริ

๓. ทำสิ่งที่ควรทำในกุศลธรรมด้วยโอตัปปะ

๔. ทำสิ่งที่ควรทำในกุศลธรรมด้วยวิริยะ

๕. ทำสิ่งที่ควรทำในกุศลธรรมด้วยปัญญา

เมื่อนั้น เราก็วางใจในภิกษุนั้นได้ว่า ‘บัดนี้ ภิกษุมีความสามารถรักษาตนได้ ไม่ประมาท’

กามสูตรที่ ๗ จบ