๘. ราชสูตร เล่ม ๒๒

๗. วณิชชาสูตร

ว่าด้วยการค้าขายที่อุบาสกไม่ควรประกอบ

{๑๗๓} [๑๗๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การค้าขาย ๕ ประการนี้อันอุบาสกไม่พึง ประกอบ การค้าขาย ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) การค้าขายศัสตราอาวุธ (๒) การค้าขายสัตว์

(๓) การค้าขายเนี้อสัตว์ (๔) การค้าขายนํ้าเมา

(๕) การค้าขายยาพิษ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การค้าขาย ๕ ประการนี้แลอันอุบาสกไม่พึงประกอบ”

๘. ราชสูตร

ว่าด้วยการมีศีลไม่เป็นเหตุให้ได้รับโทษ

{๑๗๘} [๑๗๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้นเป็น ไฉน คือ เธอทั้งหลายได้เห็นหรือได้ฟังมาแล้วบ้างหรือว่า ‘คนผู้นี้เป็นผู้ละปาณาติบาต (การฆ่าสัตว์) เว้นขาดจากปาณาติบาต พระราชาจึงจับเขามาประหารบ้าง จองจำบ้าง เนรเทศบ้าง หรือทำตามปัจจัยบ้าง เพราะเหตุ แห่งการงดเว้นจากปาณาติบาต”ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “มิได้เห็นหรือมิได้ฟังมาเลย พระพุทธเจ้าข้า”

“ดีละ ภิกษุทั้งหลาย แม้เราเองก็มิได้เห็นมิได้ฟังมาเหมือนกันว่า ‘คน ผู้นี้เป็นผู้ละปาณาติบาต เว้นขาดจากปาณาติบาต พระราชาจึงจับเขามา ประหารบ้าง จองจำบ้าง เนรเทศบ้าง หรือทำตามปัจจัยบ้าง เพราะเหตุ แห่งการงดเว้นจากปาณาติบาต’ แต่ว่าบาปกรรมของเขานั้นแหละย่อมบอกให้ ทราบได้ว่า ‘คนผู้นี้ฆ่าหญิงหรือชายตาย พระราชาจึงจับเขามาประหารบ้าง

จองจำบ้าง เนรเทศบ้าง หรือทำตามปัจจัยบ้าง เพราะเหตุแห่งปาณาติบาต’ เธอทั้งหลายได้เห็นหรือได้ฟังบาปกรรมเห็นปานนี้บ้างหรือไม่”

“พระพุทธเจ้าข้า ข้าพระองค์ทั้งหลายได้เห็นมาแล้ว ได้ฟังมาแล้ว และ จักได้ฟังต่อไป”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน คือ เธอทั้งหลายได้เห็นหรือได้ฟังมาแล้วบ้างหรือว่า‘คนผู้นี้เป็นผู้ละอทินนาทาน (การลักทรัพย์) เว้นขาดจากอทินนาทาน พระราชาจึงจับเขามาประหารบ้าง จองจำบ้าง เนรเทศบ้าง หรือทำตามปัจจัยบ้าง เพราะเหตุแห่งการงดเว้น จากอทินนาทาน”

“มิได้เห็นหรือมิได้ฟังมาเลย พระพุทธเจ้าข้า”

“ดีละ ภิกษุทั้งหลาย แม้เราเองก็มิได้เห็นมิได้ฟังมาแล้วเหมือนกันว่า ‘คนผู้นี้เป็นผู้ละอทินนาทาน เว้นขาดจากอทินนาทาน พระราชาจึงจับเขา มาประหารบ้าง จองจำบ้าง เนรเทศบ้าง หรือทำตามปัจจัยบ้าง เพราะ เหตุแห่งการงดเว้นจากอทินนาทาน’ แต่ว่าบาปกรรมของเขานั่นแหละ ย่อมบอกให้ทราบได้ว่า ‘คนผู้นี้ลักทรัพย์เขามาจากบ้านหรือจากป่า พระราชา จึงจับเขามาประหารบ้าง จองจำบ้าง เนรเทศบ้าง หรือทำตามปัจจัยบ้าง เพราะ เหตุแห่งอทินนาทาน’ เธอทั้งหลายได้เห็นหรือได้ฟังบาปกรรมเห็นปานนี้บ้าง หรือไม่”“พระพุทธเจ้าข้า ข้าพระองค์ทั้งหลายได้เห็นมาแล้ว ได้ฟังมาแล้ว และ จักได้ฟังต่อไป”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน คือ เธอทั้งหลายได้เห็นหรือได้ฟังมาแล้วบ้างหรือว่า ‘คนผู้นี้เป็นผู้ละกาเมสุมิจฉาจาร (การประพฤติผิดในกาม) เว้นขาดจากกาเมสุมิจฉาจาร พระราชาจึงจับ

เขามาประหารบ้าง จองจำบ้าง เนรเทศบ้าง หรือทำตามปัจจัยบ้าง เพราะ เหตุแห่งการงดเว้นจากกาเมสุมิจฉาจาร”

“มิได้เห็นหรือมิได้ฟังมาเลย พระพุทธเจ้าข้า”

“ดีละ ภิกษุทั้ง'หลาย แม้เราเองก็มิได้เห็นมิได้ฟังมาแล้วเหมือนกันว่า ‘คนผู้นี้เป็นผู้ละกาเมสุมิจฉาจาร เว้นขาดจากกาเมสุมิจฉาจาร พระราชาจึง จับเขามาประหารบ้าง จองจำบ้าง เนรเทศบ้าง หรือทำตามปัจจัยบ้าง เพราะ เหตุแห่งการงดเว้นจากกาเมสุมิจฉาจาร’ แต่ว่าบาปกรรมของเขานั่นแหละ ย่อมบอกให้ทราบได้ว่า ‘คนผู้นี้ละเมิดประเวณีในสตรีหรือบุตรีของผู้อื่น พระ ราชาจึงจับเขามาประหารบ้าง จองจำบ้าง เนรเทศบ้าง หรือทำตามปัจจัยบ้าง เพราะเหตุแห่งกาเมสุมิจฉาจาร’ เธอทั้งหลายได้เห็นหรือได้ฟังบาปกรรมเห็น ปานนี้บ้างหรือไม่”“พระพุทธเจ้าข้า ข้าพระองค์ทั้งหลายได้เห็นมาแล้ว ได้ฟังมาแล้ว และ จักได้ฟังต่อไป”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน คือ เธอทั้งหลายได้เห็นหรือได้ฟังมาแล้วบ้างหรือว่า ‘คนผู้นี้เป็นผู้ละมุสาวาท (การ พูดเท็จ) เว้นขาดจากมุสาวาท พระราชาจึงจับเขามาประหารบ้าง จองจำบ้าง เนรเทศบ้าง หรือทำตามปัจจัยบ้าง เพราะเหตุแห่งการงดเว้นจากมุสาวาท”

“มิได้เห็นหรือมิได้ฟังมาเลย พระพุทธเจ้าข้า”

“ดีละ ภิกษุทั้งหลาย แม้เราเองก็มิได้เห็นมิได้ฟังมาแล้วเหมือนกันว่า ‘คนผู้นี้เป็นผู้ละมุสาวาท เว้นขาดจากมุสาวาท พระราชาจึงจับเขามาประหารบ้าง จองจำบ้าง เนรเทศบ้าง หรือทำตามปัจจัยบ้าง เพราะเหตุแห่งการงดเว้น จากมุสาวาท’ แต่ว่าบาปกรรมของเขานั่นแหละย่อมบอกให้ทราบว่า ‘คนผู้นี้ ทำลายประโยชน์ของคฤหบดีหรือบุตรคฤหบดีด้วยมุสาวาท พระราชาจึงจับ เขามาประหารบ้าง จองจำบ้าง เนรเทศบ้าง หรือทำตามปัจจัยบ้าง เพราะ

เหตุแห่งมุสาวาท’ เธอทั้งหลายได้เห็นหรือได้ฟังบาปกรรมเห็นปานนี้บ้างหรือไม่”

“พระพุทธเจ้าข้า ข้าพระองค์ทั้งหลายได้เห็นมาแล้ว ได้ฟังมาแล้ว และ จักได้ฟังต่อไป”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน คือ เธอทั้งหลายได้เห็นหรือได้ฟังมาแล้วบ้างหรือว่า ‘คนผู้นี้เป็นผู้ละการดื่มนํ้าเมา คือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท เว้นขาดจากการดื่มนํ้าเมาคือ สุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท พระราชาจึงจับเขามาประหาร บ้าง จองจำบ้าง เนรเทศบ้าง หรือทำตามปัจจัยบ้าง เพราะเหตุแห่งการงด เว้นจากการดื่มนํ้าเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท”

“มิได้เห็นหรือมิได้ฟังมาเลย พระพุทธเจ้าข้า”

“ดีละ ภิกษุทั้งหลาย แม้เราเองก็มิได้เห็นหรือมิได้ฟังมาแล้วเหมือนกัน ว่า ‘คนผู้นี้เป็นผู้ละการดื่มนํ้าเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความ ประมาท เว้นขาดจากการดื่มนํ้าเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความ ประมาท พระราชาจึงจับเขามาประหารบ้าง จองจำบ้าง เนรเทศบ้าง หรือ ทำตามปัจจัยบ้าง เพราะเหตุแห่งการงดเว้นจากการดื่มนํ้าเมาคือสุราและ เมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท’ แต่ว่าบาปกรรมของเขานั่นแหละย่อม บอกให้ทราบได้ว่า ‘คนผู้นี้ประกอบการดื่มนํ้าเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้ง แห่งความประมาท แล้วฆ่าหญิงหรือชายตาย ลักทรัพย์เขามาจากบ้านหรือ จากป่า ละเมิดประเวณีในหญิงหรือบุตรีของผู้อื่น ทำลายประโยชน์ของ คฤหบดีหรือบุตรของคฤหบดีด้วยมุสาวาท พระราชาจึงจับเขามาประหารบ้าง จองจำบ้าง เนรเทศบ้าง หรือทำตามปัจจัยบ้าง เพราะเหตุแห่งการดื่ม นํ้าเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท’ เธอทั้งหลายได้เห็น หรือได้ฟังบาปกรรมเห็นปานนี้บ้างหรือไม่”

“พระพุทธเจ้าข้า ข้าพระองค์ทั้งหลายได้เห็นมาแล้ว ได้ฟังมาแล้ว และจักได้ฟังต่อไป”

๙. คิหิสูตร

ว่าด้วยผลของการรักษาศีล ๕

{๑๗๙} [๑๗๙] ครั้งนั้นแล อนาถบิณฑิกคฤหบดีแวดล้อมด้วยอุบาสกประมาณ ๕๐๐ คนเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้ มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง

ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสกะท่านพระสารีบุตรว่า “ดูก่อน สารีบุตร เธอทั้งหลายพึงรู้จักคฤหัสถ์สักคนหนึ่งผู้นุ่งขาวห่มขาว มีการงานที่ ปิดดีแล้วในสิกขาบท ๕ ประการ และเป็นผู้ได้ธรรมเครื่องอยู่เป็นสุขใน ปัจจุบันที่ก้าวล่วงกามาพจรจิต ตามความปรารถนา ได้โดยไม่ยาก โดยไม่ ลำบาก ๔ ประการ และคฤหัสถ์ผู้นั้นเมื่อจำนงอยู่ก็พึงพยากรณ์ตนด้วยตนเอง ได้ว่า ‘เราเป็นผู้มีนรกสิ้นแล้ว มีกำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน ปิตติวิสัย อบาย ทุคติ วินิบาตสิ้นแล้ว เป็นโสดาบัน มีความเป็นผู้ไม่ตกต่ำเป็นธรรมดา เป็นผู้ เที่ยงแท้ที่จะตรัสรู้ในเบื้องหน้า’