arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ · สุมนวรรค

๔. สีหสูตร เล่ม ๒๒

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๐ ในสุมนวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ สุมนวรรค สีหสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๒)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๒ หน้า ๕๘–๖๑

หน้า ๕๘

ไม่ทำสามีให้ขุ่นเคืองด้วยการประพฤติแสดงความหึงหวงสามี และบูชาผู้ที่เป็นที่เคารพของสามีทุกคน

เป็นผู้ขยัน ไม่เกียจคร้าน สงเคราะห์คนข้างเคียงของสามี ประพฤติเป็นที่พอใจของสามี รักษาทรัพย์ที่สามีหามาได้

นารีใดประพฤติตามความพอใจของสามีได้อย่างนี้ นารีนั้นย่อมเข้าถึงความเป็นเทวดาเหล่ามนาปกายิกา

๔. สีหเสนาปติสูตร

ว่าด้วยผลแห่งทาน ๕ ประการ

{๓๔} [๓๔] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ กูฏาคารศาลา ป่า มหาวัน ใกล้พระนครเวสาลี ครั้งนั้นแล สีหเสนาบดีเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระ ภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่ สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ทูลถามว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงสามารถบัญญัติผลแห่งทานที่จะพึงเห็นได้ในปัจจุบันได้ไหมหนอ”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “สามารถ สีหเสนาบดี” แล้วจึงตรัสต่อไปว่า “ดูก่อนสีหเสนาบดี ทายกผู้เป็นทานบดี ย่อมเป็นที่รักที่ชอบใจของชน

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ทายก หมายถึงผู้แกล้วกล้าในการให้ ไม่ใช่ผู้สักแต่ว่ามีศรัทธา แต่สามารถที่จะสละบริจาคได้ ทานบดี หมายถึงผู้เป็นใหญ่คืออยู่เหนืออำนาจทานวัตถุ กล่าวคือไม่เป็นทาส ไม่เป็นสหายในการให้ทาน โดยเหตุที่บุคคลบางคนตนเองบริโภคสิ่งที่อร่อยสิ่งที่ดี แต่กลับให้สิ่งที่ตรงกันข้ามแก่ผู้อื่น บุคคลนี้ชื่อว่าเป็นทาสที่ตกอยู่ในอำนาจทานวัตถุ บางคนตนเองบริโภคอย่างไร ก็ให้สิ่งนั้นไป บุคคลนี้ชื่อว่าเป็นสหายคล้อยตามทาน แต่ผู้เป็นทานบดี แม้ตนจะเป็นอยู่อย่างไร เมื่อจะให้ทาน ย่อมให้แต่สิ่งที่ดีเลิศแก่ผู้อื่น จึงชื่อว่าเป็นนายผู้เป็นเจ้าของทาน (องฺ.ปญฺจก.อ. ๒๒)
หน้า ๕๙

เป็นอันมาก แม้การที่ทายกผู้เป็นทานบดีเป็นที่รักที่ชอบใจของชนเป็นอันมาก นี้ก็เป็นผลแห่งทานที่จะพึงเห็นเอง

อีกข้อหนึ่ง สีหเสนาบดี สัตบุรุษผู้สงบย่อมคบหาทายกผู้เป็นทานบดี แม้การที่สัตบุรุษผู้สงบคบหาทายกผู้เป็นทานบดีนี้ก็เป็นผลแห่งทานที่จะพึง เห็นเอง

อีกข้อหนึ่ง สีหเสนาบดี ชื่อเสียงอันงามของทายกผู้เป็นทานบดีย่อมขจรไป แม้การที่ชื่อเสียงอันงามของทายกผู้เป็นทานบดีย่อมขจรไปนี้ก็เป็นผล แห่งทานที่จะพึงเห็นเอง

อีกข้อหนึ่ง สีหเสนาบดี ทายกผู้เป็นทานบดีจะเข้าไปยังบริษัทใด ๆ ไม่ว่าจะเป็นขัตติยบริษัท พราหมณบริษัท คฤหบดีบริษัท สมณบริษัทก็ตาม ก็ย่อมเป็นผู้องอาจ ไม่เก้อเขินเข้าไป แม้การที่ทายกผู้เป็นทานบดีเข้าไปยัง บริษัทใด ๆ ไม่ว่าจะเป็นขัตติยบริษัท พราหมณบริษัท คฤหบดีบริษัท สมณ บริษัทก็ตาม ก็เป็นผู้องอาจ ไม่เก้อเขินเข้าไปนี้ ก็เป็นผลแห่งทานที่จะพึงเห็นเอง

อีกข้อหนึ่ง สีหเสนาบดี ทายกผู้เป็นทานบดีหลังจากตายไปย่อมเข้าถึง สุคติโลกสวรรค์ แม้การที่ทายกผู้เป็นทานบดีหลังจากตายไปย่อมเข้าถึงสุคติ โลกสวรรค์นี้ก็เป็นผลแห่งทานที่จะพึงได้ในสัมปรายภพ”

เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอย่างนี้แล้ว สีหเสนาบดีจึงทูลว่า “ข้าแต่ พระองค์ผู้เจริญ ในผลแห่งทานที่จะพึงเห็นเอง ๔ ข้อที่พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสบอกแล้วนี้ ข้าพระองค์จะได้ถึงด้วยความเชื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าก็หามิได้ แม้ข้าพระองค์เองก็ทราบผลแห่งทานเหล่านี้อยู่ คือ ข้าพระองค์เป็นทายก เป็น ทานบดี เป็นที่รักเป็นที่ชอบใจของชนเป็นอันมากอยู่ สัตบุรุษผู้สงบย่อมคบหาข้าพระองค์ผู้เป็นทายกเป็นทานบดีอยู่ ชื่อเสียงอันงามของข้าพระองค์ผู้เป็นทายกเป็นทานบดีก็ขจรไปว่า ‘สีหเสนาบดีเป็นทายก เป็นทานบดี เป็นผู้

หน้า ๖๐

บำรุงพระสงฆ์’ ข้าพระองค์ผู้เป็นทายก เป็นทานบดี จะเข้าไปยังบริษัทใด ๆ ไม่ว่าจะเป็นขัตติยบริษัท พราหมณบริษัท คฤหบดีบริษัท สมณบริษัท ก็เป็นผู้องอาจ ไม่เก้อเขินเข้าไป ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ในผลแห่งทานที่จะพึง เห็นเอง ๔ ข้อที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสบอกแล้วนี้ข้าพระองค์จะได้ถึงด้วยความ เชื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าก็หามิได้ แม้ข้าพระองค์เองก็ย่อมทราบถึงผลแห่งทาน เหล่านี้อยู่ ส่วนผลแห่งทานที่จะพึงเห็นเองข้อที่ ๕ ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัส บอกข้าพระองค์ว่า ‘ทายกผู้เป็นทานบดีหลังจากตายไปย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์’ นี้ ข้าพระองค์ย่อมไม่ทราบ ก็แต่ว่าข้าพระองค์ย่อมถึงได้ด้วยความเชื่อพระผู้มีพระภาคเจ้า”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสยํ้าว่า “อย่างนั้น สีหเสนาบดี อย่างนั้น สีหเสนาบดี คือ ทายกผู้เป็นทานบดีหลังจากตายไปย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์”ผู้ให้ย่อมเป็นที่รัก คนเป็นอันมากย่อมคบหาเขา นร

ชนนั้นย่อมได้รับเกียรติ เจริญด้วยยศศักดิ์ เป็นผู้ไม่เก้อเขิน

เข้าไปยังบริษัท นรชนผู้ไม่ตระหนี่ย่อมเป็นผู้แกล้วกล้า

เพราะเหตุนั้นแล เหล่าบัณฑิตผู้หวังสุขจึงขจัดมลทิน

คือความตระหนี่แล้วให้ทาน พวกเขาย่อมประดิษฐานอยู่

ในชั้นไตรทิพย์ ถึงความเป็นสหายของเทวดา ร่าเริงอยู่

ตลอดกาลนาน

บัณฑิตเหล่านั้นได้ทำโอกาส ได้ทำกุศล จุติจากโลกนี้

แล้ว มีรัศมีเปล่งปลั่งเที่ยวชมไปในอุทยานชื่อนันทวัน

เพียบพร้อมด้วยกามคุณ ๕ เพลิดเพลินรื่นเริงบันเทิงอยู่ใน

นันทวัน สาวกทั้งปวงของพระสุคตผู้ไม่มีกิเลส ผู้คงที่

ทำตามพระดำรัสของพระองค์แล้วย่อมร่าเริงทุกเมื่อ

หน้า ๖๑

๕. ทานานิสังสสูตร

ว่าด้วยอานิสงส์การให้ทาน ๕ ประการ

{๓๕} [๓๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์แห่งการให้ทานมี ๕ ประการนี้ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) ผู้ให้ทานย่อมเป็นที่รักที่ชอบใจของชนหมู่มาก

(๒) สัตบุรุษผู้สงบย่อมคบหาผู้ให้ทาน

(๓) ชื่อเสียงอันงามของผู้ให้ทานย่อมขจรไป

(๔) ผู้ให้ทานย่อมไม่ห่างเหินจากธรรมของคฤหัสถ์

(๕) ผู้ให้ทานหลังจากตายไปย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์แห่งการให้ทานมี ๕ ประการนี้แล”

ผู้ให้ย่อมเป็นที่รัก ชื่อว่าดำเนินตามธรรมเนียมของ

สัตบุรุษ สัตบุรุษผู้สงบ ผู้สำรวมอินทรีย์ ประพฤติ

พรหมจรรย์ ย่อมคบหาผู้ให้ทานทุกเมื่อ

สัตบุรุษเหล่านั้นก็จะแสดงธรรมอันเป็นเครื่องบรรเทา

สรรพทุกข์แก่เขา ซึ่งเขารู้ทั่วถึงแล้ว จะเป็นผู้ไม่มีอาสวะ

ปรินิพพานในโลกนี้ได้

๖. กาลทานสูตร

ว่าด้วยกาลทาน ๕ ประการ

{๓๖} [๓๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กาลทาน (ทานอันสมควร) มี ๕ ประการนี้ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ธรรมของคฤหัสถ์ ในที่นี้หมายถึงศีล ๕ (องฺ.ปญฺจก.อ. ๒๒)

จบ ๔. สีหสูตร