๔. สีหสูตร เล่ม ๒๒

เอกํ สมยํ ภควา เวสาลิยํ วิหรติ มหาวเน กูฏาคารสาลายํ. อถโข สีโห เสนาปติ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ, เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข สีโห เสนาปติ ภควนฺตํ เอตทโวจ:

สกฺกา นุ โข ภนฺเต ภควา สนฺทิฏฺฐิกํ ทานผลํ ปญฺญาเปตุนฺติ? “สกฺกา สีหา”ติ ภควา อโวจ, ทายโก สีห ทานปติ พหุโน ชนสฺส ปิโย โหติ มนาโป, ยํปิ สีห ทายโก ทานปติ พหุโน ชนสฺส ปิโย โหติ มนาโป, อิทํปิ สนฺทิฏฺฐิกํ ทานผลํ.

ปุน จปรํ สีห ทายกํ ทานปตึ สนฺโต สปฺปุริสา ภชนฺติ, ยํปิ สีห ทายกํ ทานปตึ สนฺโต สปฺปุริสา ภชนฺติ, อิทํปิ สนฺทิฏฺฐิกํ ทานผลํ. ททํ ปิโย โหติ ภชนฺติ นํ พหู

กิตฺตึ จ ปปฺโปติ ยสสฺส วฑฺฒติ (๑)

อมงฺกุภูโต ปริสํ วิคาหติ

วิสารโท โหติ นโร อมจฺฉรี.

ตสฺมา หิ ทานานิ ททนฺติ ปณฺฑิตา

วิเนยฺย มจฺเฉรมลํ สุเขสิโน

เต ทีฆรตฺตํ ติทิเว ปติฏฺฐิตา

เทวานํ สหพฺยคตา รมนฺติ เต.

กตาวกาสา กตกุสลา อิโต จุตา

สยมฺปภา อนุวิจรนฺติ นนฺทเน. (๒)

เต ตตฺถ นนฺทนฺติ รมนฺติ โมทเร

สมปฺปิตา กามคุเณหิ ปญฺจหิ.

กตฺวาน วากฺยํ อสิตสฺส ตาทิโน

รมนฺติ สคฺเค (๓) สุคตสฺส สาวกาติ. จตุตฺถํ.

ปุน จปรํ สีห ทายกสฺส ทานปติโน กลฺยาโณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคจฺฉติ, ยํปิ สีห ทายกสฺส ทานปติโน กลฺยาโณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคจฺฉติ, อิทํปิ สนฺทิฏฺฐิกํ ทานผลํ.

ปุน จปรํ สีห ทายโก ทานปติ ยํ ยเทว ปริสํ อุปสงฺกมติ ยทิ ขตฺติยปริสํ ยทิ พฺราหฺมณปริสํ ยทิ คหปติปริสํ ยทิ สมณปริสํ, วิสารโท (๔) อุปสงฺกมติ อมงฺกุภูโต. ยํปิ สีห ทายโก ทานปติ ยํ ยเทว ปริสํ อุปสงฺกมติ ยทิ ขตฺติยปริสํ ยทิ พฺราหฺมณปริสํ ยทิ คหปติปริสํ ยทิ สมณปริสํ, วิสารโท อุปสงฺกมติ อมงฺกุภูโต, อิทํปิ สนฺทิฏฺฐิกํ ทานผลํ. ปุน จปรํ สีห ทายโก ทานปติ กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ, ยํปิ สีห ทายโก ทานปติ กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ, อิทํปิ (๕) สมฺปรายิกํ ทานผลนฺติ. เอวํ วุตฺเต สีโห เสนาปติ ภควนฺตํ เอตทโวจ “ยานิมานิ ภนฺเต ภควตา จตฺตาริ

สนฺทิฏฺฐิกานิ ทานผลานิ อกฺขาตานิ, นาหํ เอตฺถ ภควโต สทฺธาย คจฺฉามิ, อหํ เปตานิ ชานามิ. อหํ ภนฺเต ทายโก ทานปติ พหุโน ชนสฺส ปิโย มนาโป, อหํ ภนฺเต ทายโก ทานปติ มํ สนฺโต สปฺปุริสา ภชนฺติ, อหํ ภนฺเต ทายโก ทานปติ มยฺหํ กลฺยาโณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคโต “สีโห เสนาปติ ทายโก การโก สํฆุปฏฺฐาโก”ติ, อหํ ภนฺเต ทายโก ทานปติ ยํ ยเทว ปริสํ อุปสงฺกมามิ ยทิ ขตฺติยปริสํ ยทิ พฺราหฺมณปริสํ ยทิ คหปติปริสํ ยทิ สมณปริสํ, วิสารโท อุปสงฺกมามิ อมงฺกุภูโต. ยานิมานิ ภนฺเต ภควตา จตฺตาริ สนฺทิฏฺฐิกานิ ทานผลานิ อกฺขาตานิ, นาหํ เอตฺถ ภควโต สทฺธาย คจฺฉามิ, อหํ เปตานิ ชานามิ. ยญฺจ โข มํ ภนฺเต ภควา เอวมาห “ทายโก สีห ทานปติ กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชตี”ติ. เอตาหํ น ชานามิ เอตฺถ จ ปนาหํ ภควโต สทฺธาย คจฺฉามีติ. เอวเมตํ สีห เอวเมตํ สีห, ทายโก สีห (๖) ทานปติ กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชตีติ.

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ กูฏาคารศาลา ป่ามหาวัน เขตกรุงเวสาลี ครั้งนั้นแล สีหเสนาบดีเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วนั่ง ณ ที่สมควร ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคว่า “พระพุทธเจ้าข้า พระผู้มี พระภาคทรงบัญญัติผลแห่งทานที่จะพึงเห็นเองได้ไหม”พระผู้มีพระภาคได้ตรัสตอบว่า “ได้ สีหะ” แล้วได้ตรัสต่อไปว่า สีหะ

๑. ทายก ทานบดี ย่อมเป็นที่รักที่พอใจของคนหมู่มาก แม้ข้อนี้ ก็ เป็นผลแห่งทานที่จะพึงเห็นเอง

๒. สัตบุรุษผู้สงบย่อมคบหาทายก ทานบดี แม้ข้อนี้ก็เป็นผลแห่งทาน ที่จะพึงเห็นเอง

๓. กิตติศัพท์อันงามของทายก ทานบดีย่อมขจรไป แม้ข้อนี้ก็เป็นผล แห่งทานที่จะพึงเห็นเอง

๔. ทายก ทานบดีจะเข้าไปสู่บริษัทใด ๆ จะเป็นขัตติยบริษัทก็ตาม พราหมณบริษัทก็ตาม คหบดีบริษัทก็ตาม สมณบริษัทก็ตาม ก็เป็นผู้แกล้วกล้า ไม่เก้อเขินเข้าไป แม้ข้อนี้ก็เป็นผลแห่งทานที่ จะพึงเห็นเอง๕. ทายก ทานบดี หลังจากตายแล้วจะไปเกิดในสุคติโลกสวรรค์ แม้ ข้อนี้ก็เป็นผลแห่งทานที่จะพึงเห็นเองในภพหน้า”

เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนี้แล้ว สีหเสนาบดีจึงกราบทูลว่า “ข้าแต่ พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ไม่เพียงเชื่อต่อพระผู้มีพระภาค ในเรื่องผลแห่งทาน ๔ ประการ ที่พระผู้มีพระภาคตรัสบอกแล้วนี้เท่านั้น แต่ยังทราบอีกด้วย คือ ข้าพระองค์เป็นทายก เป็นทานบดี ย่อมเป็นที่รักที่พอใจของคนหมู่มาก สัตบุรุษผู้สงบย่อม คบหาข้าพระองค์ผู้เป็นทายกเป็นทานบดี กิตติศัพท์อันงามของข้าพระองค์ผู้เป็นทายกเป็นทานบดี ย่อมขจรไปว่า ‘สีหเสนาบดีเป็นทายก เป็นผู้รับใช้ เป็นผู้บำรุงพระสงฆ์’ ข้าพระองค์ผู้เป็นทายก เป็นทานบดี จะเข้าไปสู่บริษัทใด ๆ จะเป็น ขัตติยบริษัทก็ตาม พราหมณบริษัทก็ตาม คหบดีบริษัทก็ตาม สมณบริษัทก็ตาม ก็เป็นผู้แกล้วกล้า ไม่เก้อเขินเข้าไป ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ไม่เพียงเชื่อต่อพระผู้มีพระภาคในเรื่องผลแห่งทาน ๔ ประการที่พระผู้มีพระภาคตรัสบอกแล้วนี้เท่านั้น แต่ยังทราบอีกด้วย ส่วนผลแห่งทานที่จะพึงเห็นเองประการที่ ๕ ที่พระผู้มี พระภาคตรัสบอกข้าพระองค์อย่างนี้ว่า ‘ทายก ทานบดี หลังจากตายแล้วจะไปเกิดในสุคติโลกสวรรค์’ นั้นข้าพระองค์ยังไม่ทราบ แต่ข้าพระองค์ก็เชื่อต่อพระผู้มีพระภาคในเรื่องนี้”

พระผู้มีพระภาคตรัสย้ำว่า “ข้อนั้นเป็นอย่างนั้น สีหะ ข้อนั้นเป็นอย่างนั้น สีหะ คือ ทายก ทานบดี หลังจากตายแล้วจะไปเกิดในสุคติโลกสวรรค์”

นรชนผู้ไม่ตระหนี่ ให้ทานอยู่

ย่อมเป็นที่รักของคนหมู่มาก

คนหมู่มากย่อมคบหานรชนนั้น

เขาย่อมได้รับเกียรติ เจริญด้วยยศ

เป็นผู้ไม่เก้อเขิน แกล้วกล้าเข้าสู่บริษัท

เพราะเหตุนั้นแล บัณฑิตทั้งหลายผู้หวังสุข

จงขจัดความตระหนี่อันเป็นมลทินแล้วให้ทาน

บัณฑิตเหล่านั้น ย่อมดำรงในไตรทิพย์

ถึงความเป็นผู้อยู่ร่วมกับเทวดา

รื่นเริงอยู่ตลอดกาลนาน

บัณฑิตเหล่านั้นได้โอกาสบำเพ็ญกุศลแล้ว

ละโลกนี้ไป ย่อมมีรัศมีเปล่งปลั่ง

เที่ยวชมไปในอุทยานชื่อนันทวัน

เพียบพร้อมด้วยกามคุณ ๕

เพลิดเพลิน รื่นเริง บันเทิงอยู่ในนันทวันนั้น

สาวกทั้งปวงของพระสุคตผู้ไม่มีกิเลส ผู้คงที่

ทำตามพระดำรัสของพระองค์แล้ว

ย่อมรื่นเริงในสวรรค์

สีหเสนาปติสูตรที่ ๔ จบ